Açık apeksli nekrotik daimi dişte apikal plug yapımında yaygın kullanılan biyoseramik materyal hangisidir?
- A) Cam iyonomer fissür örtücü
- B) Modelaj mumu
- C) Kompozit renk pigmenti
- D) Sadece aljinat
- E) Mineral trioksit agregat (MTA)
Doğru cevap: E
Çözüm: MTA gibi kalsiyum silikat esaslı materyaller apikal bariyer oluşturmak için kullanılır.
NaOCl irrigasyonu sırasında ani şiddetli ağrı ve hızla şişlik gelişmesi öncelikle neyi düşündürür?
- A) Hipoklorit ekstrüzyon kazasını
- B) Başarılı apikal dolumu
- C) Mine hipoplazisini
- D) Fizyolojik dentin oluşumunu
- E) Normal pulpa iyileşmesini
Doğru cevap: A
Çözüm: İrrigasyon anındaki ani şiddetli ağrı ve yaygın şişlik hipokloritin dokulara taşmasını düşündürür.
Odontoblastların temel görevi hangisidir?
- A) Ameloblastlara dönüşmek
- B) Sementum rezorbe etmek
- C) Kalsitonin salgılamak
- D) Mine prizmalarını oluşturmak
- E) Dentin matriksi üretmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Odontoblastlar dentin oluşturan pulpa periferindeki hücrelerdir.
Kök kanal tedavisi sırasında tükürük kontaminasyonunu azaltmak için temel izolasyon yöntemi hangisidir?
- A) Yalnız pamuk rulo kullanımı
- B) Yalnız tükürük emici kullanımı
- C) Sadece hava spreyi uygulaması
- D) Kaviteyi açık bırakma
- E) Rubber dam izolasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Rubber dam enfekte tükürüğün kanala girişini sınırlar ve hasta güvenliğine katkı sağlar.
EAL ölçümü ile klinik veriler tutarlı olsa da radyografik apeksin yeri farklı görülüyor. En doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda dişi çekmek
- B) EAL sonucuna bakmadan çalışma boyunu keyfî belirlemek
- C) Radyografiyi mutlaka tek ölçüt kabul etmek
- D) Apeksin dışına aleti basınçla geçirmek
- E) Radyografik apeks ile apikal foramenin her zaman örtüşmediğini dikkate alarak verileri birleştirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Majör apikal foramen anatomik olarak radyografik apeksin dışında konumlanabilir; birden fazla veri gerekir.
Ağız içinde drenaj yapan fistülün kaynak dişini belirlemek için hangi yöntem yararlıdır?
- A) Her dişten rastgele biyopsi almak
- B) Sinüs traktını güta-perka ile izlemek
- C) Yalnız diş rengini incelemek
- D) Mine sertliğini karşılaştırmak
- E) Sadece tükürük pH'sını ölçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Fistül traktına yerleştirilen güta-perka radyografide enfeksiyonun dental kaynağına yönlendirebilir.
Travmadan sonra ilk gün soğuk testine yanıt vermeyen açık apeksli daimi dişte en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Diğer bulgularla birlikte izlem yapıp nekrozu seri kontrolde değerlendirmek
- B) Negatif test nedeniyle hemen kesin ankiloz tanısı koymak
- C) Sadece renk ölçümüyle karar vermek
- D) Tüm dişleri profilaktik çekmek
- E) Kök ucu açık olduğu için travma öyküsünü yok saymak
Doğru cevap: A
Çözüm: Travmadan sonra geçici duyarsızlık mümkündür; tek erken test nekroz kanıtı değildir.
Eğri kanal preparasyonunda orijinal kanal ekseninin istenmeyen biçimde değişmesi hangi komplikasyondur?
- A) Pulpa kuafajı
- B) Apeksifikasyon
- C) Sement rezorpsiyonunun tek tanımı
- D) Ankiloz
- E) Kanal transportasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Transportation, kanalın anatomik konumundan saparak şeklinin değiştirilmesidir.
