İyi yapılmış koronal retretmana rağmen seçilmiş vakada persistan apikal lezyon ve şüpheli ekstraradiküler enfeksiyon varsa hangi yaklaşım gündeme gelebilir?
- A) Yalnız ortodontik ligatür değişimi
- B) Apikal mikrocerrahiyle lezyona doğrudan erişim
- C) Kanalı tükürükle kontamine etme
- D) Süt dişinin replante edilmesi
- E) Sağlam dişe fissür örtücü uygulaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Seçilmiş persistan apikal odaklarda cerrahi erişim değerlendirilir.
NaOCl ile irrigasyon sırasında şiddetli ağrı, anlık kanama ve hızla artan şişlik görülüyor. İlk işlem hangisidir?
- A) Sadece işlemi normale dönmüş saymak
- B) Aynı iğneyle basıncı artırmak
- C) Aynı kanala daha hızlı NaOCl vermek
- D) İrrigasyonu hemen durdurup hastayı acilen değerlendirmek
- E) Apeksi daha fazla genişletmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Kimyasal taşma şüphesi acil değerlendirme ve uygun destekleyici yaklaşım gerektirir.
Travmadan bir gün sonra renk değişikliği olmayan genç daimi dişte EPT negatif, radyografi normal. En uygun yorum hangisidir?
- A) Tek EPT ile kesin nekroz ve çekim kararı almak
- B) Fistül yoksa hiç kontrol yapmamak
- C) Geçici duyu kaybı olabileceği için diğer bulgularla izlemek
- D) Mutlaka akut apse tanısı koymak
- E) Tüm dişlerde kök kanal tedavisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Travma sonrası sinir iletimi geçici etkilenebilir; seri muayene ve uygun kontrol gerekir.
Vital pulpa tedavisinin prognozunu etkileyen en önemli bütünleşik koşul hangisidir?
- A) Pulpanın daima kasıtlı enfekte edilmesi
- B) Kanama durumunun önemsenmemesi
- C) İzolasyon, kanama kontrolü ve kalıcı koronal sızdırmazlık
- D) Hiçbir muayene yapılmaması
- E) Materyalin rengi tek başına
Doğru cevap: C
Çözüm: Vital pulpa tedavisinde temiz çalışma ve bakteriyel sızıntının önlenmesi biyolojik iyileşme için temeldir.
Retretman öncesi kanal anatomisi 2B görüntüyle açıklanamıyorsa doğru görüntüleme yaklaşımı hangisidir?
- A) Yalnız panoramik filmle kesin kist tanısı koymak
- B) Klinik gereklilik varsa sınırlı alanlı CBCT'yi değerlendirmek
- C) Her dişte ilk işlem olarak tüm kafatası BT'si
- D) Görüntüleme yapmadan kesinkes cerrahi seçmek
- E) Radyolojik bulguları bütünüyle görmezden gelmek
Doğru cevap: B
Çözüm: CBCT seçilmiş karmaşık anatomik veya tanısal sorunlarda yararlıdır; rutin zorunluluk değildir.
Kanal dolgusunu takiben bir yıl sonra persistan apikal lezyon olan dişte ek kanal şüphesi bulunuyor. Uygun ilk planlama hangisidir?
- A) Her olguda direkt çekim
- B) Mutlaka yalnız antibiyotik
- C) Herhangi bir işlem öncesi tüm dişlere kanal tedavisi
- D) Anatomi, restorabilite ve yeniden erişim olasılığını değerlendirerek tekrar tedaviyi tartışmak
- E) Hiç değerlendirme yapmadan apikoektomi
Doğru cevap: D
Çözüm: Atlanmış kanal, seçilmiş olguda cerrahi olmayan tekrar tedaviyle erişilebilir bir başarısızlık nedeni olabilir.
