Penisilin grubu antibiyotiklerin başlıca bakteriyel hedefi hangisidir?
- A) DNA giraz enzimi
- B) 30S ribozomal alt birim
- C) Ergosterol molekülü
- D) Dihidrofolat redüktaz
- E) Penisilin bağlayan proteinler (PBP)
Doğru cevap: E
Çözüm: Beta-laktamlar PBP transpeptidazlarını engelleyerek hücre duvarı çapraz bağlarını bozar.
Amoksisilin ile birlikte kullanılan klavulanatın temel görevi hangisidir?
- A) Fungal ergosterol sentezini artırmak
- B) Viral timidin kinazı bloke etmek
- C) DNA girazı geri dönüşümsüz uyarmak
- D) Belirli beta-laktamaz enzimlerini inhibe etmek
- E) 30S ribozomal alt birime bağlanmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Klavulanat duyarlı beta-laktamazları inhibe ederek amoksisilini enzimatik parçalanmaya karşı koruyabilir.
Vankomisin hücre duvarı sentezinde hangi yapıya bağlanır?
- A) D-Ala–D-Ala terminaline
- B) Penisilin bağlayan proteinin aktif merkezine
- C) Fungal β-glukan polimerine
- D) DNA topoizomeraz IV'e
- E) 50S ribozomal alt birime
Doğru cevap: A
Çözüm: Vankomisin peptidoglikan öncülündeki D-Ala–D-Ala ucuna bağlanır.
Azitromisinin ait olduğu antibiyotik grubu hangisidir?
- A) Florokinolonlar
- B) Aminoglikozidler
- C) Makrolidler
- D) Glikopeptidler
- E) Karbapenemler
Doğru cevap: C
Çözüm: Azitromisin makrolid yapılı bir antibiyotiktir ve bakteriyel 50S alt birimi hedefler.
Doksisiklinin protein sentezini baskıladığı ribozomal alt birim hangisidir?
- A) 80S ribozomun tamamı
- B) 60S alt birimi
- C) 30S alt birimi
- D) 40S alt birimi
- E) 50S alt birimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Tetrasiklinler bakteriyel 30S alt birime bağlanarak aminoasil-tRNA yerleşimini engeller.
Gentamisin hangi antibiyotik ailesindedir?
- A) Sülfonamidler
- B) Linkozamidler
- C) Makrolidler
- D) Polienler
- E) Aminoglikozidler
Doğru cevap: E
Çözüm: Gentamisin aminoglikozid olup 30S üzerinden protein sentezini bozar.
Metronidazolün belirgin antibakteriyel etkinliği hangi gruptadır?
- A) Her tür virüs
- B) Tüm mantarlar
- C) Prionlar
- D) Bütün zorunlu aeroblar
- E) Anaerop bakteriler
Doğru cevap: E
Çözüm: Metronidazol düşük oksijenli organizmalarda aktive olan ara ürünlerle DNA hasarı yapar.
MRSA'nın PBP2a aracılı direncinde klavulanat ilavesinin tek başına yetersiz kalmasının nedeni hangisidir?
- A) Klavulanatın 30S alt birimi kalıcı uyarması
- B) Bakteride hiçbir enzim bulunmaması
- C) Direncin beta-laktamazdan çok hedef PBP afinitesinin azalmasına dayanması
- D) İlacın yalnız fungal DNA'yı hedeflemesi
- E) MRSA'nın tüm hücre duvarını tamamen kaybetmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: PBP2a beta-laktam bağlanmasını azaltır; beta-laktamazı inhibe etmek bunu tek başına düzeltmez.
Gentamisinin zorunlu anaeroplara karşı etkinliğinin zayıf olmasının başlıca nedeni hangisidir?
- A) Bakterilerin kendi ribozomunu hiç taşımaması
- B) Hücre içine girişinin oksijene bağımlı taşıma gerektirmesi
- C) Aminoglikozidlerin sadece fungal hücreye ulaşması
- D) Anaeropların yalnız kolesterol içermesi
- E) İlacın mutlaka asiklovire dönüşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidlerin enerjiye ve oksijene bağlı alımı anaeroplarda yetersizdir.
Doksisiklinin süt ürünleri veya kalsiyum içeren takviyelerle eşzamanlı alınması hangi etkiye yol açabilir?
- A) PBP2a ekspresyonunun ortadan kalkması
- B) Şelasyon nedeniyle gastrointestinal emilimde azalma
- C) Fungal ergosterol artışı
- D) Viral timidin kinazın kapanması
- E) DNA girazın daha güçlü aktivasyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Çok değerli katyonlarla kompleksleşme bazı tetrasiklinlerin ağızdan emilimini azaltır.
Aminoglikozidlerle ilişkili klasik ciddi advers etki ikilisi hangisidir?
- A) Safra kesesi taşı ve tirotoksikoz
- B) Nefrotoksisite ve ototoksisite
- C) Sadece kuru öksürük ve hipertrikoz
- D) Yalnız reversibl saç renginde açılma
- E) Hipoglisemi ve dental florozis zorunlu olarak
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidler böbrek ve işitme/vestibüler sistem üzerinde toksisite yapabilir.
Klaritromisin alan ve çoklu ilaç kullanan hastada hangi özellik etkileşim değerlendirmesini özellikle önemli kılar?
