Megaloblastik anemisi olan hastaya yalnız folik asit veriliyor. Altta yatan B12 eksikliği atlanırsa hangi sorun sürebilir?
- A) D vitamini aktivasyonunun tam bloke olması
- B) Tüm amino asitlerin sentezinin durması
- C) İdrar renginin kalıcı düzelmesi
- D) Nörolojik hasarın ilerlemesi
- E) Skorbütün hemen ortaya çıkması
Doğru cevap: D
Çözüm: Folat hematolojik bulguları maskeleyebilir, ancak B12 eksikliğine bağlı nörolojik zarar sürebilir.
5-florourasilin aktif metaboliti FdUMP, hangi reaksiyon basamağını baskılar?
- A) CPS-I ile üre döngüsünü
- B) HGPRT ile hipoksantinden IMP sentezini
- C) DNA polimeraz γ ile mtDNA başlatmayı
- D) Timidilat sentazla dUMP’den dTMP sentezini
- E) Topoisomerazla DNA gevşetmeyi
Doğru cevap: D
Çözüm: FdUMP timidilat sentaz ve folat ile stabil kompleks oluşturarak dTMP sentezini baskılar.
Aşırı oksidatif stres altında NADPH arzı azalan hücrede hangi savunma döngüsü doğrudan zorlanır?
- A) Tüm prostaglandinlerin yok edilmesi
- B) Sükrozun indirgen disakkaride dönüşmesi
- C) DNA’nın 5’→3’ kopyalanmasının zorunlu iki katına çıkması
- D) Kolajenin otomatik olarak tip IV’e dönüşmesi
- E) Oksitlenmiş glutatyonun indirgenmiş glutatyon hâline geri kazanılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Glutatyon redüktaz NADPH kullanarak GSSG’den GSH yeniden oluşumunu destekler.
Nonoksidatif PPP’nin riboz-5-fosfat talebini karşılamak için glikolitik ara ürünleri dönüştürmesinde rol alan ikili hangisidir?
- A) Glukokinaz ve glikojen sentaz
- B) PDH ve pirüvat karboksilaz
- C) ACC ve CPT-I
- D) CPS-I ve arginaz
- E) Transketolaz ve transaldolaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Nonoksidatif PPP’de iki ve üç karbon aktarımı transketolaz/transaldolaz ile gerçekleşir.
Bir inhibitör eklenince aynı enzimde Vmax 80’den 80’e, görünür Km 2’den 8 mM’ye çıkıyor. En uygun yorum hangisidir?
- A) Enzim miktarının yarılanması
- B) Geri dönüşümlü kompetitif inhibisyon
- C) Saf nonkompetitif inhibisyon
- D) Ürünlerin substrata tamamen dönüşmesi
- E) Unkompetitif inhibisyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Vmax korunup Km arttığı için klasik kompetitif inhibisyonu düşündürür.
Homolog rekombinasyon ile nonhomolog uç birleştirme arasındaki ayırt edici fark hangisidir?
- A) Her iki yol yalnız UV dimerlerini temizler
- B) HR yalnız sitozolik pirimidin üretir
- C) NHEJ yalnız tek baz oksidasyonunu onarır
- D) HR her zaman RNA sentezler; NHEJ sadece protein üretir
- E) HR homolog şablon kullanabilir; NHEJ uçları doğrudan birleştirebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: HR çoğunlukla kardeş kromatitten yararlanır; NHEJ şablonsuz uç birleştirmeyle daha hata eğilimlidir.
Glukoneogenezde iki pirüvattan bir glukoz sentezinin doğrudan yüksek enerjili fosfat maliyeti hangisidir?
- A) 2 ATP ve 2 GTP
- B) 4 ATP ve 2 GTP
- C) 2 ATP ve 0 GTP
- D) 1 ATP ve 1 GTP
- E) 6 GTP ve 0 ATP
Doğru cevap: B
Çözüm: Glukoneogenez iki pirüvat için 4 ATP, 2 GTP ve 2 NADH harcar.
