Semptom göstermeyen ancak apikal radyolusensi bulunan nekrotik dişte hangi apikal tanı daha uygundur?
- A) Akut apikal apse
- B) Normal apikal doku
- C) Reversibl pulpitis
- D) Semptomatik perikoronitis
- E) Asemptomatik apikal periodontitis
Doğru cevap: E
Çözüm: Asemptomatik apikal periodontitis ağrı olmadan apikal lezyonla ortaya çıkabilir.
Odontoblastların temel görevi hangisidir?
- A) Ameloblastlara dönüşmek
- B) Sementum rezorbe etmek
- C) Kalsitonin salgılamak
- D) Mine prizmalarını oluşturmak
- E) Dentin matriksi üretmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Odontoblastlar dentin oluşturan pulpa periferindeki hücrelerdir.
Reaksiyoner tersiyer dentin genellikle hangi hücrelerce üretilir?
- A) Langerhans hücrelerince
- B) Osteositlerce
- C) Yeni osteoklastlarca
- D) Ameloblastlarca
- E) Hayatta kalan odontoblastlarca
Doğru cevap: E
Çözüm: Reaksiyoner dentin, uyaran sonrası yaşamını sürdüren odontoblastların yanıtıdır.
Hızlı ve keskin dentin kaynaklı ağrı ile daha çok ilişkili pulpal sinir lifi hangisidir?
- A) A-delta lifi
- B) Görme siniri lifi
- C) Frenik sinir lifi
- D) Postganglionik motor lif
- E) C lifi
Doğru cevap: A
Çözüm: A-delta lifleri hızlı iletimli ve keskin ağrı ile ilişkilidir.
Dentin hassasiyetinin hidrodinamik kuramı neyi vurgular?
- A) Pulpa odasının hava ile dolmasını
- B) Sementoblastların hareketini
- C) Dentinal tübül sıvısının hareketini
- D) Tükürükte hemoglobin artışını
- E) Mine matriksinin kanlanmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: Hidrodinamik kurama göre tübül sıvı akışı duysal sinir uçlarını etkileyebilir.
Parsiyel pulpotomide temel işlem nedir?
- A) Koronal pulpanın sınırlı kısmının çıkarılması
- B) Sadece kanal dolgusunun sökülmesi
- C) Tüm diş dokusunun çekilmesi
- D) Tüm radiküler pulpanın zorunlu çıkarılması
- E) Apeksin cerrahi rezeksiyonu
Doğru cevap: A
Çözüm: Parsiyel pulpotomi sınırlı koronal pulpa amputasyonu ile kalan canlı pulpayı korumayı hedefler.
Tam pulpotomide hangi pulpa dokusu korunmaya çalışılır?
- A) Radiküler pulpa
- B) Tüm koronal pulpa
- C) Mine organı
- D) Periodontal cep epiteli
- E) Nekrotik pulpa kalıntıları
Doğru cevap: A
Çözüm: Tam pulpotomide koronal pulpa çıkarılır ve uygun olguda radiküler pulpa korunur.
Dişte tek bölgede dar ve derin periodontal cep, daha önce kanal tedavisi ve ısırma ağrısı var. Hangi olasılık dikkatle araştırılmalıdır?
- A) Reversibl pulpitisin kesin tanısı
- B) Basit erüpsiyon kisti
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Kondanse osteitisin zorunlu nedeni
- E) Mine hipoplazisinin tek bulgusu
Doğru cevap: C
Çözüm: İzole derin cep ve endodontik öykü vertikal kırık kuşkusunu artırabilir; kesinlik için ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Apikal radyolusent lezyonun kist mi granülom mu olduğunu yalnız periapikal grafiden kesin ayırmak için hangi ifade doğrudur?
- A) Perküsyon ağrısı histolojik sınıfı kesinleştirir
- B) Radyografik çap her zaman histolojiyi kesin belirler
- C) Tüm lezyonlar normal anatomi varyantıdır
- D) Tüm radyolusensiler kisttir
- E) Kesin ayrım çoğu durumda yalnız grafiyle yapılamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kist ve granülomun radyografik özellikleri örtüşebilir; histolojik tanı görüntüden kesin çıkarılamaz.
Derin çürükte pulpa açılmasını önlemek için uygun olguda seçici çürük kaldırma neden tercih edilebilir?
- A) Dişi rutin çekmek
- B) Her zaman bütün enfekte dentini açık bırakmak
- C) Pulpa odasını büyütmek
- D) Kanal enfeksiyonunu tedavisiz bırakmak
- E) Pulpanın korunmasına ve sızdırmaz restorasyona fırsat vermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru vaka seçimi ve iyi koronal sızdırmazlıkla seçici çürük kaldırma ekspozisyon riskini azaltabilir.
Vital pulpa tedavisinin prognozunu etkileyen en önemli bütünleşik koşul hangisidir?
- A) Pulpanın daima kasıtlı enfekte edilmesi
- B) Kanama durumunun önemsenmemesi
- C) İzolasyon, kanama kontrolü ve kalıcı koronal sızdırmazlık
- D) Hiçbir muayene yapılmaması
- E) Materyalin rengi tek başına
Doğru cevap: C
Çözüm: Vital pulpa tedavisinde temiz çalışma ve bakteriyel sızıntının önlenmesi biyolojik iyileşme için temeldir.
Bir hastada sıcak ve soğukla tetiklenen ağrı uzun sürüyor; apikal radyografi normal. Bu görüntü hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Tüm pulpal inflamasyonları kesin dışlar
- B) EPT yanıtını gereksiz yapar
- C) Dişte çürük olmadığını kanıtlar
- D) Normal radyografi irreversibl pulpitis tanısını dışlamaz
- E) Spontan ağrı olasılığını imkânsız kılar
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik normal apikal görünüm pulpal inflamasyonu dışlamaz.
