Pentoz fosfat yolunun oksidatif bölümünün ana ürünü hangisidir?
- A) NADPH
- B) Üre
- C) Laktat
- D) FADH2
- E) Asetil-CoA
Doğru cevap: A
Çözüm: PPP NADPH ve şeker fosfatları üretir; NADPH antioksidan savunma ve indirgen biyosentezde kullanılır.
Pentoz fosfat yolunun hız sınırlayıcı enzimi hangisidir?
- A) Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz
- B) Pirüvat kinaz
- C) Malat dehidrogenaz
- D) Asetil-CoA sentetaz
- E) Karnitin palmitoiltransferaz I
Doğru cevap: A
Çözüm: G6PD oksidatif PPP’nin ilk ve hız belirleyici reaksiyonunu katalizler.
TCA döngüsünün temel yerleşimi hangisidir?
- A) Mitokondri matriksi
- B) Golgi aygıtı
- C) Lizozom
- D) Çekirdek zarı
- E) Sitozol
Doğru cevap: A
Çözüm: Süksinat dehidrogenaz iç mitokondri zarına bağlı olmakla birlikte TCA reaksiyonları ağırlıkla matrikste yürür.
Bir asetil-CoA’nın TCA döngüsünde oksidasyonuyla kaç NADH meydana gelir?
- A) 2 NADH
- B) 4 NADH
- C) 6 NADH
- D) 3 NADH
- E) 1 NADH
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir tur TCA 3 NADH, 1 FADH2 ve 1 GTP oluşturur.
Elektron taşıma zincirinde proton pompalamayan kompleks hangisidir?
- A) Kompleks II
- B) Kompleks III
- C) Kompleks IV
- D) Kompleks I
- E) Kompleks I ve IV
Doğru cevap: A
Çözüm: Kompleks II elektron taşır ancak proton pompalamaz; I, III ve IV proton gradyanına katkı yapar.
Elektron taşıma zincirindeki son elektron alıcısı hangisidir?
- A) Glikoz
- B) Laktat
- C) Pirüvat
- D) Karbon dioksit
- E) Moleküler oksijen
Doğru cevap: E
Çözüm: Kompleks IV elektronları O2’ye aktarır ve su oluşur.
Uzun zincirli yağ asitlerinin mitokondriye girişinde gerekli taşıma sistemi hangisidir?
- A) Üre döngüsü
- B) Malat-aspartat taşıma sistemi
- C) Fruktoz taşıyıcısı GLUT5
- D) Glukoz taşıyıcısı GLUT4
- E) Karnitin sistemi
Doğru cevap: E
Çözüm: Uzun zincirli asil gruplar karnitin sistemiyle mitokondri matriksine geçirilir.
Kompleks I’den giren NADH elektronları oksidatif fosforilasyonda yaklaşık kaç ATP’ye karşılık gelir?
- A) 1 ATP
- B) 2,5 ATP
- C) 4 ATP
- D) 6 ATP
- E) 1,5 ATP
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaygın güncel P/O yaklaşımında mitokondriyal NADH yaklaşık 2,5 ATP verir.
Siyanür oksidatif fosforilasyonda öncelikle hangi yapıyı inhibe eder?
- A) Karnitin palmitoiltransferaz I
- B) Sitokrom c oksidaz (Kompleks IV)
- C) Malat dehidrogenaz
- D) ATP sentazın F1 başlığı
- E) Süksinat dehidrogenaz (Kompleks II)
Doğru cevap: B
Çözüm: Siyanür Kompleks IV işlevini engelleyerek oksijene elektron aktarımını durdurur.
Güncel P/O kabulleriyle 16 karbonlu doymuş palmitatın net tam oksidasyon ATP verimi yaklaşık kaçtır?
- A) 106 ATP
- B) 129 ATP
- C) 16 ATP
- D) 64 ATP
- E) 38 ATP
Doğru cevap: A
Çözüm: Palmitat için 8 asetil-CoA, 7 NADH ve 7 FADH2 katkısından 2 ATP aktivasyon maliyeti çıkarılır.
Tek sayılı yağ asidi yıkımından gelen propiyonil-CoA hangi TCA ara ürününe dönüşür?
- A) Süksinil-CoA
- B) α-Ketoglutarat
- C) Sitrat
- D) Asetil-CoA
- E) Fumarat dışı doğrudan glukoz
Doğru cevap: A
Çözüm: Propiyonil-CoA biyotin ve B12 bağlantılı basamaklarla süksinil-CoA’ya dönüştürülür.
Propiyonil-CoA karboksilazda gerekli vitamin hangisidir?
- A) Niasin (B3)
- B) Kobalamin (B12)
- C) Riboflavin (B2)
- D) Biyotin (B7)
- E) Askorbik asit (C)
Doğru cevap: D
Çözüm: Karboksilaz reaksiyonunun ilk aşamasında CO2 taşıyıcısı biyotindir; sonraki mutaz B12 kullanır.