Diyabet ve periodontal inflamasyon bağlamında karbonhidrat metabolizması için en tutarlı bağlantı hangisidir?
- A) Diyabette plak bakterilerinin hiç laktat üretmemesi
- B) Glukozun doğrudan mine kristallerine dönüşmesi
- C) Hipergliseminin bütün periodontal dokularda inflamasyonu kesin sıfırlaması
- D) İnsülin yokluğunda ağızda tüm enzimlerin etkisizleşmesi
- E) Süregelen hiperglisemiyle glikasyon ürünleri ve inflamatuvar yanıtın ilişkili olması
Doğru cevap: E
Çözüm: Hiperglisemi ve ileri glikasyon ürünleri periodontal inflamatuvar süreçlerle ilişkilidir; çürükte fermente edilebilir karbonhidrat asit oluşumunu destekler.
Aynı duyarlılık ve özgüllükteki tarama testinin nadir hastalıkta pozitif prediktif değerinin düşmesinin ana nedeni nedir?
- A) Duyarlılığın her zaman artması
- B) Plazmanın fibrinojeni kaybetmesi
- C) Testin tanıdan bağımsız olarak mutlak hata yapması
- D) Özgüllüğün otomatik sıfır olması
- E) Hastalık prevalansı düşükken yalancı pozitiflerin pozitifler içindeki payının artması
Doğru cevap: E
Çözüm: PPV Bayes ilişkisiyle prevalansa bağlıdır; düşük prevalansta yalancı pozitiflerin göreli payı büyür.
Bazal membranda ağ oluşturan kolajenle dentin matriksinin baskın fibriller kolajenini sırasıyla hangi ikili doğru verir?
- A) Tip II – Tip X
- B) Tip VII – Tip XVII
- C) Tip I – Tip IV
- D) Tip IX – Tip III
- E) Tip IV – Tip I
Doğru cevap: E
Çözüm: Tip IV kolajen bazal membranda ağ yapar; tip I dentin ve periodontal bağ dokusunda baskındır.
UMP sentaz eksikliğiyle oluşan herediter orotik asidüride biyokimyasal olarak uygun telafi yaklaşımı hangisidir?
- A) Uridin verilmesiyle UMP havuzunun salvage yolundan desteklenmesi
- B) Timidilat sentazın kalıcı bloke edilmesi
- C) Orotik asit üretiminin üre döngüsüyle iki kat artırılması
- D) Ksantin oksidazın etkinleştirilmesi
- E) Aminoasil-tRNA sentetazın inhibisyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Uridin salvage yoluyla UMP oluşumunu destekler ve de novo blokajı kısmen aşabilir.
İzoniazid kullanan hastada periferik nöropati ortaya çıkıyor. İlaçla ilişkili eksilmesi olası koenzim hangisidir?
- A) Tiamin pirofosfat (B1)
- B) Piridoksal fosfat (B6)
- C) Tetrahidrofolat (B9)
- D) Kalsitriol (D)
- E) FAD (B2)
Doğru cevap: B
Çözüm: İzoniazid B6 metabolizmasını bozabilir; periferik nöropati riskiyle ilişkilidir.
Palmitatın yedi β-oksidasyon turundan doğrudan elde edilen ürün dizisi hangisidir?
- A) 8 asetil-CoA, 8 NADH ve 7 FADH2
- B) 16 asetil-CoA, 7 NADPH ve 7 ATP
- C) 7 asetil-CoA, 8 NADH ve 8 FADH2
- D) 8 asetil-CoA, 7 NADH ve 7 FADH2
- E) 8 pirüvat, 7 NADPH ve 7 GTP
Doğru cevap: D
Çözüm: C16 palmitat 7 turda 8 asetil-CoA verir; her tur 1 NADH ve 1 FADH2 oluşturur.
