Derin çürüklü dişte kısa soğuk ağrısı var; spontan ağrı ve perküsyon hassasiyeti yok. İlk değerlendirmede en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda dişi çekmek
- B) Yaygın antibiyotik başlamak
- C) Tek testle pulpa nekrozu tanısı koymak
- D) Apeksifikasyon yapmak
- E) Reversibl pulpitis olasılığını değerlendirip çürük nedenini ve sızdırmaz restorasyonu ele almak
Doğru cevap: E
Çözüm: Kısa termal hassasiyet ve spontan ağrı olmaması reversibl pulpal inflamasyonu destekler; seçilmiş konservatif tedavi değerlendirilir.
Soğuk sonrası 45 saniye süren ağrıya karşın perküsyon normaldir. En uygun tanı çifti hangisidir?
- A) Semptomatik irreversibl pulpitis ve normal apikal dokular
- B) Normal pulpa ve semptomatik apikal periodontitis
- C) Pulpa nekrozu ve akut apikal apse
- D) Reversibl pulpitis ve kronik apikal apse
- E) Önceden tedavi edilmiş diş ve kondanse osteitis
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzayan termal ağrı pulpal sorunu, normal perküsyon ise apikal dokularda klinik normal yanıtı düşündürür.
Kanal tedavili dişte hiç ağrı yok ancak apeks çevresinde kalıcı radyolusensi görülüyor. Tanılar nasıl ifade edilmelidir?
- A) Reversibl pulpitis ve akut apikal apse
- B) Normal pulpa ve normal apikal doku
- C) Önceden tedavi edilmiş diş ve asemptomatik apikal periodontitis
- D) Apeksogenez ve kronik apikal apse
- E) Asemptomatik irreversibl pulpitis ve normal apikal doku
Doğru cevap: C
Çözüm: Kök kanal tedavisi geçmişi ile ağrısız apikal inflamasyon birbirinden ayrı tanı bileşenleridir.
Soğuk testi negatif, dişte perküsyon ağrısı ve apikal radyolusensi var. En uygun çift tanı hangisidir?
- A) Vital pulpa ve kondanse osteitis
- B) Önceden başlatılmış tedavi ve normal apikal doku
- C) Pulpa nekrozu ve semptomatik apikal periodontitis
- D) Normal pulpa ve akut apikal apse
- E) Reversibl pulpitis ve normal apikal doku
Doğru cevap: C
Çözüm: Bulgular nekrotik pulpa ve semptomatik periapikal inflamasyonu destekler; ek testlerle doğrulanmalıdır.
Ağız içinde drenaj yapan fistülün kaynak dişini belirlemek için hangi yöntem yararlıdır?
- A) Her dişten rastgele biyopsi almak
- B) Sinüs traktını güta-perka ile izlemek
- C) Yalnız diş rengini incelemek
- D) Mine sertliğini karşılaştırmak
- E) Sadece tükürük pH'sını ölçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Fistül traktına yerleştirilen güta-perka radyografide enfeksiyonun dental kaynağına yönlendirebilir.
Travmadan bir gün sonra renk değişikliği olmayan genç daimi dişte EPT negatif, radyografi normal. En uygun yorum hangisidir?
- A) Tek EPT ile kesin nekroz ve çekim kararı almak
- B) Fistül yoksa hiç kontrol yapmamak
- C) Geçici duyu kaybı olabileceği için diğer bulgularla izlemek
- D) Mutlaka akut apse tanısı koymak
- E) Tüm dişlerde kök kanal tedavisi yapmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Travma sonrası sinir iletimi geçici etkilenebilir; seri muayene ve uygun kontrol gerekir.
Bir dişte ısırma bırakılırken keskin ağrı ortaya çıkıyor. İlk ayırıcı tanıda hangi durum düşünülmelidir?
- A) Kondanse osteitisin zorunlu akut evresi
- B) Sementoblastoma kesin tanısı
- C) Çatlak diş sendromu
- D) Travmatik ülser
- E) Apeksogenez
Doğru cevap: C
Çözüm: Çatlak dişte çiğneme sırasında veya bırakma anında keskin ağrı ve lokal test bulguları görülebilir.
