Kavisli molar kökte önce glide path oluşturulmadan büyük taper NiTi eğe zorlanıyor; kırık aletin ucu kanalda sıkışmış bulunuyor. En olası mekanizma hangisidir?
- A) Pulpa vitalitesinin artması
- B) İnternal rezorpsiyonun fizyolojik ilerlemesi
- C) Yalnız tekrarlayan eğilme kaynaklı siklik yorgunluk
- D) Apikal foramenin doğal kapanması
- E) Uç kilitlenmesine bağlı torsiyonel aşırı yüklenme
Doğru cevap: E
Çözüm: Uç sıkışması sonrası dönme devam ederse mekanik torsiyon yükü kritik düzeyde artar.
Kanal preparasyonunda iki ayrı eğenin çalışmasına rağmen isthmus bölgesindeki biyofilm kalıyor. Bu durumu en iyi açıklayan seçenek hangisidir?
- A) EDTA'nın anatomiye hiç ulaşamaması
- B) Mekanik eğelerin karmaşık kanal girintilerinin tümüne temas edememesi
- C) Eğelerin her kanalı tamamen steril hâle getirmesi
- D) Kök kanalında hiçbir mikrop bulunmaması
- E) İstmusların bütün dişlerde bulunmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: İstmus ve fins gibi anatomik alanlarda etkin irrigasyon mekanik hazırlığı tamamlar.
Apikal lezyonlu bir daimi dişte klinisyen tek seans ile çok seans yaklaşımı arasında karar verecek. Kanıta uygun ifade hangisidir?
- A) Tedavi süresi yalnız eğe markasıyla belirlenir
- B) Çok seansın bütün olgularda kesin üstünlüğü kanıtlanmıştır
- C) Etkili temizliğin yapıldığı uygun olguda seans arası Ca(OH)₂ olmadan tek seans seçenek olabilir
- D) İrrigasyon yapılmadan tek seans her zaman yeterlidir
- E) Kalsiyum hidroksit bütün lezyonlarda bir yıl zorunludur
Doğru cevap: C
Çözüm: Güncel ESE S3 önerileri yeterli prosedür yapılan uygun olgularda tek seansı destekleyebilir; vaka seçimi önemlidir.
NaOCl ve EDTA birlikte kullanılan protokol için en doğru kanıta dayalı yorum hangisidir?
- A) İrrigasyon preparasyondan bağımsız her kanalı kesin sterilize eder
- B) EDTA, NaOCl'nin bütün organik çözme özelliğini devralır
- C) Bazı daimi diş apikal periodontitis olgularında NaOCl–EDTA–NaOCl dizisi düşünülebilir, ancak evrensel zorunluluk değildir
- D) Yalnız distile su bütün enfekte kanallarda yeterlidir
- E) NaOCl ile CHX her zaman doğrudan karıştırılmalıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: ESE S3 kılavuzu bazı hasta gruplarında bu diziyi açık öneri olarak değerlendirir; kanıt kesin zorunlu şema göstermez.
İrrigasyon sırasında apeks dışına NaOCl taşma riski yüksek açık apeksli diş için hangi önlem mantıklıdır?
- A) Apex dışına kontrollü olmayan çıkışı hedeflemek
- B) İrrigant basıncını ve uygulama derinliğini kontrol edip uygun güvenli dağıtım tekniğini seçmek
- C) Yüksek basıncı her koşulda sabit tutmak
- D) İrrigasyon sırasında geri akışı tamamen engellemek
- E) İğneyi apikal açıklığa kilitleyerek sıvıyı hızla vermek
Doğru cevap: B
Çözüm: Açık apeks ve geniş apikal açıklıkta taşma riski artar; dikkatli irrigasyon protokolü gereklidir.
Endodontik tekrar tedavide önceki dolgudan sonra lezyon var, izolasyon ve dolum iyi fakat distal kanalda atlanmış ikinci kanal görülüyor. Esas neden hangisidir?
- A) Restorasyonun oklüzal yüksekliği tek başına
- B) Temizlenmemiş anatomik alanda kalıcı intraradiküler enfeksiyon
- C) Tükürük pH'sının gün içinde dalgalanması
- D) Apikal rezeksiyon yapılmamış olması tek başına
- E) Yalnız güta-perka renginin değişmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Atlanmış kanal biyofilmin sürmesine ve apikal inflamasyonun devamına neden olabilir.