Travmalı açık apeksli dişte iki gün sonra soğuk ve EPT yanıtı yok; renk ve periapikal dokular normal. En güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) Tek testle nekroz tanısı koymadan klinik ve radyografik izlemi planlamak
- B) Semptomsuz hastada hiçbir zaman kontrol yapmamak
- C) Dişi sistematik olarak çekmek
- D) Mutlaka kök kanal dolgusunu aynı gün yapmak
- E) Yalnız negatif teste dayanarak apikal rezeksiyon yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelişimi tamamlanmamış travmalı dişte duysal testler geçici negatif olabilir; seri bulgular belirleyicidir.
İrrigasyon iğnesi kanala sıkışıyor ve geri akış izlenmiyor. Güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) İrrigasyonu iğne sıkışmışken sürdürmek
- B) Kanalın dışına daha fazla irrigant taşırmak
- C) İğneyi serbestleştirip daha koronal konumdan düşük basınçla irrigasyon yapmak
- D) İğneyi apekse sabitlemek
- E) Basıncı artırarak sıvıyı zorla vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: İğnenin bağlanması ve geri akışın kesilmesi apikal taşma riskini artırır.
Kanal tedavili dişte izole çok derin periodontal cep ve tekrarlayan fistül varsa özellikle hangi olasılık araştırılmalıdır?
- A) Dişin fizyolojik sürmesi
- B) Yalnız diş renklenmesi
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Sadece geçici mine hassasiyeti
- E) Periodontal dokuların her koşulda sağlıklı olması
Doğru cevap: C
Çözüm: İzole cep ve fistül vertikal kök kırığını düşündürür; kesin tanı ek bulgular gerektirir.
Giriş kavitesinde kanallar bulunamıyor ve maksiller molar mesiobukkal kökte kalıcı lezyon var. Önce hangi eksiklik araştırılmalıdır?
- A) MB2 kanalının atlanmış olması
- B) Sadece tükürük yoğunluğu
- C) Her durumda güta-perkanın rengi
- D) Ortodontik braket varlığı
- E) Mine sertliğinin artması
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst molarlarda ikinci mesiobukkal kanalın atlanması yetersiz temizlik ve persistansla ilişkili olabilir.
Soğuk testi negatif, dişte perküsyon ağrısı ve apikal radyolusensi var. En uygun çift tanı hangisidir?
- A) Vital pulpa ve kondanse osteitis
- B) Önceden başlatılmış tedavi ve normal apikal doku
- C) Pulpa nekrozu ve semptomatik apikal periodontitis
- D) Normal pulpa ve akut apikal apse
- E) Reversibl pulpitis ve normal apikal doku
Doğru cevap: C
Çözüm: Bulgular nekrotik pulpa ve semptomatik periapikal inflamasyonu destekler; ek testlerle doğrulanmalıdır.
Toplam kuru süresi 75 dakika olan avülse daimi dişte PDL için en doğru beklenti nedir?
- A) Dişin süt dişi olması kesinleşmiştir
- B) Hücrelerin tamamı güvenle canlıdır
- C) Pulpa duyarlılığı tek başına normale döner
- D) Periodontal ligament hücreleri büyük ölçüde canlılığını kaybetmiş olabilir
- E) Kuru sürenin hiçbir prognostik değeri yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: IADT uzun kuru sürede özellikle 60 dakika sonrası PDL hücre canlılığının kötü olduğunu belirtir.
Rejeneratif işlemlerde kontrollü kanama oluşturmanın amacı hangisidir?
- A) Mekanik olarak kökü kısaltmak
- B) Kanalı kurutarak tamamen boş bırakmak
- C) Mine oluşumunu doğrudan başlatmak
- D) Apikal dokularda enfeksiyonu artırmak
- E) Kanal içinde biyolojik iskelet ve hücresel ortam sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kan pıhtısı hücresel göç ve iyileşme için bir scaffold işlevi görebilir.
Bir dişte ısırma bırakılırken keskin ağrı ortaya çıkıyor. İlk ayırıcı tanıda hangi durum düşünülmelidir?
