Karaciğerde PFK-2/FBPaz-2 bifonksiyonel enzimin PKA ile fosforilasyonundan sonra beklenen düzenleme hangisidir?
- A) PFK-1 doğrudan fosforilasyonla geri dönüşümsüz aktive olur
- B) Fruktoz-2,6-bisfosfat azalır ve glukoneogenez lehine yönelim oluşur
- C) Fruktoz-2,6-bisfosfat artar ve glikoliz güçlenir
- D) Glikojen fosforilaz kalıcı olarak inhibe edilir
- E) Glukoneogenezde glukoz-6-fosfataz ortadan kalkar
Doğru cevap: B
Çözüm: Karaciğerde glukagon/PKA sistemi FBPaz-2 etkinliğini artırarak F-2,6-BP’yi azaltır.
Mismatch repair kusuru olan tümörde hangi moleküler bulgu özellikle beklenir?
- A) Plazma fibrinojeninin tamamının yok olması
- B) Aşırı orotik asit sentezine bağlı hiperamonyemi
- C) Zorunlu 5S rRNA yokluğu
- D) Mikrosatellit instabilitesi
- E) Yalnız mitokondriyal ribozom kaybı
Doğru cevap: D
Çözüm: MMR kusuru tekrar dizilerindeki replikasyon hatalarının birikimine ve mikrosatellit instabilitesine yol açabilir.
Vmax=100 μmol/dakika ve Km=3 mM olan Michaelis–Menten enziminde [S]=9 mM ise hız kaç μmol/dakikadır?
- A) 90
- B) 50
- C) 25
- D) 100
- E) 75
Doğru cevap: E
Çözüm: v=100×9/(3+9)=75 μmol/dakikadır.
Diş hekimliğinde inflamatuvar yanıt bağlamında araşidonik asidin COX yoluna girmesi hangi mediyatör sınıfını doğurur?
- A) İnsülin
- B) Prostaglandinler
- C) Lökotrienler yalnız LOX yoluyla
- D) Tüm sitokinler
- E) Steroid hormonları doğrudan
Doğru cevap: B
Çözüm: COX ürünleri prostaglandin ve tromboksanlarla ilişkilidir; lökotrienler LOX yoluyla oluşur.
Asetil-CoA’dan insanda net glukoz sentezlenememesini en doğrudan hangi özellik açıklar?
- A) Glukoneogenez mitokondriyle hiçbir bağlantı taşımaz
- B) Asetil-CoA sitozolde hiç bulunamaz
- C) Asetil-CoA yalnız eritrositte üretilebilir
- D) Asetil-CoA glikolizde doğrudan glukoza çevrilir
- E) PDH geri dönüşümsüzdür ve TCA’da asetil karbonları net oksaloasetat artışı sağlamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: İnsanlarda asetil-CoA’yı pirüvata geri çeviren yol yoktur; TCA net karbon eklemez.
RNA polimeraz II’nin güçlü inhibisyonu pre-mRNA sentezini neden doğrudan azaltır?
- A) Protein kodlayan genlerin başlıca transkripsiyon polimerazı olması
- B) 28S rRNA’nın tek sentezleyicisi olması
- C) Tüm tRNA’ları tek başına sentezlemesi
- D) DNA ligazın kofaktörü olması
- E) Mitokondriyal DNA’yı çoğaltması
Doğru cevap: A
Çözüm: Ökaryot mRNA öncüllerinin büyük bölümü pol II ile transkribe edilir; pol I ve III farklı ürünlere odaklanır.
FADH2 elektronlarının Kompleks II’den girmesi, NADH’ye kıyasla ATP verimini neden azaltır?
- A) Kompleks II iki kat fazla proton pompalar
- B) FADH2 mutlaka sitozolde kalır
- C) Kompleks I’in proton pompalama basamağı atlanır
- D) Kompleks IV tamamen devre dışı kalır
- E) FADH2 oksijen yerine CO2’ye elektron verir
Doğru cevap: C
Çözüm: FADH2 kaynaklı elektronlar proton pompalamayan Kompleks II üzerinden sisteme katılır.