Bir hastada sıcak ve soğukla tetiklenen ağrı uzun sürüyor; apikal radyografi normal. Bu görüntü hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Tüm pulpal inflamasyonları kesin dışlar
- B) EPT yanıtını gereksiz yapar
- C) Dişte çürük olmadığını kanıtlar
- D) Normal radyografi irreversibl pulpitis tanısını dışlamaz
- E) Spontan ağrı olasılığını imkânsız kılar
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik normal apikal görünüm pulpal inflamasyonu dışlamaz.
Rejeneratif endodontik işlemde kök çevresindeki canlı hücreleri koruma hedefi hangi prensibi destekler?
- A) Kanama oluşturmayı sistematik olarak engellemek
- B) Tüm tedaviyi kuru ortamda izolasyonsuz yapmak
- C) İrriganları kontrollü kullanıp ekstrüzyon ve yüksek hücre toksisitesinden kaçınmak
- D) Kök ucuna yüksek basınçlı irrigant vermek
- E) Antiseptikleri sürekli apikal dokulara taşırmak
Doğru cevap: C
Çözüm: REP'de dezenfeksiyon hedefi çevre canlı dokulara zarar vermeyecek yöntemlerle dengelenir.
Apikal radyolusent lezyonun kist mi granülom mu olduğunu yalnız periapikal grafiden kesin ayırmak için hangi ifade doğrudur?
- A) Perküsyon ağrısı histolojik sınıfı kesinleştirir
- B) Radyografik çap her zaman histolojiyi kesin belirler
- C) Tüm lezyonlar normal anatomi varyantıdır
- D) Tüm radyolusensiler kisttir
- E) Kesin ayrım çoğu durumda yalnız grafiyle yapılamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kist ve granülomun radyografik özellikleri örtüşebilir; histolojik tanı görüntüden kesin çıkarılamaz.
Güncel apikal mikrocerrahide kök ucu retrograd preparasyonu için yaygın hedef derinlik yaklaşık kaç milimetredir?
- A) 0,1 mm
- B) 15 mm
- C) 3 mm
- D) Kökün tüm uzunluğu
- E) 20 mm
Doğru cevap: C
Çözüm: Yaklaşık 3 mm retrograd kök ucu preparasyonu sık kullanılan mikrocerrrahi ilkelerindendir.
İmmatür nekrotik daimi dişte MTA apikal bariyer ve rejeneratif tedavi arasındaki kritik klinik fark hangisidir?
- A) Apeksifikasyonda kanal enfeksiyonunun kontrolüne gerek yoktur
- B) Her iki yöntemde diş mutlaka avülse edilmelidir
- C) Rejeneratif yaklaşımda uygun vakada kök gelişimini sürdürme olasılığı hedeflenirken apikal plug esasen bariyer sağlar
- D) Rejenerasyon için her zaman kapalı apeks gerekir
- E) MTA apikal plug her vakada yeni pulpa dokusu üretir
Doğru cevap: C
Çözüm: Apeksifikasyon apikal stop oluşturur; REP uygun vakada kök olgunlaşmasına ek katkı sağlayabilir.
Kanal tedavili dişte çok uzun ve çıkarılması kökü kırabilecek bir post varken apikal patoloji sürüyorsa ve diş restorabilse hangi seçenek değerlendirilebilir?
- A) Her koşulda postu kırarak çıkarmak
- B) Yalnız radyografiyi silerek izlem sonlandırmak
- C) Koronal engeli zorlamadan seçilmiş olguda apikal mikrocerrahi
- D) Tüm dişlerde kökü bilinçli perforasyonla açmak
- E) Yalnız kron beyazlatmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Retretman erişiminin yüksek risk taşıdığı uygun olgularda apikal cerrahi bir alternatif olabilir.
İrrigasyon sırasında apeks dışına NaOCl taşma riski yüksek açık apeksli diş için hangi önlem mantıklıdır?