Bir molarda daha önce kanal tedavisi yapılmış; tek kökte dar-derin periodontal cep ve J biçimli radyolusensi şüphesi var. Öncelikle hangi olasılık incelenmelidir?
- A) Yalnız pulpa polipi
- B) Apeksogenez
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Mutlaka normal apikal dokular
- E) Sadece primer mine hipoplazisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tedavili dişte dar derin cep ve karakteristik kemik yıkımı vertikal kök kırığı kuşkusu oluşturur ancak tek başına kesin değildir.
Eski kanal dolgusu kısa görünen ve koronal sızıntısı bulunan dişte persistan apikal hastalık var. Tedavi planını en iyi belirleyen yaklaşım hangisidir?
- A) Sadece analjeziyle enfeksiyonu kesin ortadan kaldırmak
- B) Koronal restorasyonun önemsiz olduğunu varsaymak
- C) Yalnız kısa dolumu görüp dişi kesin çekmek
- D) Restorabiliteyi ve başarısızlık nedenlerini değerlendirip ortograd tekrar tedavi olasılığını tartışmak
- E) Kanal açılabilirken otomatik apikoektomi yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Tekrar tedavide biyolojik başarısızlık nedeni, koronal durum ve teknik erişim birlikte değerlendirilir.
Eğri kanal şekillendirmesinde apikal bölgede dış kurvatur yönünde aşırı genişleme ve fermuar benzeri deformasyon gelişiyor. Hangi terim en uygundur?
- A) Pulpal kalsifikasyon
- B) Apeksogenez
- C) Apikal zip oluşumu
- D) Normal apikal konstriksiyon
- E) Fizyolojik istmus oluşumu
Doğru cevap: C
Çözüm: Apikal zip, eğimli kanalda uygunsuz şekillendirmeyle oluşan apikal deformasyon tipidir.
Kanal perforasyonunun prognozunda özellikle hangi bileşim kritik rol oynar?
- A) Her durumda diş yaşı tek başına
- B) Perforasyonun yeri, büyüklüğü, kontaminasyon süresi ve sızdırmaz onarım
- C) Yalnız kullanılan eldivenin rengi
- D) Anestezik markasının yalnız rengi
- E) Yalnız dolgu tarihinin hafta içi olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Perforasyonun anatomik konumu ve erken etkin onarımı periodontal hasarı ve mikrobiyal sızıntıyı etkiler.
Kanalda apikal üçlüde ayrılmış eğe var; alet çıkarmak için aşırı dentin kaybı gerekecek. En iyi genel karar ilkesi hangisidir?
- A) Enfeksiyon yükü ve çıkarma riskini değerlendirerek bypass, çıkarma veya izlem seçeneklerini tartışmak
- B) Çıkarma için kökün tamamını körlemesine inceltmek
- C) Hiçbir radyografik inceleme yapmamak
- D) Ayrılan her eğeyi mutlaka yerinde eritmek
- E) Bütün ayrılmalarda hemen çekim yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Parça konumu, kanalın dezenfekte edilmiş kısmı ve kök bütünlüğü olguya özel yaklaşımı belirler.
Kök kanalının koronal kısmı aşırı genişletildiğinde uzun dönem yapısal risk hangisidir?
- A) Güta-perkanın kemik üretmesi
- B) Kalan dentin kalınlığının azalmasına bağlı kök zayıflaması
- C) Periodontal bağın doğrudan mineye dönüşmesi
- D) Mine organının yeniden oluşması
- E) Diş kökünün her zaman kalınlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: Aşırı dentin uzaklaştırma özellikle ince köklerde kırılma/perforasyon riskini artırabilir.
Klorheksidinin tek başına primer irrigant olarak kullanılmasının önemli sınırlaması hangisidir?
- A) Her zaman EDTA ile aynı inorganik şelatör olması
- B) Nekrotik organik dokuyu çözme yeteneğinin bulunmaması
- C) Radyografik çalışma boyunu göstermesi
- D) Kök ucunu mekanik şekillendirmesi
- E) NiTi eğenin yerini alması
Doğru cevap: B
Çözüm: CHX mikrobiyal etki gösterebilir ancak NaOCl gibi organik doku çözmez.
Tedavi sonrası radyografide doldurulmuş kanal mükemmel görünmesine rağmen 18 ay sonra lezyon büyüyor. En doğru yorum hangisidir?