- A) Kondanse osteitisin zorunlu akut evresi
- B) Sementoblastoma kesin tanısı
- C) Çatlak diş sendromu
- D) Travmatik ülser
- E) Apeksogenez
Doğru cevap: C
Çözüm: Çatlak dişte çiğneme sırasında veya bırakma anında keskin ağrı ve lokal test bulguları görülebilir.
NiTi eğe şiddetli kurvaturda dönerek çalışırken alette kırık oluşuyor, uç serbest kalmış. Öne çıkan mekanizma hangisidir?
- A) Pulpal kanama
- B) Tekrarlayan bükülmeye bağlı siklik yorgunluk
- C) Sodyum hipokloritin mine çözmesi
- D) Elektronik ölçüm sapması
- E) Uç kilitlenmesine bağlı zorunlu torsiyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Uç sıkışması tanımlanmıyorsa eğri kanalda tekrarlayan bükülme siklik yorgunluğu düşündürür.
Derin çürükte pulpa açılmasını önlemek için uygun olguda seçici çürük kaldırma neden tercih edilebilir?
- A) Dişi rutin çekmek
- B) Her zaman bütün enfekte dentini açık bırakmak
- C) Pulpa odasını büyütmek
- D) Kanal enfeksiyonunu tedavisiz bırakmak
- E) Pulpanın korunmasına ve sızdırmaz restorasyona fırsat vermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru vaka seçimi ve iyi koronal sızdırmazlıkla seçici çürük kaldırma ekspozisyon riskini azaltabilir.
Orta kök seviyesinde yatay kök kırığı olan dişte yer değiştirmiş koronal parçaya ilk yaklaşım genel olarak hangisidir?
- A) Uygun biçimde repozisyon ve esnek splintle stabilizasyon
- B) Dişin bütün kökünü peşinen çıkarmak
- C) Yalnız mineyi beyazlatmak
- D) Alveol soketini tümüyle kurutmak
- E) Pulpa durumuna bakmadan her iki parçayı ayrı ayrı çekmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Horizontal kök kırığında koronal segmentin uygun konumlandırılması ve splintlenmesi değerlendirilir.
Kanal dolumundan sonra radyografide bir miktar taşkın materyal var. En doğru genel değerlendirme hangisidir?
- A) Taşkın dolgunun tek başına mutlaka başarı göstermesi
- B) Koronal sızıntının önemini yitirmesi
- C) Ağrı anamnezinin tümüyle gereksiz olması
- D) Klinik bulgular, dezenfeksiyon ve izlemi de içeren çok yönlü prognoz değerlendirmesi
- E) Taşkın dolgunun tek başına kesin çekim gerektirmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik dolum uzunluğu önemlidir ancak biyolojik başarı yalnız tek görüntü parametresine indirgenmez.
NaOCl ve CHX'nin art arda kullanımında doğrudan karıştırılmalarını önlemenin gerekçesi nedir?
- A) Kanalın kendiliğinden remineralize olması
- B) Apikal konstriksiyonun biyolojik olarak yok olması
- C) İstenmeyen kimyasal reaksiyon ve çökelti oluşma riski
- D) Güta-perkanın erimesini artırma zorunluluğu
- E) Aletin torsiyon direncinin kaybolması
Doğru cevap: C
Çözüm: NaOCl ile CHX'nin doğrudan teması istenmeyen reaksiyon ürünleri ve çökelti oluşturabilir.
Derin çürüklü dişte kısa soğuk ağrısı var; spontan ağrı ve perküsyon hassasiyeti yok. İlk değerlendirmede en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda dişi çekmek
- B) Yaygın antibiyotik başlamak
- C) Tek testle pulpa nekrozu tanısı koymak
- D) Apeksifikasyon yapmak
- E) Reversibl pulpitis olasılığını değerlendirip çürük nedenini ve sızdırmaz restorasyonu ele almak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kısa termal hassasiyet ve spontan ağrı olmaması reversibl pulpal inflamasyonu destekler; seçilmiş konservatif tedavi değerlendirilir.