Kolesterol sentezinin hız kısıtlayıcı, statinlerin hedef aldığı enzimi hangisidir?
- A) Lipoprotein lipaz
- B) Karnitin palmitoiltransferaz II
- C) HMG-CoA redüktaz
- D) HMG-CoA liyaz
- E) Asetil-CoA karboksilaz
Doğru cevap: C
Çözüm: HMG-CoA redüktaz mevalonat oluşumunu katalizler ve statinlerle inhibe edilir.
Nonoksidatif PPP’nin riboz-5-fosfat talebini karşılamak için glikolitik ara ürünleri dönüştürmesinde rol alan ikili hangisidir?
- A) Glukokinaz ve glikojen sentaz
- B) PDH ve pirüvat karboksilaz
- C) ACC ve CPT-I
- D) CPS-I ve arginaz
- E) Transketolaz ve transaldolaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Nonoksidatif PPP’de iki ve üç karbon aktarımı transketolaz/transaldolaz ile gerçekleşir.
Eritrosit oksidan savunmasında glutatyon redüktaz reaksiyonunun indirgen güç kaynağı hangisidir?
- A) Laktatın doğrudan ATP’ye dönüşmesi
- B) NADPH
- C) GTP’nin hidrolizi
- D) Asetil-CoA’nın TCA’ya girmesi
- E) FADH2’nin ETS’ye aktarılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Glutatyon redüktaz GSSG’yi GSH’ye çevirirken NADPH kullanır.
TCA döngüsünde α-ketoglutarat dehidrogenazın gerektirdiği koenzim takımına hangi kombinasyon uyar?
- A) PLP, biyotin, THF ve kalsitriol
- B) Yalnız NADPH ve ATP
- C) TPP, lipoat, CoA, FAD ve NAD+
- D) Koenzim Q, heme ve oksijen
- E) Sadece riboz-5-fosfat ve GTP
Doğru cevap: C
Çözüm: α-Ketoglutarat dehidrogenaz PDH ile aynı beş temel kofaktöre gereksinim duyar.
Oksidatif fosforilasyonda dinitrofenol gibi bir ayırıcıya maruziyette tipik sonuç hangisidir?
- A) ATP sentaz olmadan yalnız glukoneogenezle ATP üretilir
- B) Kompleks II proton pompalamaya başlar
- C) Proton gradyanı artar ve ATP sentezi zorunlu olarak hızlanır
- D) Kompleks IV oksijen kullanmayı bırakır ve ATP miktarı artar
- E) Proton gradyanı azalırken oksijen tüketimi artabilir, ATP verimi düşer
Doğru cevap: E
Çözüm: Ayırıcılar protonları ATP sentaz dışından geri geçirir; enerji ısı olarak kaybolur.
FADH2 elektronlarının Kompleks II’den girmesi, NADH’ye kıyasla ATP verimini neden azaltır?
- A) Kompleks II iki kat fazla proton pompalar
- B) FADH2 mutlaka sitozolde kalır
- C) Kompleks I’in proton pompalama basamağı atlanır
- D) Kompleks IV tamamen devre dışı kalır
- E) FADH2 oksijen yerine CO2’ye elektron verir
Doğru cevap: C
Çözüm: FADH2 kaynaklı elektronlar proton pompalamayan Kompleks II üzerinden sisteme katılır.
Palmitatın yedi β-oksidasyon turundan doğrudan elde edilen ürün dizisi hangisidir?
- A) 8 asetil-CoA, 8 NADH ve 7 FADH2
- B) 16 asetil-CoA, 7 NADPH ve 7 ATP
- C) 7 asetil-CoA, 8 NADH ve 8 FADH2
- D) 8 asetil-CoA, 7 NADH ve 7 FADH2
- E) 8 pirüvat, 7 NADPH ve 7 GTP
Doğru cevap: D
Çözüm: C16 palmitat 7 turda 8 asetil-CoA verir; her tur 1 NADH ve 1 FADH2 oluşturur.
Yağ asidi sentezinin hızlandırıldığı tokluk koşulunda malonil-CoA artışı nasıl bir koruyucu düzenleme sağlar?
- A) HMG-CoA redüktazı doğrudan yıkar
- B) CPT-I’i inhibe ederek aynı anda mitokondriyal β-oksidasyonu sınırlar
- C) Mitokondriyal kompleks IV’ü kalıcı kapatır
- D) CPT-I’i aktive ederek asetil-CoA üretimini zorunlu artırır
- E) Üre döngüsüne NH3 akışını tümüyle durdurur
Doğru cevap: B
Çözüm: Malonil-CoA ACC’nin ürünüdür ve yağ asidi oksidasyonuna girişin freni olarak çalışır.