Kapalı apeksli ve yeni replante edilmiş daimi dişte kök kanal tedavisi için IADT 2020'de önerilen genel zamanlama hangisidir?
- A) Yalnız 10 yıl sonra başlamak
- B) Sadece kron rengi değişene kadar ertelemek
- C) Daimi dişte asla kanal tedavisi yapmamak
- D) Replantasyondan sonra yaklaşık iki hafta içinde başlamak
- E) Süt dişi protokolünü birebir uygulamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapalı apeksli avülse daimi dişte pulpa nekrozu olasılığı yüksektir ve kılavuz yaklaşık iki hafta içinde RCT önerir.
Apeksogenez ile apeksifikasyon karşılaştırmasında hangisi doğrudur?
- A) Her ikisi pulpayı mutlaka canlı bırakır
- B) Apeksogenez yalnız nekrotik köklere uygulanır
- C) Apeksifikasyon sadece matür dişlerde gereklidir
- D) Apeksogenez canlı pulpayı koruyarak doğal kök gelişimine izin verir
- E) İki terim tamamlanmış kök kanal dolgusu demektir
Doğru cevap: D
Çözüm: Canlı pulpanın korunması apeksogenezin temelidir; apeksifikasyon nekrotik açık apeks yönetimidir.
Rejeneratif endodontik prosedürde apikal iyileşmenin yanı sıra hangi ek sonuç görülebilir?
- A) Mine dokusunda sürekli büyüme
- B) Tüm vakalarda kökün iki kat uzaması
- C) Dişin yerini implantın alması
- D) Kök yüzeyinde zorunlu ankiloz
- E) Kök duvar kalınlığının veya uzunluğunun artması
Doğru cevap: E
Çözüm: REP sonrası seçilmiş hastalarda kök gelişimi belirtileri olabilir ancak garantili değildir.
Dar ve eğri kanalda döner alet kullanmadan önce en uygun başlangıç yaklaşımı hangisidir?
- A) İrrigasyonu tümüyle kaldırmak
- B) Geniş NiTi eğeyi zorlayarak apekse göndermek
- C) Küçük el eğeleriyle kontrol edilebilir glide path oluşturmak
- D) Kanalı yalnız sealer'la doldurmak
- E) Çalışma boyunu hiç ölçmemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Glide path eğe stresini ve kanal sapma riskini azaltmaya yardımcı olur.
Alveol kırığı eşlik etmeyen replante daimi dişte tipik splint yaklaşımı hangisidir?
- A) Ortodontik sabit apareyle zorunlu çekim
- B) Tüm vakalarda 10 yıl sabitleme
- C) Yaklaşık iki hafta pasif ve esnek splint
- D) Hiç ağız hijyeni önerisi vermeden tel
- E) Altı ay boyunca rijit splint
Doğru cevap: C
Çözüm: IADT komplike olmayan daimi diş replantasyonunda yaklaşık iki haftalık pasif esnek splint önerir.
Kalsiyum hidroksitin pulpa tedavisinde biyolojik özelliklerinden biri hangisidir?
- A) Antibiyotik olarak sistemik dolaşıma zorunlu geçmesi
- B) Pulpa damarlarını her zaman mekanik olarak kesmesi
- C) Nötr pH'da inert ve tepkisiz olması
- D) Yüksek alkaliliğe sahip olması
- E) Mineyi tamamen kaldırması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kalsiyum hidroksit yüksek pH'sıyla antimikrobiyal ve sert doku yanıtlarıyla ilişkilidir.
Kalsiyum hidroksitin seans arasında bütün olgularda zorunlu olduğu iddiasına en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her kanala zorunlu olarak iki ilaç karıştırılması
- B) Her endodontik dişin mutlaka iki yıl açık bırakılması
- C) Daimi dişlerde hiçbir irrigant kullanılmaması
- D) Ca(OH)₂'nin hiçbir antimikrobiyal etkisinin bulunmaması
- E) Uygun vaka ve etkili temizlik sonrası tek seans seçeneğinin de değerlendirilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kılavuzlar uygun seçilmiş ve yeterli temizliğin yapıldığı olgularda rutin seans arası ilaç zorunluluğu olmadığını belirtir.
MTA apikal plug ile yapılan apeksifikasyonun temel sınırlaması hangisidir?
- A) Tüm kök kırıklarını kendiliğinden onarması
- B) Her vakada normal pulpa oluşturması
- C) Apikal bariyer oluşmasına hiçbir zaman yardım etmemesi
- D) Kökün uzunluk ve duvar kalınlığında artışın garanti olmaması
- E) Gelişen periodontal ligamenti kesin yenilemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Apikal plug obturasyon için stop sağlar; gelişimi durmuş kökü mutlaka olgunlaştırmaz.
İnternal rezorpsiyonun başlangıç anatomik konumu hangisidir?
- A) Kökün dış sement yüzeyi
- B) Alveol dış korteksi
- C) Periodontal sulkus epiteli
- D) Pulpa boşluğunun iç yüzeyi
- E) Mine organı
Doğru cevap: D
Çözüm: İnternal rezorpsiyon pulpa boşluğu tarafından başlayan sert doku kaybıdır.
Flare-up gelişen hastada en güvenli temel yaklaşım hangisidir?
- A) Kontrol yapmadan iki hafta beklemek
- B) Her hastaya otomatik çekim yapmak
- C) Ağrıyı kesin başarı işareti kabul etmek
- D) Ağrı ve şişliği yeniden değerlendirip kaynak kontrolü ile uygun semptom yönetimini planlamak
- E) Sadece kozmetik işlem uygulamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Alevlenme olgusunda klinik inceleme ve nedenin belirlenmesi temel adımdır.