Kolajen fibrillerinin çapraz bağlarının zayıfladığı, lizil oksidaz aktivitesinin azaldığı bir olguda hangi mineral eksikliği düşünülebilir?
- A) Klor
- B) Bakır
- C) Flor
- D) Sodyum
- E) İyot
Doğru cevap: B
Çözüm: Lizil oksidaz bakır bağımlıdır ve kolajen/elastin çapraz bağlarını başlatır.
Yağ asidi sentezinin hızlandırıldığı tokluk koşulunda malonil-CoA artışı nasıl bir koruyucu düzenleme sağlar?
- A) HMG-CoA redüktazı doğrudan yıkar
- B) CPT-I’i inhibe ederek aynı anda mitokondriyal β-oksidasyonu sınırlar
- C) Mitokondriyal kompleks IV’ü kalıcı kapatır
- D) CPT-I’i aktive ederek asetil-CoA üretimini zorunlu artırır
- E) Üre döngüsüne NH3 akışını tümüyle durdurur
Doğru cevap: B
Çözüm: Malonil-CoA ACC’nin ürünüdür ve yağ asidi oksidasyonuna girişin freni olarak çalışır.
DNA zincirinde proofreading işlevinin yönü ve görevi hangisidir?
- A) Amino asidi tRNA’ya bağlamak
- B) 5′→3′ endonükleazla tüm kalıbı yok etmek
- C) 3′→5′ yeni DNA sentezlemek
- D) 3′→5′ ekzonükleazla yanlış eklenen nükleotidi uzaklaştırmak
- E) DNA’dan RNA’yı 5′ uçta doğrudan sentezlemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Bazı DNA polimerazların proofreading aktivitesi yeni zincirdeki yanlış ucu 3′→5′ ekzonükleazla düzeltir.
Açlıkta yüksek asetil-CoA düzeyinin karaciğerde pirüvat karboksilaz üzerindeki etkisi hangisidir?
- A) Enzimin sitozole kalıcı taşınması
- B) Allosterik aktivasyon
- C) Kompetitif inhibisyon
- D) Kofaktör biyotinin tamamen ayrılması
- E) İrreversibl proteoliz
Doğru cevap: B
Çözüm: β-oksidasyondan gelen asetil-CoA, pirüvatın oksaloasetata yönelmesini destekler.
Megaloblastik anemi, parestezi ve serumda metilmalonik asit yüksekliği bulunan hastada hangi vitamin eksikliği daha olasıdır?
- A) K vitamini
- B) B2 vitamini
- C) B12 vitamini
- D) B9 vitamini
- E) C vitamini
Doğru cevap: C
Çözüm: Nörolojik bulgular ve metilmalonik asit yüksekliği B12 eksikliğini folattan ayırır.
Yeni doğan bir hastada orotik asit artışı ve ağır hiperamonyemi varken hangisi daha olasıdır?
- A) HGPRT eksikliği
- B) Adenozin deaminaz eksikliği
- C) UMP sentaz eksikliği ve normal üre döngüsü
- D) Timidilat sentaz fazla aktivitesi
- E) Ornitin transkarbamoilaz eksikliği
Doğru cevap: E
Çözüm: OTC blokajında karbamoil fosfat pirimidin yoluna kayabilir; orotik asit ve amonyak birlikte artabilir.
Ornitin transkarbamoilaz eksikliğinde sitozole kaçan karbamoil fosfatın artışıyla ilişkili bulgu hangisidir?
- A) Glukoz-6-fosfatazın aşırı aktivasyonu
- B) Heme sentezinin doğrudan bloke olması
- C) NADPH üretiminin iki katına çıkması
- D) Orotik asit artışı
- E) Metilmalonik asidin zorunlu düşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: OTC eksikliğinde karbamoil fosfat pirimidin sentezine kayabilir ve orotik asit artabilir.