PFK-1’i güçlü biçimde aktive ederken FBPaz-1’i baskılayan metabolit hangisidir?
- A) Pirüvat
- B) Asetoasetat
- C) Glukoz-1-fosfat
- D) Fruktoz-2,6-bisfosfat
- E) Fruktoz-1,6-bisfosfat
Doğru cevap: D
Çözüm: F-2,6-BP glikolizi artırıp glukoneogenezi baskılayan karşılıklı düzenleyicidir.
Pirüvat karboksilazın koenzim vitamini ve aktivatörü sırasıyla hangileridir?
- A) FAD ve sitrat
- B) PLP ve alanin
- C) Biyotin ve asetil-CoA
- D) Kobalamin ve malonil-CoA
- E) Tiamin ve pirüvat
Doğru cevap: C
Çözüm: Mitokondriyal pirüvat karboksilaz biyotin kullanır ve asetil-CoA ile aktive olur.
İskelet kası ve eritrositten karaciğere laktat taşınmasıyla çalışan döngü hangisidir?
- A) Karnitin döngüsü
- B) Cori döngüsü
- C) Krebs döngüsü
- D) Üre döngüsü
- E) Ornitin döngüsü
Doğru cevap: B
Çözüm: Cori döngüsünde laktat karaciğerde glukoneogenez substratı olur.
Glikojenin α(1→4) zincir bağlarını fosforolizle kıran enzim hangisidir?
- A) Fruktoz-1,6-bisfosfataz
- B) Heksokinaz
- C) Dallandırıcı enzim
- D) Glikojen sentaz
- E) Glikojen fosforilaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Glikojen fosforilaz uçlardan glukoz-1-fosfat serbestleştirir; dal noktalarında ayrı enzim gerekir.
Eritrositte G6PD eksikliğinde oksidan hemolize yatkınlığın başlıca nedeni nedir?
- A) İndirgenmiş glutatyonun NADPH ile yenilenememesi
- B) Üre döngüsünün eritrositte yavaşlaması
- C) Glikojen sentazın aşırı aktivasyonu
- D) Mitokondriyal ATP sentazın doğrudan kaybı
- E) TCA döngüsünde FADH2 üretiminin durması
Doğru cevap: A
Çözüm: Eritrosit antioksidan savunmasında PPP’den gelen NADPH’ye bağımlıdır.
Pentoz fosfat yolunun nonoksidatif kısmında TPP kullanan enzim hangisidir?
- A) Transketolaz
- B) Aldolaz B
- C) G6PD
- D) Pirüvat kinaz
- E) Transaldolaz
Doğru cevap: A
Çözüm: Transketolaz karbon parçalarını taşırken tiamin pirofosfatı kofaktör olarak kullanır.
Süksinat dehidrogenaz elektron taşıma zincirinde hangi kompleksin parçasıdır?
- A) Kompleks IV
- B) Kompleks III
- C) Kompleks I
- D) Kompleks V
- E) Kompleks II
Doğru cevap: E
Çözüm: Süksinat dehidrogenaz TCA ve ETS için ortak enzimdir; elektronları FAD üzerinden aktarır.
Kompleks I’den giren NADH elektronları oksidatif fosforilasyonda yaklaşık kaç ATP’ye karşılık gelir?
- A) 1 ATP
- B) 2,5 ATP
- C) 4 ATP
- D) 6 ATP
- E) 1,5 ATP
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaygın güncel P/O yaklaşımında mitokondriyal NADH yaklaşık 2,5 ATP verir.
Siyanür oksidatif fosforilasyonda öncelikle hangi yapıyı inhibe eder?
- A) Karnitin palmitoiltransferaz I
- B) Sitokrom c oksidaz (Kompleks IV)
- C) Malat dehidrogenaz
- D) ATP sentazın F1 başlığı
- E) Süksinat dehidrogenaz (Kompleks II)
Doğru cevap: B
Çözüm: Siyanür Kompleks IV işlevini engelleyerek oksijene elektron aktarımını durdurur.
Güncel P/O kabulleriyle 16 karbonlu doymuş palmitatın net tam oksidasyon ATP verimi yaklaşık kaçtır?
- A) 106 ATP
- B) 129 ATP
- C) 16 ATP
- D) 64 ATP
- E) 38 ATP
Doğru cevap: A
Çözüm: Palmitat için 8 asetil-CoA, 7 NADH ve 7 FADH2 katkısından 2 ATP aktivasyon maliyeti çıkarılır.
Tek sayılı yağ asidi yıkımından gelen propiyonil-CoA hangi TCA ara ürününe dönüşür?