- A) Apex dışına kontrollü olmayan çıkışı hedeflemek
- B) İrrigant basıncını ve uygulama derinliğini kontrol edip uygun güvenli dağıtım tekniğini seçmek
- C) Yüksek basıncı her koşulda sabit tutmak
- D) İrrigasyon sırasında geri akışı tamamen engellemek
- E) İğneyi apikal açıklığa kilitleyerek sıvıyı hızla vermek
Doğru cevap: B
Çözüm: Açık apeks ve geniş apikal açıklıkta taşma riski artar; dikkatli irrigasyon protokolü gereklidir.
Pulpa canlılığını doğrudan değerlendirmek yerine nöral yanıtı ölçen iki test hangisidir?
- A) Periodontal sondalama ve mobilite ölçümü
- B) Soğuk testi ve elektrikli pulpa testi
- C) Pulse oksimetri ve lazer Doppler akım ölçer
- D) Biyopsi ve histopatoloji
- E) Periapikal radyografi ve CBCT
Doğru cevap: B
Çözüm: Soğuk ve EPT duysal yanıta dayanır; vasküler perfüzyonu doğrudan ölçmezler.
Tedavi sonrası radyografide doldurulmuş kanal mükemmel görünmesine rağmen 18 ay sonra lezyon büyüyor. En doğru yorum hangisidir?
- A) Dolum düzgünse lezyon büyümesi biyolojik olarak imkânsızdır
- B) Her büyüme mutlaka malign tümördür
- C) Apikal sorunlar klinik izlem olmadan kaybolur
- D) Sadece sealer rengi tanıyı kesin koyar
- E) Radyografik dolum görünümü tek başına tüm kanal sisteminin dezenfekte edildiğini kanıtlamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Atlanmış kanal, yeniden sızıntı ve karmaşık anatomi gibi faktörler dolum görünümünden bağımsız kalabilir.
Sistemik bulgu yokken derin çürük kaynaklı semptomatik irreversibl pulpitiste sadece oral antibiyotik yazılması neden uygun temel tedavi değildir?
- A) Enfekte veya inflame pulpa odağı için gerekli lokal tedavinin yerini tutmaz
- B) Her antibiyotik anında canlı pulpayı oluşturarak iyileştirir
- C) Lokal tedavinin hiçbir biyolojik etkisi yoktur
- D) Antibiyotik diş minesini yeniler
- E) Sadece radyografi antibiyotiğin çalışmasını sağlar
Doğru cevap: A
Çözüm: Rutin antibiyotik çoğu lokalize pulpal ağrıda kaynak kontrolü yerine geçmez ve gereksiz kullanım risk taşır.
Açık apeksli ve replante edilmiş daimi kesicide henüz nekroz/enfeksiyon bulgusu yoktur. Tedavi planında hangi öncelik doğrudur?
- A) Her kontrolde apikal rezeksiyon yapmak
- B) Süt dişi olarak kabul edip replanteyi geri almak
- C) Spontan pulpal yeniden damarlanma olasılığını gözeterek yakın izlemek
- D) Yalnız ilk negatif teste dayanarak kök kanal tedavisi zorlamak
- E) Her durumda hemen pulpayı ekstirpe etmek
Doğru cevap: C
Çözüm: İmmatür açık apeksli avülse daimi dişlerde revaskülarizasyon şansı vardır; nekroz kanıtına göre RCT kararı verilir.
Derin çürük nedeniyle pulpa açılmış, rubber dam altında kısmi pulpotomi sonrası kanama yönetilebiliyor ve pulpa dokusu klinik olarak uygun. Tedavide en önemli ek basamak hangisidir?
- A) Pulpa açıklığına asit uygulayıp açık bırakmak
- B) Biyouyumlu örtü ve bakteriyel sızdırmaz koronal restorasyon
- C) Rutin sistemik antibiyotik ile pulpa temasını telafi etmek
- D) Kontrolsüz kanamaya rağmen doğrudan kompozit koymak
- E) Kanal boşluğunu açık bırakmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçilmiş vital pulpa vakalarında asepsi, hemostaz, uygun kalsiyum silikat örtü ve sızdırmaz koronal restorasyon gerekir.