Pürin sentezinde halka hangi yapı üzerinde kademeli olarak oluşturulur?
- A) PRPP üzerindeki riboz iskeleti
- B) Mitokondriyal ribozom
- C) Fosfolipit çift tabakası
- D) Serbest urasil halkası
- E) DNA’nın hazır timin bazı
Doğru cevap: A
Çözüm: Pürin de novo yolunda halka PRPP’nin ribozuna inşa edilir; pirimidinde halka önce sentezlenir.
Lesch–Nyhan sendromunun klasik enzim defekti hangisidir?
- A) Timidilat sentaz artışı
- B) CPS-I aşırı aktivitesi
- C) Hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz eksikliği
- D) Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz eksikliği
- E) Adenozin deaminaz artışı
Doğru cevap: C
Çözüm: Ağır HGPRT eksikliği pürin kurtarmayı bozar; hiperürisemi ve nörodavranışsal belirtiler olabilir.
Adenozin deaminaz eksikliğiyle ilişkili bağışıklık bozukluğu hangisidir?
- A) Klasik fenilketonüri
- B) Ağır kombine immün yetmezlik (SCID)
- C) Marfan sendromu
- D) Herediter fruktoz intoleransı
- E) Orak hücreli anemi
Doğru cevap: B
Çözüm: ADA eksikliğinde deoksiadenozin metabolitleri lenfositler için toksik olabilir; SCID yapabilir.
Pürin biyosentezinde formil grubu sağlayan folat türevi hangisidir?
- A) FADH2
- B) Kobalamin
- C) Biyotin
- D) NADH
- E) N¹⁰-formil-tetrahidrofolat
Doğru cevap: E
Çözüm: Pürin halkasının bazı karbonları N¹⁰-formil-THF aracılığıyla sağlanır.
Pürin sentezinde IMP’den AMP oluşumunda kullanılan yüksek enerjili nükleotit hangisidir?
- A) dTTP
- B) GTP
- C) CTP
- D) UTP
- E) NADPH
Doğru cevap: B
Çözüm: IMP→AMP yolunda GTP, IMP→GMP yolunda ATP kullanımı çapraz düzenleme sağlar.
OTC eksikliği ile UMP sentaz eksikliğini ayırmada hangi ikili daha değerlidir?
- A) OTC eksikliğinde orotik asidin daima düşük olması
- B) OTC eksikliğinde hiperamonyemi, UMP sentaz eksikliğinde genellikle olmaması
- C) UMP sentaz eksikliğinde zorunlu ksantin taşları oluşması
- D) Her ikisinde tüm hastalarda aynı düzeyde hipoglisemi görülmesi
- E) İkisinde de amonyağın her zaman normal olması
Doğru cevap: B
Çözüm: İki tabloda orotik asit artabilir; OTC üre döngüsü kusuru nedeniyle hiperamonyemiye yol açabilir.
Pirimidin sentezinin mitokondri iç zarıyla ilişkili enzimi hangisidir?
- A) Nükleozit difosfat kinaz
- B) Karbamoil fosfat sentetaz II
- C) Dihidroorotat dehidrogenaz
- D) Timidilat sentaz
- E) UMP sentaz
Doğru cevap: C
Çözüm: Dihidroorotat dehidrogenaz, de novo pirimidin biyosentezinde mitokondri ile ilişkili basamaktadır.
Metotreksatın nükleotit senteziyle ilgili temel enzim hedefi hangisidir?
- A) Ksantin oksidaz
- B) DNA ligaz
- C) Telomeraz
- D) RNA polimeraz III
- E) Dihidrofolat redüktaz
Doğru cevap: E
Çözüm: DHFR inhibisyonu indirgenmiş folat havuzunu etkileyerek nükleotit sentezini kısıtlar.
Ribonükleotit redüktazın nükleotit metabolizmasındaki temel işlevi hangisidir?
- A) RNA intronlarını kesmek
- B) DNA zincirinin Okazaki parçalarını birleştirmek
- C) Ürik asidi allantoine dönüştürmek
- D) Ribonükleotit difosfatları deoksiribonükleotit difosfatlara dönüştürmek
- E) Pürin bazlarını urasile çevirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: RNR, DNA sentezi için gerekli deoksiribonükleotitlerin öncüllerini sağlar.
DNA polimerazın yeni sentezi başlatmak için gereksinim duyduğu yapı hangisidir?
- A) Serbest 3′-OH ucu olan primer
- B) Peptit başlangıç kodonu
- C) Transkripsiyon sonlandırma kodonu
- D) Serbest 5′-fosfat ucu olmadan kalıp
- E) Yalnız ATP sentaz
Doğru cevap: A
Çözüm: DNA polimeraz kendiliğinden ilk fosfodiester bağını başlatamaz; primerin 3′-OH ucundan uzatır.