- A) Süksinil-CoA
- B) α-Ketoglutarat
- C) Sitrat
- D) Asetil-CoA
- E) Fumarat dışı doğrudan glukoz
Doğru cevap: A
Çözüm: Propiyonil-CoA biyotin ve B12 bağlantılı basamaklarla süksinil-CoA’ya dönüştürülür.
Propiyonil-CoA karboksilazda gerekli vitamin hangisidir?
- A) Niasin (B3)
- B) Kobalamin (B12)
- C) Riboflavin (B2)
- D) Biyotin (B7)
- E) Askorbik asit (C)
Doğru cevap: D
Çözüm: Karboksilaz reaksiyonunun ilk aşamasında CO2 taşıyıcısı biyotindir; sonraki mutaz B12 kullanır.
Kolesterol sentezinin hız kısıtlayıcı, statinlerin hedef aldığı enzimi hangisidir?
- A) Lipoprotein lipaz
- B) Karnitin palmitoiltransferaz II
- C) HMG-CoA redüktaz
- D) HMG-CoA liyaz
- E) Asetil-CoA karboksilaz
Doğru cevap: C
Çözüm: HMG-CoA redüktaz mevalonat oluşumunu katalizler ve statinlerle inhibe edilir.
Karaciğerin kendi ürettiği keton cisimlerini kullanamamasının başlıca nedeni hangisidir?
- A) Yağ asidi oksidasyonu yapamaması
- B) Asetil-CoA yapamaması
- C) Tiyoforaz enziminin bulunmaması
- D) Sitrik asit döngüsünün olmaması
- E) Mitokondri içermemesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Karaciğerde ketoliz için gerekli SCOT/tiyoforaz bulunmaz; karaciğer ketonları dolaşıma sunar.
Amonyaktan mitokondride karbamoil fosfat yapan CPS-I’in zorunlu allosterik aktivatörü hangisidir?
- A) Malonil-CoA
- B) Fruktoz-2,6-bisfosfat
- C) Adenozin monofosfat
- D) Laktat
- E) N-asetilglutamat
Doğru cevap: E
Çözüm: N-asetilglutamat CPS-I aktivitesi için gereklidir.
Üre molekülündeki ikinci azotun doğrudan kaynağı hangisidir?
- A) Asetil-CoA
- B) Aspartat
- C) Glisin
- D) Alaninin karbon iskeleti
- E) Karbondioksit
Doğru cevap: B
Çözüm: Ürenin bir azotu serbest amonyaktan, diğeri aspartattan gelir.
CPS-II’nin CPS-I’den temel farkını doğru ifade eden seçenek hangisidir?
- A) Doğrudan serbest amonyağı tercih etmesi
- B) Ornitin transkarbamoilazla aynı mitokondri reaksiyonunu yürütmesi
- C) Mitokondride üre döngüsünü başlatması
- D) N-asetilglutamatla zorunlu aktive olması
- E) Sitozolde pirimidin biyosentezine katılması
Doğru cevap: E
Çözüm: CPS-II sitozoldeki de novo pirimidin sentezinde glutamin azotunu kullanır.
Fenilalanin hidroksilaz kusuruyla ilişkili metabolik hastalık hangisidir?
- A) Fenilketonüri
- B) G6PD eksikliği
- C) Galaktozemi
- D) Glikojen depo hastalığı tip I
- E) Herediter fruktoz intoleransı
Doğru cevap: A
Çözüm: Klasik fenilketonüride fenilalanin hidroksilaz aktivitesi düşüktür.
Dallı zincirli α-ketoasit dehidrogenaz kompleksi kusurunda hangisi gelişir?
- A) Akçaağaç şurubu idrar hastalığı
- B) Orak hücre anemisi
- C) Alkaptonüri
- D) Pompe hastalığı
- E) Von Gierke hastalığı
Doğru cevap: A
Çözüm: MSUD dallı zincirli amino asitlerin yıkımındaki oksidatif dekarboksilasyon bozukluğudur.
Karaciğerde glukagonun kısa süreli ana metabolik etkilerinden biri hangisidir?
- A) Glikojen sentazı fosforilasyonla aktive etmesi
- B) Yağ asidi sentezini doğrudan hızlandırması
- C) Glikojenoliz ve glukoneogenezi artırması
- D) GLUT4’ün kas zarına taşınmasını artırması
- E) Karaciğerde keton kullanımını başlatması
Doğru cevap: C
Çözüm: Glukagon karaciğerde glukoz üretim ve salımını destekler.