Dişte tek bölgede dar ve derin periodontal cep, daha önce kanal tedavisi ve ısırma ağrısı var. Hangi olasılık dikkatle araştırılmalıdır?
- A) Reversibl pulpitisin kesin tanısı
- B) Basit erüpsiyon kisti
- C) Vertikal kök kırığı
- D) Kondanse osteitisin zorunlu nedeni
- E) Mine hipoplazisinin tek bulgusu
Doğru cevap: C
Çözüm: İzole derin cep ve endodontik öykü vertikal kırık kuşkusunu artırabilir; kesinlik için ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Apikal radyolusent lezyonun kist mi granülom mu olduğunu yalnız periapikal grafiden kesin ayırmak için hangi ifade doğrudur?
- A) Perküsyon ağrısı histolojik sınıfı kesinleştirir
- B) Radyografik çap her zaman histolojiyi kesin belirler
- C) Tüm lezyonlar normal anatomi varyantıdır
- D) Tüm radyolusensiler kisttir
- E) Kesin ayrım çoğu durumda yalnız grafiyle yapılamaz
Doğru cevap: E
Çözüm: Kist ve granülomun radyografik özellikleri örtüşebilir; histolojik tanı görüntüden kesin çıkarılamaz.
Derin çürükte pulpa açılmasını önlemek için uygun olguda seçici çürük kaldırma neden tercih edilebilir?
- A) Dişi rutin çekmek
- B) Her zaman bütün enfekte dentini açık bırakmak
- C) Pulpa odasını büyütmek
- D) Kanal enfeksiyonunu tedavisiz bırakmak
- E) Pulpanın korunmasına ve sızdırmaz restorasyona fırsat vermek
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğru vaka seçimi ve iyi koronal sızdırmazlıkla seçici çürük kaldırma ekspozisyon riskini azaltabilir.
Vital pulpa tedavisinin prognozunu etkileyen en önemli bütünleşik koşul hangisidir?
- A) Pulpanın daima kasıtlı enfekte edilmesi
- B) Kanama durumunun önemsenmemesi
- C) İzolasyon, kanama kontrolü ve kalıcı koronal sızdırmazlık
- D) Hiçbir muayene yapılmaması
- E) Materyalin rengi tek başına
Doğru cevap: C
Çözüm: Vital pulpa tedavisinde temiz çalışma ve bakteriyel sızıntının önlenmesi biyolojik iyileşme için temeldir.
Bir hastada sıcak ve soğukla tetiklenen ağrı uzun sürüyor; apikal radyografi normal. Bu görüntü hakkında en doğru yorum hangisidir?
- A) Tüm pulpal inflamasyonları kesin dışlar
- B) EPT yanıtını gereksiz yapar
- C) Dişte çürük olmadığını kanıtlar
- D) Normal radyografi irreversibl pulpitis tanısını dışlamaz
- E) Spontan ağrı olasılığını imkânsız kılar
Doğru cevap: D
Çözüm: Radyografik normal apikal görünüm pulpal inflamasyonu dışlamaz.
Pulpa tedavisi başlanmış ancak kanal dolgusu tamamlanmamış dişin pulpal kategorisi hangisidir?
- A) Asemptomatik apikal periodontitis
- B) Önceden başlatılmış tedavi
- C) Normal pulpa
- D) Kondanse osteitis
- E) Önceden tedavi edilmiş diş
Doğru cevap: B
Çözüm: Pulpotomi ya da pulpektomi başlamış fakat kök kanal tedavisi tamamlanmamışsa önceden başlatılmış tedavi denir.
Lokalize endodontik ağrı olup ateş, yaygın şişlik ve sistemik etkilenme olmayan erişkinde en uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda yalnız antibiyotik verip işlemden kaçınmak
- B) Uygun lokal endodontik tedavi ve analjeziyi önceliklendirmek
- C) Sadece dıştan sıcak kompres uygulamak
- D) Her vakada dişi çekmek
- E) Tanı olmadan kortikosteroid başlamak
Doğru cevap: B
Çözüm: Sistemik yayılım olmayan birçok pulpal/apikal durumda kaynak kontrolü ve uygun analjezi önceliklidir.