Orotik asidüri, megaloblastik anemi ve normal amonyak tablosunda en olası kusur hangisidir?
- A) DNA polimeraz γ aşırı etkinliği
- B) Ornitin transkarbamoilaz eksikliği
- C) UMP sentaz eksikliği
- D) Ksantin oksidaz eksikliği
- E) Karbamoil fosfat sentetaz I eksikliği
Doğru cevap: C
Çözüm: UMP sentaz kusurunda orotik asit UMP’ye çevrilemez; belirgin hiperamonyemi OTC kusurunu destekler.
Kronik malabsorpsiyonu bulunan hastada faktör II, VII, IX, X aktivasyon kusuruna bağlı kanama saptanıyor. Eksik olan modifikasyon hangisidir?
- A) Histonların zorunlu metilasyonu
- B) Kolajen prolininin hidroksilasyonu
- C) Glutamat kalıntılarının γ-karboksilasyonu
- D) Glukozun anomerizasyonu
- E) Tirozinin her proteinde fosforilasyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: K vitamini pıhtılaşma proteinlerinin glutamat γ-karboksilasyonu için gereklidir.
Tiamin eksikliğinde pirüvat dehidrogenaz aktivitesi bozulursa özellikle hangi dönüşüm aksar?
- A) Pirüvatın asetil-CoA’ya oksidatif dekarboksilasyonu
- B) Laktatın glukoza direkt tek basamakta dönüşümü
- C) Glukozun glikojene polimerizasyonu
- D) Sükrozun glukoz ve fruktoza hidrolizi
- E) Asetil-CoA’nın doğrudan biyotine dönüşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Pirüvat dehidrogenaz kompleksinin E1 alt birimi TPP kullanır.
Eritrosit oksidan savunmasında glutatyon redüktaz reaksiyonunun indirgen güç kaynağı hangisidir?
- A) Laktatın doğrudan ATP’ye dönüşmesi
- B) NADPH
- C) GTP’nin hidrolizi
- D) Asetil-CoA’nın TCA’ya girmesi
- E) FADH2’nin ETS’ye aktarılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Glutatyon redüktaz GSSG’yi GSH’ye çevirirken NADPH kullanır.
Ağır HGPRT eksikliğinde pürin de novo sentezinin artışını destekleyen mekanizma hangisidir?
- A) Ürik asidin tekrar hipoksantine indirgenmesi
- B) CPS-II’nin mitokondriye taşınıp üre üretmesi
- C) Timidilat sentazın DNA ligaza dönüşmesi
- D) PRPP’nin doğrudan urasile dönüşmesi
- E) Kurtarmada PRPP tüketilememesi ve geri besleme nükleotitlerinin azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: HGPRT işlevi kaybında PRPP artışı ve IMP/GMP azlığı de novo pürin sentezini tetikleyebilir.
Bir inhibitör eklendiğinde Vmax 120’den 60’a ve görünür Km 4’ten 2 mM’ye düşüyor. Basit kinetik modele göre hangi inhibisyon uyumludur?
- A) Substrat aktivasyonu
- B) Enzim konsantrasyonunun iki katına çıkması
- C) Unkompetitif inhibisyon
- D) Saf nonkompetitif inhibisyon
- E) Kompetitif inhibisyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Unkompetitif inhibitör ES kompleksine bağlanır ve hem Vmax hem görünür Km azalır.
Hemolizli kan örneğinde beklenmedik yüksek potasyum ölçümü için en doğru yorum hangisidir?
- A) Hemolizin tüm analitleri zorunlu düşürdüğünü varsaymak
- B) Sonucu yalnız periodontal inflamasyonla açıklamak
- C) Örneğin serum olduğunu otomatik dışlamak
- D) Potasyum yüksekliğini tek başına kesin böbrek yetmezliği kabul etmek
- E) Eritrosit parçalanmasına bağlı preanalitik yalancı yükseklik olasılığını araştırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Hemoliz hücre içi potasyumu örneğe salabilir; sonuç klinik bağlam ve numune kalitesiyle değerlendirilir.
