NaOCl'nin kanal irrigasyonundaki karakteristik çift işlevi nedir?
- A) Sadece radyoopasite artırma
- B) Sadece mine remineralizasyonu
- C) Sadece inorganik şelasyon
- D) Sadece güta-perka sertleştirme
- E) Antimikrobiyal etki ve organik doku çözme
Doğru cevap: E
Çözüm: Sodyum hipoklorit mikroorganizma kontrolü ve organik doku çözünmesine yardımcı olur.
EDTA endodontik irrigasyonda özellikle hangi bileşeni uzaklaştırmaya yardım eder?
- A) Tüm bakterileri mekanikten bağımsız olarak
- B) Güta-perkanın tamamını
- C) Mine organını
- D) Pulpa içindeki tüm canlı hücreleri seçici olarak
- E) Smear layer'ın inorganik kısmını
Doğru cevap: E
Çözüm: EDTA bir şelatördür ve dentin yüzeyindeki inorganik smear layer'ın uzaklaşmasına katkı sağlar.
Klorheksidinin endodontide NaOCl'den ayrılan önemli özelliği hangisidir?
- A) Güta-perka ile aynı madde olması
- B) Yalnız radyoopak bir dolgu maddesi olması
- C) Her zaman apikal forameni kapatması
- D) EDTA yerine kemik oluşturması
- E) Organik pulpa dokusunu çözmemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: CHX antimikrobiyal özellik gösterebilir ancak organik doku çözme kapasitesi NaOCl gibi değildir.
NaOCl irrigasyonu sırasında ani şiddetli ağrı ve hızla şişlik gelişmesi öncelikle neyi düşündürür?
- A) Hipoklorit ekstrüzyon kazasını
- B) Başarılı apikal dolumu
- C) Mine hipoplazisini
- D) Fizyolojik dentin oluşumunu
- E) Normal pulpa iyileşmesini
Doğru cevap: A
Çözüm: İrrigasyon anındaki ani şiddetli ağrı ve yaygın şişlik hipokloritin dokulara taşmasını düşündürür.
Kanal içi medikaman olarak kullanılan kalsiyum hidroksitin belirgin özelliği hangisidir?
- A) Güta-perka çekirdeği olması
- B) Her eğeyi esnekleştirmesi
- C) Yüksek pH ile antimikrobiyal etki göstermesi
- D) Sadece metal kaplama yapması
- E) Klorheksidini zorunlu olarak üretmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Ca(OH)₂ alkali ortamıyla birçok mikroorganizmaya karşı etki gösterebilir.
Kanal dolumunda yaygın kullanılan çekirdek materyal hangisidir?
- A) Güta-perka
- B) Sodyum hipoklorit
- C) Kalsiyum karbonat plak
- D) EDTA
- E) Klorheksidin solüsyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Güta-perka kanal dolumunda yaygın çekirdek materyaldir, sealer ise arayüzleri kapamaya yardımcı olur.
Kanal dolgusunda sealer'ın temel işlevi nedir?
- A) Güta-perka ile kanal duvarı arasındaki aralıkları kapatmaya yardımcı olmak
- B) Tek başına tüm organik dokuyu çözmek
- C) Fistül kanalını cerrahi kapatmak
- D) Elektronik apeks ölçümü yapmak
- E) Diş minesini kalınlaştırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Sealer hazırlanmış kanalın dolumunda arayüz ve küçük boşlukların sızdırmazlığını destekler.
Şekillendirme sırasında çalışma boyuna erişim kayboluyor ve eğe daha önceki yolundan sapıyor. Hangisi öncelikle araştırılır?
- A) Normal kök gelişimi
- B) Kalsiyum hidroksitin sertleşmesi
- C) Ledge oluşumu veya debris tıkacı
- D) Diş eti pigmentasyonu
- E) Sadece oklüzal abrazyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Debris birikimi ve kanal basamağı, önceden ulaşılan çalışma boyunun kaybına yol açabilir.
Eğri kanal preparasyonunda orijinal kanal ekseninin istenmeyen biçimde değişmesi hangi komplikasyondur?
- A) Pulpa kuafajı
- B) Apeksifikasyon
- C) Sement rezorpsiyonunun tek tanımı
- D) Ankiloz
- E) Kanal transportasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Transportation, kanalın anatomik konumundan saparak şeklinin değiştirilmesidir.
Kalsiyum hidroksitin seans arasında bütün olgularda zorunlu olduğu iddiasına en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her kanala zorunlu olarak iki ilaç karıştırılması
- B) Her endodontik dişin mutlaka iki yıl açık bırakılması
- C) Daimi dişlerde hiçbir irrigant kullanılmaması
- D) Ca(OH)₂'nin hiçbir antimikrobiyal etkisinin bulunmaması
- E) Uygun vaka ve etkili temizlik sonrası tek seans seçeneğinin de değerlendirilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kılavuzlar uygun seçilmiş ve yeterli temizliğin yapıldığı olgularda rutin seans arası ilaç zorunluluğu olmadığını belirtir.
Kanalda alet parçası ayrıldığında ilk klinik karar hangi bilgiye dayanmalıdır?
- A) Her olguda parça görülmeden körlemesine aşırı dentin kaldırılması
- B) Sadece eğenin renginin değerlendirilmesi
- C) Aletin konumu, enfeksiyon durumu, kalan dentin ve çıkarma riskinin değerlendirilmesi
- D) Bütün vakalarda hiçbir takip yapılmaması
- E) Her olguda dişin hemen çekilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırık alet yönetimi erişilebilirlik, enfeksiyon ve işlem riskleri temelinde seçilir.