Geciken DNA zincirinin Okazaki parçaları hâlinde üretilmesinin nedeni hangisidir?
- A) Polimerazın yalnız 5′→3′ sentez yapabilmesi
- B) Geciken zincirde hiç primer kullanılmaması
- C) Ligazın tüm nükleotitleri tek tek eklemesi
- D) Helikazın yalnız RNA sentezlemesi
- E) DNA polimerazın çift yönlü aynı anda sentez yapması
Doğru cevap: A
Çözüm: Antiparalel kalıpta polimerazın tek sentez yönü geciken zincirin parçalarla yapılmasını gerektirir.
Telomerazın en ayırt edici biyokimyasal özelliği hangisidir?
- A) Folatı tetrahidrofolata dönüştürmesi
- B) Kendi RNA kalıbını kullanan ters transkriptaz olması
- C) Ürik asit sentezini durdurması
- D) Ribozomun peptit bağını katalizlemesi
- E) DNA’nın tüm bölgelerinde primer çıkarması
Doğru cevap: B
Çözüm: Telomeraz, RNA bileşenini kalıp kullanarak kromozom uçlarına DNA tekrarları ekler.
Ökaryotik pre-mRNA olgunlaşmasında intronların uzaklaştırılmasını hangi yapı sağlar?
- A) Karnitin taşıyıcısı
- B) Proteazom
- C) Spliceozom
- D) Ribozom büyük alt birimi
- E) Mitokondriyal ATP sentaz
Doğru cevap: C
Çözüm: Spliceozom snRNP’ler ve ilişkili proteinlerle intronların kesilip çıkarılmasını yürütür.
Ökaryotik rRNA sentezinde 28S, 18S ve 5.8S öncüllerini hangi polimeraz üretir?
- A) RNA polimeraz I
- B) RNA polimeraz III
- C) RNA polimeraz II
- D) Telomeraz
- E) DNA polimeraz α
Doğru cevap: A
Çözüm: Pol I, nükleolustaki ana büyük rRNA öncülünü sentezler; 5S rRNA pol III ile yapılır.
Protein sentezinde tRNA’ya uygun amino asidi bağlayan enzim grubu hangisidir?
- A) Karbamoil fosfat sentetazlar
- B) Ribonükleotit redüktazlar
- C) Aminoasil-tRNA sentetazlar
- D) Nükleotit eksizyon endonükleazları
- E) DNA topoizomerazları
Doğru cevap: C
Çözüm: Aminoasil-tRNA sentetazlar her tRNA’yı uygun amino asitle yükleyerek translasyon doğruluğunu destekler.
Oksidatif stres sonucu oluşan küçük bir okside baz lezyonunun onarımı en uygun hangi yolla açıklanır?
- A) Telomerazla uç uzatma
- B) Nükleotit eksizyon onarımı (NER)
- C) Baz eksizyon onarımı (BER)
- D) RNA splicing
- E) Pürin kurtarma
Doğru cevap: C
Çözüm: BER DNA glikozilaz aracılığıyla küçük baz hasarlarını tanıyıp çıkarabilir.
Xeroderma pigmentosumda temel DNA onarım kusuru hangisidir?
- A) Yanlış eşleşme onarımı
- B) Sadece telomer uzaması
- C) Pürin kurtarma
- D) Nükleotit eksizyon onarımı
- E) Üre döngüsü
Doğru cevap: D
Çözüm: NER bozukluğu UV kaynaklı hacimli fotoproduktları onarmayı güçleştirir ve cilt kanseri riskini artırır.
Protein miktarı veya özgül protein bantlarının incelenmesinde kullanılan yöntem hangisidir?
- A) Western blot
- B) Standart PCR
- C) DNA ligasyon testi
- D) Karyotipleme
- E) RNA splicing
Doğru cevap: A
Çözüm: Western blot elektroforezle ayrılan proteinleri spesifik antikorlarla tespit eder.
Bir tanı testinin özgüllüğü neyi ifade eder?
- A) Toplumdaki hastalık yaygınlığını
- B) Hastalığı olmayanlarda testin negatif çıkma oranını
- C) Testteki protein miktarının toplamını
- D) Pozitif sonuçların tümünün hasta olmasını
- E) Hasta kişilerde pozitif sonuç oranını
Doğru cevap: B
Çözüm: Özgüllük gerçek negatiflerin, hastalığı olmayan tüm bireylere oranıdır.
Aktif MMP-8’in periodontal açıdan ilişkili olduğu biyolojik süreç hangisidir?
- A) Kollajen matriksinin yıkımı
- B) Mine kristallerinin doğrudan sentezi
- C) Tükürükte amilazın glikoza dönüşmesi
- D) Keton cismi oluşumu
- E) DNA zincirinin eşlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: MMP-8 bir kollajenazdır; aktif formu periodontal doku yıkımının araştırılan belirteçlerindendir.