EAL ölçümü ile klinik veriler tutarlı olsa da radyografik apeksin yeri farklı görülüyor. En doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda dişi çekmek
- B) EAL sonucuna bakmadan çalışma boyunu keyfî belirlemek
- C) Radyografiyi mutlaka tek ölçüt kabul etmek
- D) Apeksin dışına aleti basınçla geçirmek
- E) Radyografik apeks ile apikal foramenin her zaman örtüşmediğini dikkate alarak verileri birleştirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Majör apikal foramen anatomik olarak radyografik apeksin dışında konumlanabilir; birden fazla veri gerekir.
Giriş kavitesinde kanallar bulunamıyor ve maksiller molar mesiobukkal kökte kalıcı lezyon var. Önce hangi eksiklik araştırılmalıdır?
- A) MB2 kanalının atlanmış olması
- B) Sadece tükürük yoğunluğu
- C) Her durumda güta-perkanın rengi
- D) Ortodontik braket varlığı
- E) Mine sertliğinin artması
Doğru cevap: A
Çözüm: Üst molarlarda ikinci mesiobukkal kanalın atlanması yetersiz temizlik ve persistansla ilişkili olabilir.
Dar ve eğri kanalda döner alet kullanmadan önce en uygun başlangıç yaklaşımı hangisidir?
- A) İrrigasyonu tümüyle kaldırmak
- B) Geniş NiTi eğeyi zorlayarak apekse göndermek
- C) Küçük el eğeleriyle kontrol edilebilir glide path oluşturmak
- D) Kanalı yalnız sealer'la doldurmak
- E) Çalışma boyunu hiç ölçmemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Glide path eğe stresini ve kanal sapma riskini azaltmaya yardımcı olur.
İrrigasyon iğnesi kanala sıkışıyor ve geri akış izlenmiyor. Güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) İrrigasyonu iğne sıkışmışken sürdürmek
- B) Kanalın dışına daha fazla irrigant taşırmak
- C) İğneyi serbestleştirip daha koronal konumdan düşük basınçla irrigasyon yapmak
- D) İğneyi apekse sabitlemek
- E) Basıncı artırarak sıvıyı zorla vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: İğnenin bağlanması ve geri akışın kesilmesi apikal taşma riskini artırır.
Kanalda NaOCl ile irrigasyon sonrası inorganik smear layer için ek ajan soruluyor. Hangisi uygundur?
- A) Güta-perka
- B) EDTA
- C) Yalnız serum fizyolojik
- D) Saf etil alkolü tek irrigant olarak kullanma
- E) Klorheksidin tek başına doku çözücü olarak
Doğru cevap: B
Çözüm: EDTA şelatör etkisiyle inorganik smear layer bileşenini uzaklaştırmaya yardımcıdır.
NaOCl ve CHX'nin art arda kullanımında doğrudan karıştırılmalarını önlemenin gerekçesi nedir?
- A) Kanalın kendiliğinden remineralize olması
- B) Apikal konstriksiyonun biyolojik olarak yok olması
- C) İstenmeyen kimyasal reaksiyon ve çökelti oluşma riski
- D) Güta-perkanın erimesini artırma zorunluluğu
- E) Aletin torsiyon direncinin kaybolması
Doğru cevap: C
Çözüm: NaOCl ile CHX'nin doğrudan teması istenmeyen reaksiyon ürünleri ve çökelti oluşturabilir.
Kanal dolgusundan aylar sonra yeni apikal radyolusensi saptanan dişte koronal restorasyon kırık ve sızıntılı. Öncelikle hangi etken düşünülür?
- A) Sadece ideal güta-perka tonu
- B) Her durumda başarılı pulpa kuafajı
- C) Koronal mikrosızıntı nedeniyle yeniden kontaminasyon
- D) Sealer kalınlığının her vakada sıfır olması
- E) Apekste zorunlu kemik sklerozu
Doğru cevap: C
Çözüm: Koronal sızdırmazlığın kaybı kök kanalı içine bakteriyel yeniden girişe yol açabilir.
