Daha önce kanal tedavisi yapılmış bir dişte kalıcı apikal enfeksiyona yol açabilecek temel neden hangisidir?
- A) Atlanmış kök kanalının enfekte kalması
- B) Radyografide lamina duranın sürekli izlenmesi
- C) Koronal restorasyonun kusursuz sızdırmazlığı
- D) Tüm kanalların yeterince dezenfekte edilmesi
- E) Periodontal ligamentin tamamen sağlıklı olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Atlanmış ve enfekte kalmış kanal, apikal periodontitisin sürmesine neden olabilir.
Daha önce kanal tedavili üst birinci molarda özellikle hangi kanalın atlanması yeniden tedavi gereksinimine katkıda bulunabilir?
- A) Mesiobukkal kökün MB2 kanalı
- B) Mental foramen
- C) Nazopalatin kanal
- D) Süt azının furkasyon kanalı
- E) Alt kesicinin tek kanal girişi
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst moların MB2 kanalı klinikte atlanabilen önemli bir kanaldır.
Cerrahi olmayan endodontik retretmanın ana hedefi nedir?
- A) Kalıcı enfeksiyon kaynağını giderip kanal sistemini yeniden dezenfekte etmek
- B) Tüm diş köklerini cerrahi olarak kesmek
- C) Kron uzunluğunu daima artırmak
- D) Dişi çekmeden tüm periodontal ligament dokusunu çıkarmak
- E) Sağlam pulpayı gereksiz yere uzaklaştırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Retretman önceki tedavideki düzeltilebilir sorunları ve enfekte kanal sistemini hedefler.
Seçilmiş persistan apikal lezyonlarda koronal yoldan erişim kısıtlıysa hangi tedavi seçeneği düşünülebilir?
- A) Apikal endodontik mikrocerrahi
- B) Ortodontik braket çıkarımı
- C) Sadece diş taşı temizliği
- D) Yalnız oklüzal polisaj
- E) Tüm olgularda ilk işlem olarak çekim
Doğru cevap: A
Çözüm: Uygun vakada apikal cerrahi retrograd erişimle enfekte apikal bölgenin yönetilmesini sağlar.
Gelişimi tamamlanmamış nekrotik daimi dişte apeksifikasyonun temel amacı nedir?
- A) Kök uzunluğunu mutlaka iki katına çıkarmak
- B) Kesinlikle normal pulpa üretmek
- C) Dişin mine miktarını artırmak
- D) Tüm periodontal lifleri yenilemek
- E) Kök kanal dolgusu için apikal bariyer oluşturmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Apeksifikasyon apikal bariyer hedefler; kök olgunlaşmasını garanti etmez.
Açık apeksli nekrotik daimi dişte apikal plug yapımında yaygın kullanılan biyoseramik materyal hangisidir?
- A) Cam iyonomer fissür örtücü
- B) Modelaj mumu
- C) Kompozit renk pigmenti
- D) Sadece aljinat
- E) Mineral trioksit agregat (MTA)
Doğru cevap: E
Çözüm: MTA gibi kalsiyum silikat esaslı materyaller apikal bariyer oluşturmak için kullanılır.
Rejeneratif endodontik işlem için en tipik aday hangisidir?
- A) İmplant üzerindeki kron
- B) Süt dişi avülsiyonu
- C) Tamamen kalsifiye pulp odalı semptomsuz diş
- D) Sağlıklı pulpalı olgun daimi diş
- E) Pulpa nekrozlu ve kök ucu açık genç daimi diş
Doğru cevap: E
Çözüm: AAE'nin klasik seçim kriterleri arasında nekrotik pulpa ve immatür açık apeks bulunur.
Kanal tedavisi sonrası lezyonu ilk kontrolünde küçülen ve asemptomatik olan dişte en uygun yorum hangisidir?
- A) Lezyon küçülmesi kesin kök kırığıdır
- B) Hiç değerlendirmeden diş çekilmelidir
- C) İyileşme olabileceğinden seri klinik ve radyolojik takip gerekir
- D) Kontrol edilmeden apikal cerrahi zorunludur
- E) Tek filmde radyolusensi varsa mutlaka başarısızdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Lezyon boyutunun azalması iyileşmeyi destekler; klinik izlem olmadan başarısızlık kararı verilmez.
Kanal tedavili dişte izole çok derin periodontal cep ve tekrarlayan fistül varsa özellikle hangi olasılık araştırılmalıdır?
- A) Dişin fizyolojik sürmesi
- B) Yalnız diş renklenmesi
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Sadece geçici mine hassasiyeti
- E) Periodontal dokuların her koşulda sağlıklı olması
Doğru cevap: C
Çözüm: İzole cep ve fistül vertikal kök kırığını düşündürür; kesin tanı ek bulgular gerektirir.
Retretman öncesi kanal anatomisi 2B görüntüyle açıklanamıyorsa doğru görüntüleme yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız panoramik filmle kesin kist tanısı koymak
- B) Klinik gereklilik varsa sınırlı alanlı CBCT'yi değerlendirmek
- C) Her dişte ilk işlem olarak tüm kafatası BT'si
- D) Görüntüleme yapmadan kesinkes cerrahi seçmek
- E) Radyolojik bulguları bütünüyle görmezden gelmek
Doğru cevap: B
Çözüm: CBCT seçilmiş karmaşık anatomik veya tanısal sorunlarda yararlıdır; rutin zorunluluk değildir.
Tedavisi yeterli görünen dişte bir süre sonra yeniden enfeksiyon gelişmiştir. Restorasyondaki hangi problem önem taşır?