Perforasyon erken fark edildiğinde prognozu destekleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Perforasyonu süresiz açık bırakmak
- B) Her perforasyonda restorasyonu dışlamak
- C) Perforasyona daha fazla NaOCl ekstrüde etmek
- D) Kontaminasyon kontrolü ve uygun onarım materyaliyle erken sızdırmaz kapatma
- E) Sadece dolgu rengini değiştirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Erken tespit ve uygun biyouyumlu materyalle onarım periodontal dokunun iyileşme şansını artırır.
NiTi eğe şiddetli kurvaturda dönerek çalışırken alette kırık oluşuyor, uç serbest kalmış. Öne çıkan mekanizma hangisidir?
- A) Pulpal kanama
- B) Tekrarlayan bükülmeye bağlı siklik yorgunluk
- C) Sodyum hipokloritin mine çözmesi
- D) Elektronik ölçüm sapması
- E) Uç kilitlenmesine bağlı zorunlu torsiyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Uç sıkışması tanımlanmıyorsa eğri kanalda tekrarlayan bükülme siklik yorgunluğu düşündürür.
Bir molarda daha önce kanal tedavisi yapılmış; tek kökte dar-derin periodontal cep ve J biçimli radyolusensi şüphesi var. Öncelikle hangi olasılık incelenmelidir?
- A) Yalnız pulpa polipi
- B) Apeksogenez
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Mutlaka normal apikal dokular
- E) Sadece primer mine hipoplazisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tedavili dişte dar derin cep ve karakteristik kemik yıkımı vertikal kök kırığı kuşkusu oluşturur ancak tek başına kesin değildir.
Eski kanal dolgusu kısa görünen ve koronal sızıntısı bulunan dişte persistan apikal hastalık var. Tedavi planını en iyi belirleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Sadece analjeziyle enfeksiyonu kesin ortadan kaldırmak
- B) Koronal restorasyonun önemsiz olduğunu varsaymak
- C) Yalnız kısa dolumu görüp dişi kesin çekmek
- D) Restorabiliteyi ve başarısızlık nedenlerini değerlendirip ortograd tekrar tedavi olasılığını tartışmak
- E) Kanal açılabilirken otomatik apikoektomi yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Tekrar tedavide biyolojik başarısızlık nedeni, koronal durum ve teknik erişim birlikte değerlendirilir.
Eğri kanal şekillendirmesinde apikal bölgede dış kurvatur yönünde aşırı genişleme ve fermuar benzeri deformasyon gelişiyor. Hangi terim en uygundur?
- A) Pulpal kalsifikasyon
- B) Apeksogenez
- C) Apikal zip oluşumu
- D) Normal apikal konstriksiyon
- E) Fizyolojik istmus oluşumu
Doğru cevap: C
Çözüm: Apikal zip, eğimli kanalda uygunsuz şekillendirmeyle oluşan apikal deformasyon tipidir.
Kanal perforasyonunun prognozunda özellikle hangi bileşim kritik rol oynar?
- A) Her durumda diş yaşı tek başına
- B) Perforasyonun yeri, büyüklüğü, kontaminasyon süresi ve sızdırmaz onarım
- C) Yalnız kullanılan eldivenin rengi
- D) Anestezik markasının yalnız rengi
- E) Yalnız dolgu tarihinin hafta içi olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Perforasyonun anatomik konumu ve erken etkin onarımı periodontal hasarı ve mikrobiyal sızıntıyı etkiler.
Kanalda apikal üçlüde ayrılmış eğe var; alet çıkarmak için aşırı dentin kaybı gerekecek. En iyi genel karar ilkesi hangisidir?
- A) Enfeksiyon yükü ve çıkarma riskini değerlendirerek bypass, çıkarma veya izlem seçeneklerini tartışmak
- B) Çıkarma için kökün tamamını körlemesine inceltmek
- C) Hiçbir radyografik inceleme yapmamak
- D) Ayrılan her eğeyi mutlaka yerinde eritmek
- E) Bütün ayrılmalarda hemen çekim yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça konumu, kanalın dezenfekte edilmiş kısmı ve kök bütünlüğü olguya özel yaklaşımı belirler.
Kök kanalının koronal kısmı aşırı genişletildiğinde uzun dönem yapısal risk hangisidir?
- A) Güta-perkanın kemik üretmesi
- B) Kalan dentin kalınlığının azalmasına bağlı kök zayıflaması
- C) Periodontal bağın doğrudan mineye dönüşmesi
- D) Mine organının yeniden oluşması
- E) Diş kökünün her zaman kalınlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: Aşırı dentin uzaklaştırma özellikle ince köklerde kırılma/perforasyon riskini artırabilir.
Klorheksidinin tek başına primer irrigant olarak kullanılmasının önemli sınırlaması hangisidir?
- A) Her zaman EDTA ile aynı inorganik şelatör olması
- B) Nekrotik organik dokuyu çözme yeteneğinin bulunmaması
- C) Radyografik çalışma boyunu göstermesi
- D) Kök ucunu mekanik şekillendirmesi
- E) NiTi eğenin yerini alması
Doğru cevap: B
Çözüm: CHX mikrobiyal etki gösterebilir ancak NaOCl gibi organik doku çözmez.