Pulpa tedavisi başlanmış ancak kanal dolgusu tamamlanmamış dişin pulpal kategorisi hangisidir?
- A) Asemptomatik apikal periodontitis
- B) Önceden başlatılmış tedavi
- C) Normal pulpa
- D) Kondanse osteitis
- E) Önceden tedavi edilmiş diş
Doğru cevap: B
Çözüm: Pulpotomi ya da pulpektomi başlamış fakat kök kanal tedavisi tamamlanmamışsa önceden başlatılmış tedavi denir.
Çatlak şüphesiyle endodontik muayenede hangi iki bulgu kombinasyonu vertikal kök kırığı olasılığını daha çok artırır?
- A) Gelişmekte olan açık apeks ve normal kök yüzeyi
- B) Sadece pulpa taşı ve yaygın fluorozis
- C) İzole dar derin periodontal cep ve uygun radyografik/klinik kırık bulgusu
- D) Yalnız yaygın gingival kızarıklık ve normal cep
- E) Soğuğa 1 saniyelik normal yanıt ve sağlam koronal mine
Doğru cevap: C
Çözüm: Dar izole cep ile diğer klinik/radyografik işaretlerin birlikteliği vertikal kırık şüphesini artırır; tek bulgu kesin değildir.
Hasta kısa süreli şiddetli ısırma ağrısı tanımlıyor, dişte spontan ağrı yok ve perküsyon belirgin ağrılı. Görüntüde apikal radyolusensi yok. Hangi ifade en doğrudur?
- A) Pulpal tanı yalnız perküsyonla kesinleşir
- B) Akut apikal apse için mutlaka fistül gerekir
- C) Radyolusensi yoksa tüm apikal patoloji dışlanır
- D) Semptomatik apikal periodontitis klinik olarak yine de mümkündür
- E) Bu tablo yalnız kondanse osteitistir
Doğru cevap: D
Çözüm: Apikal periodonsiyumdaki semptomlar radyografik kemik değişiminden önce ortaya çıkabilir.
Kanallı dişte persistan radyolusensi ve fistül olup takipte ağrı yok; fistül hattı ilgili dişe uzanıyor. En uygun apikal tanı hangisidir?
- A) Reversibl pulpitis
- B) Normal apikal dokular
- C) Kronik apikal apse
- D) Semptomatik irreversibl pulpitis
- E) Kondanse osteitis
Doğru cevap: C
Çözüm: Fistül ve drenaj kronik apikal apseyi düşündürür; önceden kanal tedavisi geçmişi pulpal kategoridir.
Gelişimi tamamlanmamış nekrotik daimi dişte hekim apeksogenez öneriyor. Öneri neden kavramsal olarak hatalıdır?
- A) Apeksogenez kanal içi enfeksiyonu antibiyotikle tek başına temizler
- B) Apeksogenez canlı pulpa ile doğal kök gelişimini gerektirir
- C) Apeksogenez sinir testi negatifliğini doğrudan iyileştirir
- D) Apeksifikasyon bütün vital dişlerde zorunludur
- E) Apeksifikasyon yalnız süt dişlerinde yapılır
Doğru cevap: B
Çözüm: Pulpa nekrotikse canlı pulpayı koruyarak apeksogenez hedefi gerçekleşmez; başka seçenekler değerlendirilir.
Sistemik bulgu yokken derin çürük kaynaklı semptomatik irreversibl pulpitiste sadece oral antibiyotik yazılması neden uygun temel tedavi değildir?
- A) Enfekte veya inflame pulpa odağı için gerekli lokal tedavinin yerini tutmaz
- B) Her antibiyotik anında canlı pulpayı oluşturarak iyileştirir
- C) Lokal tedavinin hiçbir biyolojik etkisi yoktur
- D) Antibiyotik diş minesini yeniler
- E) Sadece radyografi antibiyotiğin çalışmasını sağlar
Doğru cevap: A
Çözüm: Rutin antibiyotik çoğu lokalize pulpal ağrıda kaynak kontrolü yerine geçmez ve gereksiz kullanım risk taşır.
C liflerinin aktivasyonu ve A-delta liflerinin aktivasyonu için en doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) A-delta lifleri dentin duyusuna katılmaz
- B) C lifleri daha yavaş ve künt; A-delta lifleri hızlı ve keskin ağrıyla ilişkilidir
- C) İki lif tipi görme pigmenti sentezler
- D) C lifleri yalnız kas kontraksiyonu yapar
- E) A-delta lifleri yalnız kan akımını ölçer
Doğru cevap: B
Çözüm: Pulpa duysal lifleri iletim hızları ve ağrı özellikleri açısından farklılaşır.
Endodontik tanıda periapikal radyografi ile CBCT ilişkisi için en iyi ifade hangisidir?
- A) CBCT düşük radyasyon gerekçesiyle her dişe zorunludur
- B) CBCT seçilmiş karmaşık vakalarda gerekçeyle kullanılır, tüm olgularda rutin değildir
- C) 2D grafideki tüm artefaktlar CBCT'de mutlak kaybolur
- D) Periapikal radyografi periapikal değerlendirmede hiç yararlı değildir
- E) CBCT histopatolojik kist tanısını doğrudan kesinleştirir
Doğru cevap: B
Çözüm: İleri görüntüleme klinik soruya ve radyasyon güvenliği ilkelerine göre seçilir.