Ornitin transkarbamoilaz eksikliği ile CPS-I eksikliğini ayırmada hangi laboratuvar bulgusu daha yardımcıdır?
- A) CPS-I eksikliğinde daima metilmalonat yükselmesi
- B) Her ikisinde keton sentezinin tamamen bitmesi
- C) Orotik asidin OTC eksikliğinde artabilmesi
- D) Her ikisinde hipergliseminin zorunlu bulunması
- E) OTC eksikliğinde amonyağın kesin normal olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Her ikisinde hiperamonyemi olabilir; orotik asit artışı OTC eksikliğini düşündürür.
D vitamininin böbrekte 1α-hidroksilasyonu belirgin azaldığında doğrudan hangi ürünün sentezi düşer?
- A) 25-hidroksivitamin D’nin karaciğer üretimi
- B) Retinal
- C) Filoquinon
- D) Tokoferol
- E) 1,25-dihidroksivitamin D (kalsitriol)
Doğru cevap: E
Çözüm: Böbrek 1α-hidroksilazı 25(OH)D’yi aktif 1,25(OH)₂D’ye dönüştürür.
Yeni başlayan hiperamonyemili bebekte üre döngüsü bozukluğunu düşündüren biyokimyasal örüntü hangisidir?
- A) Yalnız laktaz eksikliğiyle açıklanan gaz şikâyeti
- B) Sadece eritrosit TCA aktivitesinde azalma
- C) Mutlaka hiperkalsemi ve artmış vitamin D
- D) Plazma amonyağında artış ve azot uzaklaştırma basamağında kusur
- E) Yalnız plazma kolesterolünde artış, normal amonyak
Doğru cevap: D
Çözüm: Üre döngüsü kusurları amonyağın yeterince üreye dönüştürülememesine ve hiperamonyemiye yol açabilir.
Bir ökaryotik hücrede yalnız 5S rRNA üretimi bozulup 18S rRNA sentezi korunuyorsa hangi polimeraz işlevi öncelikle incelenir?
- A) RNA polimeraz II
- B) DNA polimeraz ε
- C) RNA polimeraz III
- D) Mitokondriyal DNA polimeraz γ
- E) RNA polimeraz I
Doğru cevap: C
Çözüm: 5S rRNA pol III; 18S, 28S ve 5.8S rRNA öncüleri pol I ürünü olduğundan ayrım yapılır.
Promotör bölgesinde CpG metilasyonunun artışı çoğu bağlamda hangi sonuçla ilişkilidir?
- A) RNA’nın DNA’ya dönüşmeden yıkılması
- B) İlgili genin transkripsiyonunun baskılanması
- C) Protein sentezinin tüm genlerde zorunlu artması
- D) Guaninin timine doğrudan çevrilmesi
- E) Bütün DNA onarımının kalıcı sona ermesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Promotör CpG metilasyonu gen susturulmasıyla sık ilişkilidir; bağlama göre istisnalar olabilir.
Karaciğerde ketogenez hızlanırken oksaloasetatın glukoneogeneze yönelmesi hangi olayı destekler?
- A) Asetil-CoA’nın TCA’da kullanımının sınırlanıp keton sentezine kaymasını
- B) CPT-I’in malonil-CoA ile tamamen aktive edilmesini
- C) Eritrositin keton tüketimine başlamasını
- D) Asetil-CoA’nın net glukoz karbonuna dönüşmesini
- E) Karaciğerde tiyoforaz sentezinin zorunlu artmasını
Doğru cevap: A
Çözüm: Açlıkta oksaloasetat glukoneogeneze yönelince artan asetil-CoA’nın bir bölümü ketogenezde değerlendirilir.