Kök kanal tedavisi sırasında tükürük kontaminasyonunu azaltmak için temel izolasyon yöntemi hangisidir?
- A) Yalnız pamuk rulo kullanımı
- B) Yalnız tükürük emici kullanımı
- C) Sadece hava spreyi uygulaması
- D) Kaviteyi açık bırakma
- E) Rubber dam izolasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Rubber dam enfekte tükürüğün kanala girişini sınırlar ve hasta güvenliğine katkı sağlar.
Çalışma boyunun belirlenmesinde hangi cihaz temel yardımcıdır?
- A) Elektronik apeks bulucu
- B) Periodontal sond
- C) Artikülatör
- D) Sertlik ölçer
- E) Pulse oksimetre
Doğru cevap: A
Çözüm: Elektronik apeks bulucu, radyografik ve klinik değerlendirmeyle birlikte çalışma boyu belirlemeye yardım eder.
Maksiller birinci moların mesiobukkal kökünde sık araştırılan ilave kanal hangisidir?
- A) Mandibular insiziv kanal
- B) Nazopalatin kanal
- C) Mental kanal
- D) Distolingual üçüncü kanal
- E) MB2 kanalı
Doğru cevap: E
Çözüm: MB2, üst molarların mesiobukkal kökünde klinik olarak önem taşıyan ikinci kanal olabilir.
Kök kanalında glide path oluşturmanın ana amacı nedir?
- A) İnce eğeler için tekrarlanabilir ve güvenli kanal yolu sağlamak
- B) Apikal forameni zorunlu genişletmek
- C) Kök ucunu cerrahi olarak çıkarmak
- D) Tüm dentini eritmek
- E) Kanaldaki güta-perkayı boyamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Glide path, sonraki şekillendirme aletleri için kontrollü ve süreklilik gösteren geçiş sağlar.
NiTi eğelerin paslanmaz çelik eğelere göre öne çıkan özelliği hangisidir?
- A) Daha yüksek esneklik
- B) Tamamen kırılmaz yapı
- C) Kök dokusunu yeniden oluşturma
- D) Antibiyotik salımı
- E) Organik pulpa çözme
Doğru cevap: A
Çözüm: Nikel-titanyum alaşım esnekliği sayesinde eğimli kanallarda anatomiyi korumaya yardımcı olabilir.
Döner eğe ucunun sıkışmasına karşın gövdenin dönmeye devam etmesi hangi kırık mekanizmasıdır?
- A) Termal şok
- B) Siklik yorgunluk
- C) Korozyonun tek zorunlu sonucu
- D) Torsiyonel kırılma
- E) Oklüzal abrazyon
Doğru cevap: D
Çözüm: Uç kilitliyken gövdeye torsiyon yükü binmesi alet kırığına neden olabilir.
Eğri kanalda eğenin tekrar tekrar bükülmesiyle ilişkili kırılma hangisidir?
- A) Pulpal hiperemi
- B) Apikal rezeksiyon
- C) Kalsifik metamorfoz
- D) Siklik yorgunluk
- E) İnternal beyazlatma
Doğru cevap: D
Çözüm: Siklik yorgunluk eğe üzerinde yinelenen çekme-basma gerilimleriyle ortaya çıkar.
EAL ölçümü ile klinik veriler tutarlı olsa da radyografik apeksin yeri farklı görülüyor. En doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda dişi çekmek
- B) EAL sonucuna bakmadan çalışma boyunu keyfî belirlemek
- C) Radyografiyi mutlaka tek ölçüt kabul etmek
- D) Apeksin dışına aleti basınçla geçirmek
- E) Radyografik apeks ile apikal foramenin her zaman örtüşmediğini dikkate alarak verileri birleştirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Majör apikal foramen anatomik olarak radyografik apeksin dışında konumlanabilir; birden fazla veri gerekir.
Giriş kavitesinde kanallar bulunamıyor ve maksiller molar mesiobukkal kökte kalıcı lezyon var. Önce hangi eksiklik araştırılmalıdır?
- A) MB2 kanalının atlanmış olması
- B) Sadece tükürük yoğunluğu
- C) Her durumda güta-perkanın rengi
- D) Ortodontik braket varlığı
- E) Mine sertliğinin artması
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst molarlarda ikinci mesiobukkal kanalın atlanması yetersiz temizlik ve persistansla ilişkili olabilir.
Dar ve eğri kanalda döner alet kullanmadan önce en uygun başlangıç yaklaşımı hangisidir?
- A) İrrigasyonu tümüyle kaldırmak
- B) Geniş NiTi eğeyi zorlayarak apekse göndermek
- C) Küçük el eğeleriyle kontrol edilebilir glide path oluşturmak
- D) Kanalı yalnız sealer'la doldurmak
- E) Çalışma boyunu hiç ölçmemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Glide path eğe stresini ve kanal sapma riskini azaltmaya yardımcı olur.
İrrigasyon iğnesi kanala sıkışıyor ve geri akış izlenmiyor. Güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) İrrigasyonu iğne sıkışmışken sürdürmek
- B) Kanalın dışına daha fazla irrigant taşırmak
- C) İğneyi serbestleştirip daha koronal konumdan düşük basınçla irrigasyon yapmak
- D) İğneyi apekse sabitlemek
- E) Basıncı artırarak sıvıyı zorla vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: İğnenin bağlanması ve geri akışın kesilmesi apikal taşma riskini artırır.
Kanalda NaOCl ile irrigasyon sonrası inorganik smear layer için ek ajan soruluyor. Hangisi uygundur?
- A) Güta-perka
- B) EDTA
- C) Yalnız serum fizyolojik
- D) Saf etil alkolü tek irrigant olarak kullanma
- E) Klorheksidin tek başına doku çözücü olarak
Doğru cevap: B
Çözüm: EDTA şelatör etkisiyle inorganik smear layer bileşenini uzaklaştırmaya yardımcıdır.
