Canlı açık apeksli genç daimi dişte kök gelişiminin devam ettirilmesi yaklaşımı nedir?
- A) Apeksogenez
- B) Hemostaz
- C) Apikoektomi
- D) Apeksifikasyon
- E) Hemiseksiyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Apeksogenezde canlı pulpanın korunması sayesinde fizyolojik kök gelişimi sürer.
Nekrotik ve gelişimi tamamlanmamış dişte apikal bariyer oluşturma yaklaşımı hangisidir?
- A) Apeksogenez
- B) Apeksifikasyon
- C) Fissür örtücü uygulaması
- D) Direkt pulpa kuafajı
- E) Florid vernik uygulaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Apeksifikasyon nekrotik açık apeksli dişte apikal bariyer/sonlanma sağlama yaklaşımıdır.
Modern vital pulpa tedavisinde kullanılan hidrolik kalsiyum silikat materyaline örnek hangisidir?
- A) Amalgam
- B) Kompozit bonding ajanı tek başına
- C) Çinko fosfat simanı
- D) Mineral trioksit agregat (MTA)
- E) ZOE geçici dolgu tek başına
Doğru cevap: D
Çözüm: MTA biyouyumlu ve sert doku bariyer oluşumunu destekleyen kalsiyum silikat bazlı materyaldir.
Direkt pulpa kuafajının temel amacı nedir?
- A) Pulpa kanalını tümüyle boşaltmak
- B) Diş kökünü cerrahi olarak almak
- C) Mandibular siniri uyuşturmak
- D) Uygun pulpa ekspozisyonunda canlı dokuyu korumak
- E) Apikal lezyonu histolojik sınıflamak
Doğru cevap: D
Çözüm: Direkt kuafaj uygun vakada açığa çıkan pulpayı koruyup iyileşmeyi hedefler.
Apikal radyografide sklerotik radyoopak kemik yanıtı için kullanılan tanım hangisidir?
- A) Radiküler kist
- B) Kondanse osteitis
- C) Periapikal granülom
- D) Internal rezorpsiyon
- E) Akut apikal apse
Doğru cevap: B
Çözüm: Kondanse osteitis kronik düşük dereceli irritasyona bağlı kemikte sklerozla ilişkilidir.
Kök kanal tedavisi tamamlanmış dişin pulpal tanı kategorisi hangisidir?
- A) Normal pulpa
- B) Semptomatik irreversibl pulpitis
- C) Reversibl pulpitis
- D) Önceden tedavi edilmiş diş
- E) Önceden başlatılmış tedavi
Doğru cevap: D
Çözüm: Tamamlanmış kök kanal tedavisi pulpal kategoride önceden tedavi edilmiş olarak adlandırılır.
Lokalize endodontik ağrı olup ateş, yaygın şişlik ve sistemik etkilenme olmayan erişkinde en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda yalnız antibiyotik verip işlemden kaçınmak
- B) Uygun lokal endodontik tedavi ve analjeziyi önceliklendirmek
- C) Sadece dıştan sıcak kompres uygulamak
- D) Her vakada dişi çekmek
- E) Tanı olmadan kortikosteroid başlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Sistemik yayılım olmayan birçok pulpal/apikal durumda kaynak kontrolü ve uygun analjezi önceliklidir.
İnternal rezorpsiyonun başlangıç anatomik konumu hangisidir?
- A) Kökün dış sement yüzeyi
- B) Alveol dış korteksi
- C) Periodontal sulkus epiteli
- D) Pulpa boşluğunun iç yüzeyi
- E) Mine organı
Doğru cevap: D
Çözüm: İnternal rezorpsiyon pulpa boşluğu tarafından başlayan sert doku kaybıdır.
Posterior dişte birden çok kanal ve belirsiz radyografik anatomi varsa hangi görüntüleme yaklaşımı doğrudur?