- A) Sağlam koronal kapama
- B) Yeterli izolasyon
- C) Düzgün aproksimal kontak
- D) Koronal mikrosızıntı
- E) Uygun marjinal uyum
Doğru cevap: D
Çözüm: Koronal sızıntı bakteri girişine ve yeniden kanal kontaminasyonuna neden olabilir.
Kanalda kırılmış alet bulunduğunda ilk tedavi kararı hangi unsurlarla verilmelidir?
- A) Aletin konumu, enfeksiyon durumu ve çıkarma riskleriyle
- B) Kırık aletin varlığıyla otomatik çekim yapılarak
- C) Her koşulda apikal kök rezeksiyonu yapılarak
- D) Kanal anatomisi değerlendirilmeden zorlamayla
- E) Sadece hastanın yaşına bakılarak
Doğru cevap: A
Çözüm: Kırık alet tek başına çekim endikasyonu değildir; çıkarma veya by-pass riskleri bireyseldir.
İyi yapılmış koronal retretmana rağmen seçilmiş vakada persistan apikal lezyon ve şüpheli ekstraradiküler enfeksiyon varsa hangi yaklaşım gündeme gelebilir?
- A) Yalnız ortodontik ligatür değişimi
- B) Apikal mikrocerrahiyle lezyona doğrudan erişim
- C) Kanalı tükürükle kontamine etme
- D) Süt dişinin replante edilmesi
- E) Sağlam dişe fissür örtücü uygulaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçilmiş persistan apikal odaklarda cerrahi erişim değerlendirilir.
Periapikal radyolusensinin radiküler kist mi granülom mu olduğunu kesinleştirmede hangi yöntem önemlidir?
- A) Tek başına periodontal sondla ölçüm
- B) Histopatolojik inceleme
- C) Sadece hastanın ağrı şiddeti
- D) Yalnız tek periapikal radyografi
- E) Yalnız perküsyon testi
Doğru cevap: B
Çözüm: Radyografi lezyonları kesin histolojik tipe ayıramaz; patolojik inceleme belirleyicidir.
İki farklı açıyla alınan periapikal görüntüde kanalın izlenebilir çizgisi radyolusent rezorptif alanın içinden ayrı geçmektedir. En olası köken hangisidir?
- A) Periodontal ligamentin normal kalınlaşması
- B) Sadece mine matriks hasarı
- C) Diş taşı nedeniyle yalancı pulpa odası
- D) Kökün dış yüzeyinden gelişen rezorpsiyon
- E) Kanalın merkezinden simetrik internal genişleme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kanal çizgisi lezyondan ayrı izlenebiliyorsa eksternal rezorpsiyon yönünde değerlendirme yapılır.
İki boyutlu görüntüler internal ve eksternal rezorpsiyon ayrımında yetersiz kalıyorsa hangi yaklaşım en uygunudur?
- A) Dişi hiçbir inceleme olmadan çekmek
- B) Endikasyon varsa küçük alanlı CBCT ile lezyonun kökenini değerlendirmek
- C) Yalnız kron rengini kaydetmek
- D) Her hastada kontrastsız tüm vücut BT yapmak
- E) Tek başına ağrı şiddetinden köken belirlemek
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçilmiş olgularda CBCT rezorpsiyonun kanal ve dış kök yüzeyiyle ilişkisini gösterebilir.
Servikal bölgede dış kök dokusundan başlayan rezorpsiyon ve pozitif pulpa duyarlılığı olan dişte hangi yorum en uygundur?
- A) Tek başına renklenme kök kırığını kanıtlar
- B) Eksternal servikal rezorpsiyonda başlangıçta pulpa canlı kalabilir
- C) Pozitif duyarlılık eksternal rezorpsiyonu kesin dışlar
- D) Lezyon her durumda internal rezorpsiyondur
- E) Canlı pulpa varsa dış kök dokusu hiç rezorbe olamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Eksternal servikal rezorpsiyon pulpayı başlangıçta koruyabildiğinden duyarlılık yanıtı bulunabilir.
Apikal cerrahi sonrası semptomsuz dişte radyolusent alan zamanla değişmeden izleniyor; lezyonun kaynağı hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) Lezyon histopatolojik olarak kesin radiküler kisttir
- B) Stabil skar iyileşmesi olasılığı dahil klinik ve radyolojik değerlendirme gerekir
- C) Bütün radyolusensiler yeniden cerrahi gerektirir
- D) Tek film mutlak aktif enfeksiyonu kanıtlar
- E) Dişin vital pulpa oluşturduğu kesindir
Doğru cevap: B
Çözüm: Cerrahi sonrası iyileşme radyografik olarak değişken olabilir; stabil skar dokusu olasılığı vardır.
Kanal tedavili dişte apikal lezyonun iki ardışık kontrol filminde belirgin küçülmesi en çok hangi süreci destekler?
- A) İmmatür apeksin zorunlu kapanmaması
- B) Kesin vertikal kök kırığı
- C) Yeni avülsiyon gelişmesi
- D) Kesin progresif eksternal rezorpsiyon
- E) Periapikal iyileşme
Doğru cevap: E
Çözüm: Lezyonun seri görüntülerde küçülmesi iyileşme lehinedir.
Kanal tedavili dişte fistül tekrarlıyorsa kaynağını daha doğru belirlemek için hangi yöntem yararlıdır?
- A) Bütün restorasyonları rastgele kaldırmak
- B) Yalnız kron cilası yapmak
- C) Fistül yolunu güta-perka ile dikkatli izleyip radyografi almak
- D) Sadece oklüzal boya kullanmak
- E) Şüpheli dişleri muayenesiz çekmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Fistül yolunun güta-perka ile izlenmesi sorumlu kök ya da bölgenin belirlenmesine yardım edebilir.