Pürin bazları hangi ikiliden oluşur?
- A) Guanin ve urasil
- B) Adenin ve guanin
- C) Sitozin ve timin
- D) Adenin ve timin
- E) Urasil ve sitozin
Doğru cevap: B
Çözüm: Adenin ve guanin çift halkalı pürin bazlarıdır; sitozin, timin ve urasil pirimidindir.
Bir nükleoziti nükleotitten ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Nükleozitin yalnız pürin içermesi
- B) Nükleozitin yalnız DNA’da bulunması
- C) Nükleozitte fosfat grubunun bulunmaması
- D) Nükleozitin her zaman üç fosfat taşıması
- E) Nükleozitte şekerin bulunmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Nükleozit baz ve pentozdan oluşur; nükleotit bunlara fosfat eklenmiş biçimdir.
DNA’da timin ile eşleşen baz hangisidir?
- A) Urasil
- B) Guanin
- C) Hipoksantin
- D) Sitozin
- E) Adenin
Doğru cevap: E
Çözüm: DNA’da A–T eşleşmesi iki hidrojen bağıyla gerçekleşir.
De novo pürin sentezinde ilk tamamlanmış pürin nükleotidi hangisidir?
- A) Deoksitimidin monofosfat (dTMP)
- B) Sitidin monofosfat (CMP)
- C) İnozin monofosfat (IMP)
- D) Guanosin trifosfat (GTP)
- E) Üridin monofosfat (UMP)
Doğru cevap: C
Çözüm: Pürin halkası PRPP üzerinde tamamlanarak IMP oluşur; AMP ve GMP’ye buradan dallanılır.
Hipoksantin ve guaninin pürin kurtarma yolunda kullanılmasını sağlayan enzim hangisidir?
- A) Dihidrofolat redüktaz
- B) Ksantin oksidaz
- C) HGPRT
- D) Timidilat sentaz
- E) CPS-II
Doğru cevap: C
Çözüm: HGPRT hipoksantini IMP’ye, guanini GMP’ye çeviren kurtarma yolunun temel enzimidir.
İnsanda pürin katabolizmasının son ürünü hangisidir?
- A) Ürik asit
- B) Amonyak
- C) Üre
- D) Laktat
- E) Orotik asit
Doğru cevap: A
Çözüm: İnsanda pürinler ürik aside kadar yıkılır; çoğu memelinin aksine işlevsel ürikaz yoktur.
Ksantin oksidazı inhibe ederek ürik asit oluşumunu azaltan ilaç hangisidir?
- A) Allopurinol
- B) Metotreksat
- C) Asetazolamid
- D) 5-florourasil
- E) Folat
Doğru cevap: A
Çözüm: Allopurinol ksantin oksidaz inhibitörüdür; pürin yıkımında ürik asit oluşumunu azaltır.
De novo pirimidin sentezinde karbamoil fosfat sentezine katılan enzim hangisidir?
- A) Arginaz
- B) Asetil-CoA karboksilaz
- C) Karbamoil fosfat sentetaz I
- D) Karbamoil fosfat sentetaz II
- E) Ornitin transkarbamoilaz
Doğru cevap: D
Çözüm: CPS-II sitozolde glutamin azotu kullanarak pirimidin sentezi için karbamoil fosfat yapar.
dUMP’den dTMP oluşumunu doğrudan katalizleyen enzim hangisidir?
- A) Ksantin oksidaz
- B) DNA ligaz
- C) Ribonükleotit redüktaz
- D) Timidilat sentaz
- E) Dihidrofolat redüktaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Timidilat sentaz dUMP’yi dTMP’ye dönüştürür; metilen-tetrahidrofolat kullanır.
DNA zincirinin sentez yönü hangisidir?
- A) Her iki yöne eşit
- B) 5′ten 5′e
- C) N terminalinden C terminaline
- D) 3′ten 5′e
- E) 5′ten 3′e
Doğru cevap: E
Çözüm: DNA polimeraz yeni nükleotidi serbest 3′-OH’a ekler; zincir 5′→3′ uzar.