NaOCl ve CHX'nin art arda kullanımında doğrudan karıştırılmalarını önlemenin gerekçesi nedir?
- A) Kanalın kendiliğinden remineralize olması
- B) Apikal konstriksiyonun biyolojik olarak yok olması
- C) İstenmeyen kimyasal reaksiyon ve çökelti oluşma riski
- D) Güta-perkanın erimesini artırma zorunluluğu
- E) Aletin torsiyon direncinin kaybolması
Doğru cevap: C
Çözüm: NaOCl ile CHX'nin doğrudan teması istenmeyen reaksiyon ürünleri ve çökelti oluşturabilir.
Kanal dolgusundan aylar sonra yeni apikal radyolusensi saptanan dişte koronal restorasyon kırık ve sızıntılı. Öncelikle hangi etken düşünülür?
- A) Sadece ideal güta-perka tonu
- B) Her durumda başarılı pulpa kuafajı
- C) Koronal mikrosızıntı nedeniyle yeniden kontaminasyon
- D) Sealer kalınlığının her vakada sıfır olması
- E) Apekste zorunlu kemik sklerozu
Doğru cevap: C
Çözüm: Koronal sızdırmazlığın kaybı kök kanalı içine bakteriyel yeniden girişe yol açabilir.
Kavisli molar kökte önce glide path oluşturulmadan büyük taper NiTi eğe zorlanıyor; kırık aletin ucu kanalda sıkışmış bulunuyor. En olası mekanizma hangisidir?
- A) Pulpa vitalitesinin artması
- B) İnternal rezorpsiyonun fizyolojik ilerlemesi
- C) Yalnız tekrarlayan eğilme kaynaklı siklik yorgunluk
- D) Apikal foramenin doğal kapanması
- E) Uç kilitlenmesine bağlı torsiyonel aşırı yüklenme
Doğru cevap: E
Çözüm: Uç sıkışması sonrası dönme devam ederse mekanik torsiyon yükü kritik düzeyde artar.
Kanal preparasyonunda iki ayrı eğenin çalışmasına rağmen isthmus bölgesindeki biyofilm kalıyor. Bu durumu en iyi açıklayan seçenek hangisidir?
- A) EDTA'nın anatomiye hiç ulaşamaması
- B) Mekanik eğelerin karmaşık kanal girintilerinin tümüne temas edememesi
- C) Eğelerin her kanalı tamamen steril hâle getirmesi
- D) Kök kanalında hiçbir mikrop bulunmaması
- E) İstmusların bütün dişlerde bulunmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: İstmus ve fins gibi anatomik alanlarda etkin irrigasyon mekanik hazırlığı tamamlar.
Apikal lezyonlu bir daimi dişte klinisyen tek seans ile çok seans yaklaşımı arasında karar verecek. Kanıta uygun ifade hangisidir?
- A) Tedavi süresi yalnız eğe markasıyla belirlenir
- B) Çok seansın bütün olgularda kesin üstünlüğü kanıtlanmıştır
- C) Etkili temizliğin yapıldığı uygun olguda seans arası Ca(OH)₂ olmadan tek seans seçenek olabilir
- D) İrrigasyon yapılmadan tek seans her zaman yeterlidir
- E) Kalsiyum hidroksit bütün lezyonlarda bir yıl zorunludur
Doğru cevap: C
Çözüm: Güncel ESE S3 önerileri yeterli prosedür yapılan uygun olgularda tek seansı destekleyebilir; vaka seçimi önemlidir.
NaOCl ve EDTA birlikte kullanılan protokol için en doğru kanıta dayalı yorum hangisidir?
- A) İrrigasyon preparasyondan bağımsız her kanalı kesin sterilize eder
- B) EDTA, NaOCl'nin bütün organik çözme özelliğini devralır
- C) Bazı daimi diş apikal periodontitis olgularında NaOCl–EDTA–NaOCl dizisi düşünülebilir, ancak evrensel zorunluluk değildir
- D) Yalnız distile su bütün enfekte kanallarda yeterlidir
- E) NaOCl ile CHX her zaman doğrudan karıştırılmalıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: ESE S3 kılavuzu bazı hasta gruplarında bu diziyi açık öneri olarak değerlendirir; kanıt kesin zorunlu şema göstermez.
İrrigasyon sırasında apeks dışına NaOCl taşma riski yüksek açık apeksli diş için hangi önlem mantıklıdır?
- A) Apex dışına kontrollü olmayan çıkışı hedeflemek
- B) İrrigant basıncını ve uygulama derinliğini kontrol edip uygun güvenli dağıtım tekniğini seçmek
- C) Yüksek basıncı her koşulda sabit tutmak
- D) İrrigasyon sırasında geri akışı tamamen engellemek
- E) İğneyi apikal açıklığa kilitleyerek sıvıyı hızla vermek
Doğru cevap: B
Çözüm: Açık apeks ve geniş apikal açıklıkta taşma riski artar; dikkatli irrigasyon protokolü gereklidir.
Endodontik tekrar tedavide önceki dolgudan sonra lezyon var, izolasyon ve dolum iyi fakat distal kanalda atlanmış ikinci kanal görülüyor. Esas neden hangisidir?
- A) Restorasyonun oklüzal yüksekliği tek başına
- B) Temizlenmemiş anatomik alanda kalıcı intraradiküler enfeksiyon
- C) Tükürük pH'sının gün içinde dalgalanması
- D) Apikal rezeksiyon yapılmamış olması tek başına
- E) Yalnız güta-perka renginin değişmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Atlanmış kanal biyofilmin sürmesine ve apikal inflamasyonun devamına neden olabilir.