Kanal dolgusundan aylar sonra yeni apikal radyolusensi saptanan dişte koronal restorasyon kırık ve sızıntılı. Öncelikle hangi etken düşünülür?
- A) Sadece ideal güta-perka tonu
- B) Her durumda başarılı pulpa kuafajı
- C) Koronal mikrosızıntı nedeniyle yeniden kontaminasyon
- D) Sealer kalınlığının her vakada sıfır olması
- E) Apekste zorunlu kemik sklerozu
Doğru cevap: C
Çözüm: Koronal sızdırmazlığın kaybı kök kanalı içine bakteriyel yeniden girişe yol açabilir.
Posterior dişte birden çok kanal ve belirsiz radyografik anatomi varsa hangi görüntüleme yaklaşımı doğrudur?
- A) Her sağlıklı dişe zorunlu tam kafa CBCT
- B) Hiç radyografi çekmemek
- C) Sırf maliyet nedeniyle görüntülemeyi sistematik atlamak
- D) Önce uygun iki boyutlu görüntüleme, gerekçeli karmaşık olguda sınırlı alan CBCT değerlendirmesi
- E) Sadece panoramik grafiyle tüm küçük kanal detaylarını kesin görmek
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT seçilmiş karmaşık olgularda 2D görüntülemeyi tamamlar; rutin her olguda zorunlu değildir.
Kanal tedavisi sonrası lezyonu ilk kontrolünde küçülen ve asemptomatik olan dişte en uygun yorum hangisidir?
- A) Lezyon küçülmesi kesin kök kırığıdır
- B) Hiç değerlendirmeden diş çekilmelidir
- C) İyileşme olabileceğinden seri klinik ve radyolojik takip gerekir
- D) Kontrol edilmeden apikal cerrahi zorunludur
- E) Tek filmde radyolusensi varsa mutlaka başarısızdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Lezyon boyutunun azalması iyileşmeyi destekler; klinik izlem olmadan başarısızlık kararı verilmez.
Pulpa tedavisi başlanmış ancak kanal dolgusu tamamlanmamış dişin pulpal kategorisi hangisidir?
- A) Asemptomatik apikal periodontitis
- B) Önceden başlatılmış tedavi
- C) Normal pulpa
- D) Kondanse osteitis
- E) Önceden tedavi edilmiş diş
Doğru cevap: B
Çözüm: Pulpotomi ya da pulpektomi başlamış fakat kök kanal tedavisi tamamlanmamışsa önceden başlatılmış tedavi denir.
Şekillendirme sırasında çalışma boyuna erişim kayboluyor ve eğe daha önceki yolundan sapıyor. Hangisi öncelikle araştırılır?
- A) Normal kök gelişimi
- B) Kalsiyum hidroksitin sertleşmesi
- C) Ledge oluşumu veya debris tıkacı
- D) Diş eti pigmentasyonu
- E) Sadece oklüzal abrazyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Debris birikimi ve kanal basamağı, önceden ulaşılan çalışma boyunun kaybına yol açabilir.
Minosiklin içeren üçlü antibiyotik patının klinikte bilinen dezavantajı hangisidir?
- A) Pulpayı her durumda anında canlı yapması
- B) Mineyi tümüyle kalsifiye etmesi
- C) Rejenerasyonda her zaman toksisitesiz olması
- D) Periodontal ligamenti zorunlu yenilemesi
- E) Dişte renklenme riski
Doğru cevap: E
Çözüm: Minosiklin dişlerde renklenmeye yol açabildiğinden medikaman seçimi önemlidir.
Kanalda NaOCl ile irrigasyon sonrası inorganik smear layer için ek ajan soruluyor. Hangisi uygundur?
- A) Güta-perka
- B) EDTA
- C) Yalnız serum fizyolojik
- D) Saf etil alkolü tek irrigant olarak kullanma
- E) Klorheksidin tek başına doku çözücü olarak
Doğru cevap: B
Çözüm: EDTA şelatör etkisiyle inorganik smear layer bileşenini uzaklaştırmaya yardımcıdır.
Periapikal radyolusensinin radiküler kist mi granülom mu olduğunu kesinleştirmede hangi yöntem önemlidir?
- A) Tek başına periodontal sondla ölçüm
- B) Histopatolojik inceleme
- C) Sadece hastanın ağrı şiddeti
- D) Yalnız tek periapikal radyografi
- E) Yalnız perküsyon testi
Doğru cevap: B
Çözüm: Radyografi lezyonları kesin histolojik tipe ayıramaz; patolojik inceleme belirleyicidir.
Soğuk sonrası 45 saniye süren ağrıya karşın perküsyon normaldir. En uygun tanı çifti hangisidir?
- A) Semptomatik irreversibl pulpitis ve normal apikal dokular
- B) Normal pulpa ve semptomatik apikal periodontitis
- C) Pulpa nekrozu ve akut apikal apse
- D) Reversibl pulpitis ve kronik apikal apse
- E) Önceden tedavi edilmiş diş ve kondanse osteitis
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzayan termal ağrı pulpal sorunu, normal perküsyon ise apikal dokularda klinik normal yanıtı düşündürür.
Kronik apikal apseli dişte fistül geçici olarak kapanıyor. Bu bulgu için en doğru çıkarım hangisidir?
- A) Fistül kapanırsa pulpa yeniden normal olur
- B) Apikal lezyon anında histolojik olarak yok olur
- C) Fistülün kapanması endodontik enfeksiyonun kesin iyileştiğini kanıtlamaz
- D) Diş mutlaka çekilmiş demektir
- E) Kanal dezenfeksiyonu gerekliliği daima biter
Doğru cevap: C
Çözüm: Sinüs traktı geçici olarak kapanabilir; altta yatan enfeksiyonun değerlendirilmesi ve kaynak kontrolü gerekir.