- A) Dolum düzgünse lezyon büyümesi biyolojik olarak imkânsızdır
- B) Her büyüme mutlaka malign tümördür
- C) Apikal sorunlar klinik izlem olmadan kaybolur
- D) Sadece sealer rengi tanıyı kesin koyar
- E) Radyografik dolum görünümü tek başına tüm kanal sisteminin dezenfekte edildiğini kanıtlamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Atlanmış kanal, yeniden sızıntı ve karmaşık anatomi gibi faktörler dolum görünümünden bağımsız kalabilir.
Postoperatif ilk gün şiddetli ağrı başlayan ancak irrigasyon sırasında ani şişlik yaşamayan hastada NaOCl kazası ile flare-up ayrımında hangisi önemlidir?
- A) Hasta yaşının tek başına kesin tanı koydurması
- B) Semptomların başladığı zaman ve irrigasyondaki ani ağrı-şişlik öyküsü
- C) Yalnız kanalın kaç harfli adı olduğu
- D) Güta-perkanın markası tek başına
- E) Dişin komşu dişten daha beyaz olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Hipoklorit kazası çoğu kez işlem sırasında ani doku reaksiyonu, flare-up ise seans sonu alevlenme örüntüsü gösterebilir.
Sıcak vertikal kompaksiyon ile soğuk lateral kompaksiyon karşılaştırmasında hangi ifade doğru kabul edilir?
- A) Kanal hazırlığı hiçbir teknik için önemli değildir
- B) Soğuk lateral kompaksiyon her zaman enfeksiyon yaratır
- C) Sıcak teknik bütün vakalarda zorunlu tek seçimdir
- D) Güta-perka kullanılmadan bütün teknikler aynı işlemdir
- E) Uygun olguda farklı teknikler kullanılabilir; tekniğin adı tek başına başarı garantisi vermez
Doğru cevap: E
Çözüm: Kılavuz düzeyinde farklı uygun dolum teknikleri değerlendirilebilir; dezenfeksiyon ve dolum kalitesi belirleyicidir.
Bir alt molarda irrigasyon iğnesi apikale yakın bağlanıyor, geri akım olmuyor. Hangi iki sorun aynı anda artmış olabilir?
- A) Kanalın kendiliğinden steril hâle gelmesi
- B) Apeksogenez ve pulpa regenerasyonu
- C) Sadece mine remineralizasyonu ve diş erüpsiyonu
- D) Apikal irrigant ekstrüzyonu ve kimyasal doku hasarı
- E) Güta-perka sertleşmesi ve kalsifik metamorfoz
Doğru cevap: D
Çözüm: Sıkışan iğne basıncın apikale iletilmesine neden olarak NaOCl ekstrüzyonuna ve ciddi doku hasarına yol açabilir.
Periapikal hastalığı süren dişte ortograd tekrar tedavi mümkün değil ve kök anatomisi değerlendirilmiş. Hangi yaklaşım seçilmiş vakada düşünülebilir?
- A) Apikal mikrocerrahi ve uygun kök ucu kapatma
- B) Yalnız pulpa kuafajı
- C) Mutlaka hiçbir işlem yapmadan izleme
- D) Sadece periodontal cila
- E) Her durumda yalnız flor verniği
Doğru cevap: A
Çözüm: Ortograd erişim mümkün değilse veya uygun değilse seçilmiş kalıcı apikal sorunlarda mikrocerrahi değerlendirilebilir.
İrrigasyon ve enstrümantasyonla kanal genişletilmiş ancak kalıcı restorasyon uzun süre yapılmamış. En olası uzun dönem biyolojik sorun hangisidir?
- A) NaOCl'nin yıllarca kanalda salgılanması
- B) Klorheksidinin pulpa üreterek dişi canlandırması
- C) Dentin dokusunun otomatik apikal büyümesi
- D) Kök ucunun tamamen şeffaflaşması
- E) Koronal sızıntı sonrası yeniden intraradiküler enfeksiyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanal dolgusunun başarısı koronal sızdırmazlığın sürdürülebilmesine bağlıdır.
Büyük apikal radyolusensili dişte yalnız görüntüye dayanarak hangi hükümden kaçınılmalıdır?
- A) Lezyonun histolojik olarak kesin kist olduğunu iddia etmek
- B) Klinik ve radyografik takip planlamak
- C) Önceki endodontik tedaviyi sorgulamak
- D) Apikal patoloji olasılığını değerlendirmek
- E) Pulpa testlerini göz önüne almak
Doğru cevap: A
Çözüm: Granülom ve kistin görüntüleme özellikleri örtüşebilir; kesin histolojik sınıflama yalnız radyografiye dayanmaz.