DNA çift sarmalının ipliklerini açan enzim hangisidir?
- A) Ligaz
- B) Helikaz
- C) Primaz
- D) Peptidil transferaz
- E) Dihidrofolat redüktaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Helikaz hidrojen bağı etkileşimlerini çözerek replikasyon çatalındaki iplikleri ayırır.
DNA parçaları arasındaki fosfodiester kesiklerini birleştiren enzim hangisidir?
- A) Ksantin oksidaz
- B) DNA ligaz
- C) Helikaz
- D) RNA polimeraz II
- E) Ribonükleotit redüktaz
Doğru cevap: B
Çözüm: DNA ligaz komşu nükleotitler arasındaki omurga kesiklerini kapatır.
Mitokondriyal DNA replikasyonunda görevli DNA polimeraz hangisidir?
- A) DNA polimeraz δ
- B) DNA polimeraz γ
- C) RNA polimeraz III
- D) DNA polimeraz ε
- E) DNA polimeraz α
Doğru cevap: B
Çözüm: Ökaryotlarda DNA polimeraz γ mtDNA’nın replikasyon ve bakımında görev alır.
Ökaryotlarda mRNA öncülünü ağırlıklı sentezleyen enzim hangisidir?
- A) RNA polimeraz II
- B) RNA polimeraz III
- C) DNA polimeraz γ
- D) RNA polimeraz I
- E) Telomeraz
Doğru cevap: A
Çözüm: RNA polimeraz II protein kodlayan genlerin pre-mRNA ürünlerini sentezler.
tRNA ve 5S rRNA sentezinden sorumlu ökaryotik RNA polimeraz hangisidir?
- A) RNA polimeraz II
- B) RNA polimeraz III
- C) DNA polimeraz δ
- D) RNA polimeraz I
- E) Ribonükleotit redüktaz
Doğru cevap: B
Çözüm: RNA polimeraz III çoğu tRNA ve 5S rRNA’yı üretir.
Standart genetik kodda başlangıç kodonu hangisidir?
- A) UAA
- B) AUG
- C) UAG
- D) CCC
- E) UGA
Doğru cevap: B
Çözüm: AUG çoğunlukla metiyonini kodlar ve translasyon başlangıcını belirtir.
Ultraviyole ışınlarına bağlı pirimidin dimerlerinin onarımında baskın yol hangisidir?
- A) Ribonükleotit kurtarma
- B) Baz eksizyon onarımı (BER)
- C) Transkripsiyon başlatma
- D) Nükleotit eksizyon onarımı (NER)
- E) Yanlış eşleşme onarımı (MMR)
Doğru cevap: D
Çözüm: NER UV dimerleri gibi hacimli heliks bozucu lezyonları çıkarır.
Replikasyon sonrası yanlış eşleşen baz çiftlerini düzelten başlıca sistem hangisidir?
- A) Glikoliz
- B) Telomer uzatma
- C) Nükleotit eksizyon onarımı (NER)
- D) Yanlış eşleşme onarımı (MMR)
- E) Pürin kurtarma yolu
Doğru cevap: D
Çözüm: MMR, polimerazdan kaçan yanlış eşleşmeleri ve küçük insersiyon/delesyon halkalarını onarır.
Plazmayı serumdan ayıran temel özellik hangisidir?
- A) Plazmada hiçbir protein bulunmaması
- B) Serumun daima antikoagülanla alınması
- C) Serumun tüm trombositleri içermesi
- D) Plazmada fibrinojenin bulunabilmesi
- E) Plazmanın yalnız tükürükten elde edilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Plazma antikoagülanlı kandan elde edilir, fibrinojen içerir; serum pıhtılaşma sonrası ayrılır.
Tükürüğün önemli tampon bileşenlerinden biri hangisidir?
- A) Deoksitimidin
- B) Üreaz enzimi
- C) ATP sentaz
- D) Ksantin oksidaz
- E) Bikarbonat
Doğru cevap: E
Çözüm: Bikarbonat özellikle uyarılmış tükürükte asit nötralizasyonuna önemli katkıda bulunur.