- A) Her sağlıklı dişe zorunlu tam kafa CBCT
- B) Hiç radyografi çekmemek
- C) Sırf maliyet nedeniyle görüntülemeyi sistematik atlamak
- D) Önce uygun iki boyutlu görüntüleme, gerekçeli karmaşık olguda sınırlı alan CBCT değerlendirmesi
- E) Sadece panoramik grafiyle tüm küçük kanal detaylarını kesin görmek
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT seçilmiş karmaşık olgularda 2D görüntülemeyi tamamlar; rutin her olguda zorunlu değildir.
Kronik apikal apseli dişte fistül geçici olarak kapanıyor. Bu bulgu için en doğru çıkarım hangisidir?
- A) Fistül kapanırsa pulpa yeniden normal olur
- B) Apikal lezyon anında histolojik olarak yok olur
- C) Fistülün kapanması endodontik enfeksiyonun kesin iyileştiğini kanıtlamaz
- D) Diş mutlaka çekilmiş demektir
- E) Kanal dezenfeksiyonu gerekliliği daima biter
Doğru cevap: C
Çözüm: Sinüs traktı geçici olarak kapanabilir; altta yatan enfeksiyonun değerlendirilmesi ve kaynak kontrolü gerekir.
Kalsiyum hidroksitin pulpa tedavisinde biyolojik özelliklerinden biri hangisidir?
- A) Antibiyotik olarak sistemik dolaşıma zorunlu geçmesi
- B) Pulpa damarlarını her zaman mekanik olarak kesmesi
- C) Nötr pH'da inert ve tepkisiz olması
- D) Yüksek alkaliliğe sahip olması
- E) Mineyi tamamen kaldırması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kalsiyum hidroksit yüksek pH'sıyla antimikrobiyal ve sert doku yanıtlarıyla ilişkilidir.
Apeksogenez ile apeksifikasyon karşılaştırmasında hangisi doğrudur?
- A) Her ikisi pulpayı mutlaka canlı bırakır
- B) Apeksogenez yalnız nekrotik köklere uygulanır
- C) Apeksifikasyon sadece matür dişlerde gereklidir
- D) Apeksogenez canlı pulpayı koruyarak doğal kök gelişimine izin verir
- E) İki terim tamamlanmış kök kanal dolgusu demektir
Doğru cevap: D
Çözüm: Canlı pulpanın korunması apeksogenezin temelidir; apeksifikasyon nekrotik açık apeks yönetimidir.
Travmalı açık apeksli dişte iki gün sonra soğuk ve EPT yanıtı yok; renk ve periapikal dokular normal. En güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) Tek testle nekroz tanısı koymadan klinik ve radyografik izlemi planlamak
- B) Semptomsuz hastada hiçbir zaman kontrol yapmamak
- C) Dişi sistematik olarak çekmek
- D) Mutlaka kök kanal dolgusunu aynı gün yapmak
- E) Yalnız negatif teste dayanarak apikal rezeksiyon yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelişimi tamamlanmamış travmalı dişte duysal testler geçici negatif olabilir; seri bulgular belirleyicidir.
Periapikal radyolusensiye rağmen klinik ve radyografik bulgular çatışıyor, komşu dişlerde de çürük var. Kaynak diş için ilk ilke hangisidir?
- A) Yalnız en büyük çürüğü olan dişi kesin kaynak ilan etmek
- B) Sadece hastanın işaret ettiği dişi çekmek
- C) Radyolusent odağın çapına göre rastgele diş seçmek
- D) Her dişe aynı anda kanal tedavisi başlamak
- E) Kontrol dişleri, duysal testler, perküsyon, sondalama ve görüntüyü birlikte değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Endodontik kaynak belirleme tek bir test veya tek bir radyolojik bulguya dayanmaz.
Pulpa ekspozisyonundan sonra kanama kontrolü güç ve nekrotik doku şüphesi yüksekken yalnız direkt kuafajın otomatik seçilmesi hangi ilkeye aykırıdır?