Şekillendirme sırasında çalışma boyuna erişim kayboluyor ve eğe daha önceki yolundan sapıyor. Hangisi öncelikle araştırılır?
- A) Normal kök gelişimi
- B) Kalsiyum hidroksitin sertleşmesi
- C) Ledge oluşumu veya debris tıkacı
- D) Diş eti pigmentasyonu
- E) Sadece oklüzal abrazyon
Doğru cevap: C
Çözüm: Debris birikimi ve kanal basamağı, önceden ulaşılan çalışma boyunun kaybına yol açabilir.
Eğri kanal preparasyonunda orijinal kanal ekseninin istenmeyen biçimde değişmesi hangi komplikasyondur?
- A) Pulpa kuafajı
- B) Apeksifikasyon
- C) Sement rezorpsiyonunun tek tanımı
- D) Ankiloz
- E) Kanal transportasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Transportation, kanalın anatomik konumundan saparak şeklinin değiştirilmesidir.
Kalsiyum hidroksitin seans arasında bütün olgularda zorunlu olduğu iddiasına en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her kanala zorunlu olarak iki ilaç karıştırılması
- B) Her endodontik dişin mutlaka iki yıl açık bırakılması
- C) Daimi dişlerde hiçbir irrigant kullanılmaması
- D) Ca(OH)₂'nin hiçbir antimikrobiyal etkisinin bulunmaması
- E) Uygun vaka ve etkili temizlik sonrası tek seans seçeneğinin de değerlendirilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kılavuzlar uygun seçilmiş ve yeterli temizliğin yapıldığı olgularda rutin seans arası ilaç zorunluluğu olmadığını belirtir.
Kanalda alet parçası ayrıldığında ilk klinik karar hangi bilgiye dayanmalıdır?
- A) Her olguda parça görülmeden körlemesine aşırı dentin kaldırılması
- B) Sadece eğenin renginin değerlendirilmesi
- C) Aletin konumu, enfeksiyon durumu, kalan dentin ve çıkarma riskinin değerlendirilmesi
- D) Bütün vakalarda hiçbir takip yapılmaması
- E) Her olguda dişin hemen çekilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Kırık alet yönetimi erişilebilirlik, enfeksiyon ve işlem riskleri temelinde seçilir.
Perforasyon erken fark edildiğinde prognozu destekleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Perforasyonu süresiz açık bırakmak
- B) Her perforasyonda restorasyonu dışlamak
- C) Perforasyona daha fazla NaOCl ekstrüde etmek
- D) Kontaminasyon kontrolü ve uygun onarım materyaliyle erken sızdırmaz kapatma
- E) Sadece dolgu rengini değiştirmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Erken tespit ve uygun biyouyumlu materyalle onarım periodontal dokunun iyileşme şansını artırır.
NiTi eğe şiddetli kurvaturda dönerek çalışırken alette kırık oluşuyor, uç serbest kalmış. Öne çıkan mekanizma hangisidir?
- A) Pulpal kanama
- B) Tekrarlayan bükülmeye bağlı siklik yorgunluk
- C) Sodyum hipokloritin mine çözmesi
- D) Elektronik ölçüm sapması
- E) Uç kilitlenmesine bağlı zorunlu torsiyon
Doğru cevap: B
Çözüm: Uç sıkışması tanımlanmıyorsa eğri kanalda tekrarlayan bükülme siklik yorgunluğu düşündürür.
İnce eğe apikal forameni hafif geçerek açıklığı korumak için kullanılıyor. Bu işlem yanlış biçimde neyle eşitlenmemelidir?
