TCA döngüsünün temel yerleşimi hangisidir?
- A) Mitokondri matriksi
- B) Golgi aygıtı
- C) Lizozom
- D) Çekirdek zarı
- E) Sitozol
Doğru cevap: A
Çözüm: Süksinat dehidrogenaz iç mitokondri zarına bağlı olmakla birlikte TCA reaksiyonları ağırlıkla matrikste yürür.
Ökaryotlarda mRNA öncülünü ağırlıklı sentezleyen enzim hangisidir?
- A) RNA polimeraz II
- B) RNA polimeraz III
- C) DNA polimeraz γ
- D) RNA polimeraz I
- E) Telomeraz
Doğru cevap: A
Çözüm: RNA polimeraz II protein kodlayan genlerin pre-mRNA ürünlerini sentezler.
Proteinlerin primer yapısını tanımlayan özellik hangisidir?
- A) Alfa helikslerin uzaydaki düzeni
- B) Katlanmış proteinin hidrofobik yüzeyi
- C) Farklı polipeptit alt birimlerinin birleşimi
- D) Bir proteinin tüm hidrojen bağlarının sayısı
- E) Amino asitlerin doğrusal dizisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Primer yapı, peptit bağlarıyla birleşmiş amino asitlerin sırasıdır.
Yalnız ketojenik olan iki amino asit hangileridir?
- A) Alanin ve glisin
- B) Serin ve sistein
- C) Aspartat ve glutamat
- D) Valin ve metiyonin
- E) Lösin ve lizin
Doğru cevap: E
Çözüm: Lösin ile lizin yalnız ketojenik kabul edilir; glukoneojenik karbon iskeleti vermez.
Dallı zincirli α-ketoasit dehidrogenaz kompleksi kusurunda hangisi gelişir?
- A) Akçaağaç şurubu idrar hastalığı
- B) Orak hücre anemisi
- C) Alkaptonüri
- D) Pompe hastalığı
- E) Von Gierke hastalığı
Doğru cevap: A
Çözüm: MSUD dallı zincirli amino asitlerin yıkımındaki oksidatif dekarboksilasyon bozukluğudur.
Niasin eksikliğiyle ilişkili klasik klinik tablo hangisidir?
- A) Beriberi
- B) Gece körlüğü
- C) Raşitizm
- D) Pellegra
- E) Skorbüt
Doğru cevap: D
Çözüm: B3 eksikliğinde pellegra; dermatit, diyare ve demans triadıyla öğretilir.
Bir tanı testinin özgüllüğü neyi ifade eder?
- A) Toplumdaki hastalık yaygınlığını
- B) Hastalığı olmayanlarda testin negatif çıkma oranını
- C) Testteki protein miktarının toplamını
- D) Pozitif sonuçların tümünün hasta olmasını
- E) Hasta kişilerde pozitif sonuç oranını
Doğru cevap: B
Çözüm: Özgüllük gerçek negatiflerin, hastalığı olmayan tüm bireylere oranıdır.
Saf nonkompetitif enzim inhibisyonunda beklenen kinetik değişiklik hangisidir?
- A) Vmax ve Km zorunlu sıfır olur
- B) Vmax azalır, Km artar; bu her zaman saf nonkompetitiftir
- C) Vmax azalır, Km değişmez
- D) Vmax artar, Km azalır
- E) Vmax değişmez, Km artar
Doğru cevap: C
Çözüm: Saf nonkompetitif inhibisyonda enzim E ve ES ile eşit bağlanma eğilimi gösterir; Vmax düşer ama Km sabit kalır.
Metotreksatın nükleotit senteziyle ilgili temel enzim hedefi hangisidir?
- A) Ksantin oksidaz
- B) DNA ligaz
- C) Telomeraz
- D) RNA polimeraz III
- E) Dihidrofolat redüktaz
Doğru cevap: E
Çözüm: DHFR inhibisyonu indirgenmiş folat havuzunu etkileyerek nükleotit sentezini kısıtlar.
PFK-1’i güçlü biçimde aktive ederken FBPaz-1’i baskılayan metabolit hangisidir?
- A) Pirüvat
- B) Asetoasetat
- C) Glukoz-1-fosfat
- D) Fruktoz-2,6-bisfosfat
- E) Fruktoz-1,6-bisfosfat
Doğru cevap: D
Çözüm: F-2,6-BP glikolizi artırıp glukoneogenezi baskılayan karşılıklı düzenleyicidir.
Pürin biyosentezinde formil grubu sağlayan folat türevi hangisidir?
- A) FADH2
- B) Kobalamin
- C) Biyotin
- D) NADH
- E) N¹⁰-formil-tetrahidrofolat
Doğru cevap: E
Çözüm: Pürin halkasının bazı karbonları N¹⁰-formil-THF aracılığıyla sağlanır.
Tiamin eksikliğiyle ilişkili nörolojik sendrom hangisidir?