- A) CYP3A4 enzimini inhibe edebilmesi
- B) Serumda protein bağlanmasını tamamen sıfırlaması
- C) Antibiyotiklerin tamamının emilimini zorunlu engellemesi
- D) Yalnız glomerüler filtrasyonu artırması
- E) Bütün CYP enzimlerini kalıcı indüklemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Klaritromisin önemli CYP3A4 inhibisyonuyla bazı ilaç maruziyetlerini artırabilir.
Makrolid kullanan ve başka QT uzatan ilaç alan hastada hangi risk artabilir?
- A) Diş minesinin anında erimesi
- B) Fungal hücre duvarının hızla büyümesi
- C) Nikotinik reseptörlerin doğrudan tahribi
- D) Ventriküler aritmi riski
- E) Zorunlu hipotiroidi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bazı makrolidler QT süresini uzatır; eşzamanlı risk faktörleri aritmiyi kolaylaştırabilir.
Klindamisin kullanımında antibiyotikle ilişkili ciddi ishalin önemli etkeni hangisidir?
- A) Clostridioides difficile
- B) Herpes simpleks virüsü
- C) İnsan eritrosit antijenleri
- D) Candida hücre duvarındaki β-glukan
- E) Streptococcus mutansın yalnız mekanik etkisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Klindamisin C. difficile enfeksiyonu açısından yüksek riskli antibiyotiklerdendir.
Geçirilmiş enfektif endokardit öyküsü bulunan erişkinde gingival manipülasyon öncesi güncel AHA profilaksisi endike ise ve penisilin alerjisi yoksa standart oral rejim hangisidir?
- A) İşlemden 30–60 dakika önce tek doz amoksisilin 2 g
- B) İşlemden sonra 14 gün profilaktik gentamisin
- C) Her gün yaşam boyu asiklovir
- D) İşlemden 7 gün sonra tek doz nistatin
- E) İşlem boyunca yalnız klindamisin gargarası
Doğru cevap: A
Çözüm: AHA standardı, endike dental işlem öncesi yetişkinde amoksisilin 2 g tek doz 30–60 dakika önce şeklindedir.
Önceden endokardit geçirmiş hastada yalnız rutin diş radyografisi çekilecekse profilaksi yaklaşımı hangisidir?
- A) Günde üç kez metronidazol başlanır
- B) Her çekimden sonra 2 hafta klindamisin verilir
- C) Bu işlemin kendisi için antibiyotik profilaksisi önerilmez
- D) Dişin her görüntülenmesinde penisilin infüzyonu uygulanır
- E) Mutlaka 7 gün intravenöz vankomisin verilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Rutin dental radyografi AHA'nın profilaksi gerektiren diş işlemleri arasında değildir.
Endokardit profilaksisi gereken, penisilin kullanımına bağlı anafilaksi öyküsü olan hastada hangi uygulamadan kaçınılmalıdır?
- A) Sefaleksini sıradan ve risksiz oral alternatif gibi kullanmak
- B) Hastanın eşzamanlı ilaçlarını gözden geçirmek
- C) Uygun kılavuz alternatiflerini değerlendirmek
- D) Kardiyak risk ile işlemi birlikte değerlendirmek
- E) Alerji öyküsünün niteliğini sorgulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: AHA penisilin/ampisilin ile anafilaksi, anjiyoödem veya ürtiker öyküsünde profilaksi amaçlı sefalosporin kullanılmamasını önerir.
Yalnız total kalça protezi bulunan, başka risk öyküsü olmayan hastaya rutin diş taşı temizliği öncesi yaklaşım hangisidir?
- A) Eklem protezi tek başına rutin antibiyotik profilaksisi gerektirmez
- B) Her zaman 2 g klindamisin vermek gerekir
- C) Sadece eklem protezi bulunduğu için asiklovir gerekir
- D) En az 30 gün metronidazol başlanır
- E) Yaşam boyu günlük vankomisin zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: ADA yaklaşımında eklem protezi tek başına rutin dental antibiyotik profilaksisi göstergesi değildir.
Sağlıklı erişkinde ateşsiz, lokalize pulpal ağrı ve aynı gün definitif kanal tedavisi yapılabilecek olguda en doğru genel yaklaşım hangisidir?
- A) Her olguda intravenöz karbapenem başlamak
- B) Sadece viral kültür sonucunu bekleyip ağrıyı görmezden gelmek
- C) Kaynağa yönelik dental tedaviye öncelik verip rutin sistemik antibiyotik yazmamak
- D) Profilaksi amacıyla 3 hafta klindamisin başlamak
- E) Dişi muayene etmeden uzun süreli antibiyotik kullanmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sistemik tutulum olmadan definitif tedavi yapılabilen pek çok pulpal olguda antibiyotik gerekmez.
Yüzde yayılan şişlik, ateş ve trismusu olan odontojen enfeksiyon olgusunda öncelikli değerlendirme hangisidir?
- A) Yayılım ve hava yolu riski ile acil kaynak kontrolü ve gerektiğinde sistemik tedavi
- B) Sadece kozmetik diş beyazlatma planı
- C) Ağrı yoksa hiçbir klinik muayene yapmamak
- D) Hastayı 6 ay kontrolsüz izlemek
- E) Yalnız endokardit profilaksisi dozuyla enfeksiyonu tamamen tedavi etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Sistemik ve yayılım bulgularında acil klinik değerlendirme, drenaj ve uygun antibiyotik tedavisi gerekebilir.