- A) Patensi kontrolüyle
- B) Apikal foramenin geniş çaplı ve kontrolsüz genişletilmesiyle
- C) Eğe ilerleyişinin kontrolüyle
- D) Çalışma boyu izlemiyle
- E) Debrisin değerlendirilmesiyle
Doğru cevap: B
Çözüm: Apikal patensi, foramenin agresif biçimde genişletilmesini gerektirmez.
Kanal dolumundan sonra radyografide bir miktar taşkın materyal var. En doğru genel değerlendirme hangisidir?
- A) Taşkın dolgunun tek başına mutlaka başarı göstermesi
- B) Koronal sızıntının önemini yitirmesi
- C) Ağrı anamnezinin tümüyle gereksiz olması
- D) Klinik bulgular, dezenfeksiyon ve izlemi de içeren çok yönlü prognoz değerlendirmesi
- E) Taşkın dolgunun tek başına kesin çekim gerektirmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik dolum uzunluğu önemlidir ancak biyolojik başarı yalnız tek görüntü parametresine indirgenmez.
Kanal dolgusunu takiben bir yıl sonra persistan apikal lezyon olan dişte ek kanal şüphesi bulunuyor. Uygun ilk planlama hangisidir?
- A) Her olguda direkt çekim
- B) Mutlaka yalnız antibiyotik
- C) Herhangi bir işlem öncesi tüm dişlere kanal tedavisi
- D) Anatomi, restorabilite ve yeniden erişim olasılığını değerlendirerek tekrar tedaviyi tartışmak
- E) Hiç değerlendirme yapmadan apikoektomi
Doğru cevap: D
Çözüm: Atlanmış kanal, seçilmiş olguda cerrahi olmayan tekrar tedaviyle erişilebilir bir başarısızlık nedeni olabilir.
Kanal şekillendirmesinde crown-down tekniğinin yönü hangisidir?
- A) Apeksin cerrahi rezeksiyonu
- B) Yalnız koronal mine aşındırma
- C) Koronal bölümden apikale kademeli ilerleme
- D) Kök kanalı dışında periodontal cep temizleme
- E) Dış kök yüzünden pulpaya ilerleme
Doğru cevap: C
Çözüm: Crown-down, koronal genişletmenin ardından apikal bölgeye kontrollü olarak ilerler.
Flare-up gelişen hastada en güvenli temel yaklaşım hangisidir?
- A) Kontrol yapmadan iki hafta beklemek
- B) Her hastaya otomatik çekim yapmak
- C) Ağrıyı kesin başarı işareti kabul etmek
- D) Ağrı ve şişliği yeniden değerlendirip kaynak kontrolü ile uygun semptom yönetimini planlamak
- E) Sadece kozmetik işlem uygulamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Alevlenme olgusunda klinik inceleme ve nedenin belirlenmesi temel adımdır.
NaOCl ile irrigasyon sırasında şiddetli ağrı, anlık kanama ve hızla artan şişlik görülüyor. İlk işlem hangisidir?
- A) Sadece işlemi normale dönmüş saymak
- B) Aynı iğneyle basıncı artırmak
- C) Aynı kanala daha hızlı NaOCl vermek
- D) İrrigasyonu hemen durdurup hastayı acilen değerlendirmek
- E) Apeksi daha fazla genişletmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Kimyasal taşma şüphesi acil değerlendirme ve uygun destekleyici yaklaşım gerektirir.
Kanal dolgusu sırasında materyalin kısa kalması saptanıyor. En doğru değerlendirme hangisidir?
- A) Çalışma boyu, kanal temizliği ve apikal hazırlıkla birlikte eksikliği sorgulamak
- B) EAL'yi otomatik olarak bozmak
- C) Dolum uzunluğunun her zaman önemsiz olduğunu belirtmek
- D) Kısa dolgunun her durumda ideal olduğunu söylemek
- E) Yalnız diş rengini değerlendirmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Dolum sonlanımının yorumunda çalışma boyu ve dezenfeksiyon durumu birlikte ele alınır.