- A) Huntington hastalığının doğrudan nedeni
- B) Wilson hastalığı
- C) Marfan sendromu
- D) Wernicke ensefalopatisi
- E) Fenilketonüri
Doğru cevap: D
Çözüm: B1 eksikliğinde Wernicke ensefalopatisi ve beriberi görülebilir.
Transketolaz aktivitesinde azalma bulunan hastada öncelikle hangi vitamin koenziminin eksikliği araştırılır?
- A) Kalsitriol (D)
- B) Tiamin pirofosfat (B1)
- C) Biyotin (B7)
- D) Piridoksal fosfat (B6)
- E) Kobalamin (B12)
Doğru cevap: B
Çözüm: Pentoz fosfat yolunda transketolazın koenzimi TPP’dir.
Biyotin yetersizliğinde aktivitesi doğrudan azalması beklenen reaksiyon hangisidir?
- A) Glikojenin fosforolitik yıkımı
- B) Pirüvatın oksaloasetata karboksilasyonu
- C) Pirüvatın laktata indirgenmesi
- D) Fruktozun glukozla disakkarit oluşturması
- E) Glukozun glukoz-6-fosfata fosforilasyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Pirüvat karboksilaz biyotin bağımlıdır; CO₂ eklenerek oksaloasetat oluşur.
Bir RNA ifadesini ölçmek için örnek önce cDNA’ya dönüştürülüp floresanla çoğaltım izleniyorsa yöntem hangisidir?
- A) Serum protein elektroforezi
- B) Yalnız standart Western blot
- C) RT-qPCR
- D) Doğrudan karyotipleme
- E) Sadece DNA ligaz testi
Doğru cevap: C
Çözüm: RT-qPCR, RNA’nın ters transkripsiyonundan sonra cDNA çoğaltımını gerçek zamanlı izler.
Von Gierke hastalığında glukoz-6-fosfataz sistemindeki bozukluk nedeniyle hangi sonuç beklenir?
- A) Kas dokusunun glukoz-6-fosfataz kazanması
- B) Karaciğerin glikojenoliz ve glukoneogenezden serbest glukoz sağlayamaması
- C) Ketogenezde tiyoforaz aktivitesinin yükselmesi
- D) Eritrositlerin doğrudan TCA döngüsü yapması
- E) PPP’den NADPH üretiminin zorunlu sıfırlanması
Doğru cevap: B
Çözüm: Glukoz-6-fosfataz son basamakta gereklidir; eksiklik açlık hipoglisemisi ile ilişkilidir.
Kodlayan DNA dizisine iki nükleotit eklenmesi en tipik hangi sonuçla ilişkilidir?
- A) Çevredeki tüm genlerin kopya sayısının iki katına çıkması
- B) Telomer uzunluğunun zorunlu olarak artması
- C) Eklenme noktasından sonra okuma çerçevesinin kayması
- D) Her zaman yalnız bir amino asit eklenmesi
- E) Yeni dizinin mutlaka aynı proteini kodlaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Üçün katı olmayan ekleme/silme, okuma çerçevesini değiştirebilir; frameshift oluşur.
Glukoz taşıyan bir disakkaritin indirgen özelliğinin kaybolması hangi yapısal durumla en iyi açıklanır?
- A) Disakkaritin yalnız iki glukozdan oluşması
- B) Molekülde oksijen bulunmaması
- C) Bir serbest anomerik grubun korunması
- D) Her iki monosakkaritin anomerik karbonlarının glikozidik bağa katılması
- E) Bağın mutlaka β(1→4) olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Sükrozda iki anomerik merkez de glikozidik bağa katılmıştır, serbest indirgen uç yoktur.
Amino grubunun iskeletten ayrıldığı katabolizmada azotun alanin şeklinde kasa uzaklaştırılmasına ilişkin doğru ifade hangisidir?
- A) Alanin mitokondri iç zarında kompleks II’yi inhibe eder
- B) Alanin sadece eritrositte sentezlenir ve böbreğe verilir
- C) Glukoz-alanin döngüsü azotu kaslardan karaciğere taşımaya katkı sağlar
- D) Alanin doğrudan CPS-I’in zorunlu allosterik aktivatörüdür
- E) Alanin ürenin iki azotunu da doğrudan taşır
Doğru cevap: C
Çözüm: Kas pirüvatı transaminasyonla alanine çevirebilir; alanin karaciğerde azot ve glukoneogenez substratı sağlar.
Enzim etkinliğini kcat/Km ile kıyaslarken hangi bilgi doğrudur?
- A) Düşük substrat koşullarındaki katalitik etkinliği özetler
- B) Vmax ile aynı boyutta ve birimdedir
- C) Substrattan tamamen bağımsız tek bir reaksiyon hızıdır
- D) Her zaman tek başına enzimin molekül ağırlığıdır
- E) Enzimin denge sabitini doğrudan verir
Doğru cevap: A
Çözüm: kcat/Km substrat bağlanma ve dönüşüm basamaklarının birlikte etkisini yansıtan katalitik etkinlik ölçütüdür.