- A) Nekrotik pulpa kesin olarak kuafajla canlanır
- B) Vital pulpa tedavisinde biyolojik doku durumu ve hemostaz değerlendirmesi gerekir
- C) Direkt kuafajda vaka seçimi hiçbir zaman önemli değildir
- D) Rubber dam tedavi başarısını etkileyemez
- E) Kanal tedavisinde bakteriler hiç rol oynamaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanama ve doku durumu canlı pulpanın korunabilirliğinin değerlendirilmesinde önemli klinik göstergelerdir.
İnternal rezorpsiyonla eksternal rezorpsiyonu konum olarak ayırt etmeye yardımcı radyolojik yaklaşım hangisidir?
- A) Dişin marjinal gingiva rengini ölçmek
- B) Yalnız soğuk uyaran süresini ölçmek
- C) Sadece diş rengini görmek
- D) Bütün olgularda histoloji almadan çekim yapmak
- E) Farklı açılı radyografiler ve gerektiğinde gerekçeli CBCT
Doğru cevap: E
Çözüm: Farklı açılı görüntüler lezyonun kanal merkeziyle ilişkisini göstererek ayırıcı tanıyı destekler.
Alt molarda lokalize apikal ağrı ve şişlik var, hasta ateşli ve hızla yayılan fasiyal enfeksiyon bulguları taşıyor. Öncelik hangisidir?
- A) Antibiyotik vermeden her olguda restorasyona devam etmek
- B) Dişi birkaç hafta hiç değerlendirmemek
- C) Sadece evde analjezik önererek beklemek
- D) Acil yayılım değerlendirmesi, enfeksiyonun drenaj/kaynak kontrolü ve uygun sistemik tedaviyi planlamak
- E) Yalnız beyazlatma tedavisi yapmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Sistemik tutulum ve yaygın enfeksiyon acil klinik değerlendirme ve uygun drenaj/kaynak kontrolü gerektirir.
İrreversibl pulpitis tanılı matür daimi dişte tam pulpotominin düşünülebileceği seçilmiş olgular için hangi ifade doğrudur?
- A) Vaka seçimi, hemostaz, materyal ve sızdırmazlık değerlendirilerek seçenek olabilir
- B) Perküsyon her zaman normale döner ve takibe gerek olmaz
- C) Tam pulpotomi tüm kök pulpasını mutlaka çıkarır
- D) MTA kullanılırsa izolasyona gerek yoktur
- E) İrreversibl pulpitis etiketinde tüm olgularda zorunlu kontrendikedir
Doğru cevap: A
Çözüm: Güncel vital pulpa tedavisi yaklaşımında klinik seçime bağlı pulpotomi bazı matür daimi dişlerde seçenek olarak değerlendirilebilir.
Başarılı vital pulpa tedavisinden sonra koronal restorasyonda sızıntı gelişmesinin temel sakıncası nedir?
- A) Pulpal sinirlerin tamamen çıkarılması
- B) Kök ucunun otomatik kapanması
- C) Yeni mine organının doğal oluşması
- D) Kalsiyum silikatın metal hâline gelmesi
- E) Bakteriyel mikrosızıntıyla pulpal inflamasyon ve tedavi başarısızlığı riski
Doğru cevap: E
Çözüm: Koronal sızdırmazlık bakteri girişini önlemede temel başarı belirleyicilerindendir.
Normal pulpada soğuk yanıtı, reversibl pulpitiste kısa uyarılmış ağrı ve semptomatik irreversibl pulpitiste uzamış ağrı verilmişse yanlış yorum hangisidir?
- A) Soğuğa bir yanıt alınması tek başına pulpanın sağlıklı olduğunu kesin gösterir
- B) Reversibl pulpitiste neden giderilince iyileşme beklenir
- C) Test sonuçları klinik öyküyle birlikte yorumlanır
- D) Normal pulpada soğuk yanıtı kısa sürebilir
- E) İrreversibl pulpitis spontan ağrıyla ilişkili olabilir
Doğru cevap: A
Çözüm: Duysal yanıtın varlığı değil süre ve klinik bağlamı tanı için önem taşır.