İnternal rezorpsiyonun başlangıç anatomik konumu hangisidir?
- A) Kökün dış sement yüzeyi
- B) Alveol dış korteksi
- C) Periodontal sulkus epiteli
- D) Pulpa boşluğunun iç yüzeyi
- E) Mine organı
Doğru cevap: D
Çözüm: İnternal rezorpsiyon pulpa boşluğu tarafından başlayan sert doku kaybıdır.
Posterior dişte birden çok kanal ve belirsiz radyografik anatomi varsa hangi görüntüleme yaklaşımı doğrudur?
- A) Her sağlıklı dişe zorunlu tam kafa CBCT
- B) Hiç radyografi çekmemek
- C) Sırf maliyet nedeniyle görüntülemeyi sistematik atlamak
- D) Önce uygun iki boyutlu görüntüleme, gerekçeli karmaşık olguda sınırlı alan CBCT değerlendirmesi
- E) Sadece panoramik grafiyle tüm küçük kanal detaylarını kesin görmek
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT seçilmiş karmaşık olgularda 2D görüntülemeyi tamamlar; rutin her olguda zorunlu değildir.
Kronik apikal apseli dişte fistül geçici olarak kapanıyor. Bu bulgu için en doğru çıkarım hangisidir?
- A) Fistül kapanırsa pulpa yeniden normal olur
- B) Apikal lezyon anında histolojik olarak yok olur
- C) Fistülün kapanması endodontik enfeksiyonun kesin iyileştiğini kanıtlamaz
- D) Diş mutlaka çekilmiş demektir
- E) Kanal dezenfeksiyonu gerekliliği daima biter
Doğru cevap: C
Çözüm: Sinüs traktı geçici olarak kapanabilir; altta yatan enfeksiyonun değerlendirilmesi ve kaynak kontrolü gerekir.
Kalsiyum hidroksitin pulpa tedavisinde biyolojik özelliklerinden biri hangisidir?
- A) Antibiyotik olarak sistemik dolaşıma zorunlu geçmesi
- B) Pulpa damarlarını her zaman mekanik olarak kesmesi
- C) Nötr pH'da inert ve tepkisiz olması
- D) Yüksek alkaliliğe sahip olması
- E) Mineyi tamamen kaldırması
Doğru cevap: D
Çözüm: Kalsiyum hidroksit yüksek pH'sıyla antimikrobiyal ve sert doku yanıtlarıyla ilişkilidir.
Apeksogenez ile apeksifikasyon karşılaştırmasında hangisi doğrudur?
- A) Her ikisi pulpayı mutlaka canlı bırakır
- B) Apeksogenez yalnız nekrotik köklere uygulanır
- C) Apeksifikasyon sadece matür dişlerde gereklidir
- D) Apeksogenez canlı pulpayı koruyarak doğal kök gelişimine izin verir
- E) İki terim tamamlanmış kök kanal dolgusu demektir
Doğru cevap: D
Çözüm: Canlı pulpanın korunması apeksogenezin temelidir; apeksifikasyon nekrotik açık apeks yönetimidir.
Travmalı açık apeksli dişte iki gün sonra soğuk ve EPT yanıtı yok; renk ve periapikal dokular normal. En güvenli yaklaşım hangisidir?
- A) Tek testle nekroz tanısı koymadan klinik ve radyografik izlemi planlamak
- B) Semptomsuz hastada hiçbir zaman kontrol yapmamak
- C) Dişi sistematik olarak çekmek
- D) Mutlaka kök kanal dolgusunu aynı gün yapmak
- E) Yalnız negatif teste dayanarak apikal rezeksiyon yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Gelişimi tamamlanmamış travmalı dişte duysal testler geçici negatif olabilir; seri bulgular belirleyicidir.