Beta-laktam etkinliğinde sık kullanılan farmakodinamik gösterge hangisidir?
- A) Sadece maksimum doku pH değeri
- B) Yalnız serum tepe konsantrasyonu
- C) Tek başına dağılım hacmi
- D) Serbest ilaç konsantrasyonunun MIC üzerinde kaldığı süre
- E) Toplam eritrosit sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Beta-laktamlarda fT>MIC önemli bir etki belirtecidir.
Aminoglikozidlerde bakterisidal etkinlikle yakından ilişkili olan ölçüt hangisidir?
- A) Mutlak biyoyararlanımın sıfır olması
- B) Tepe konsantrasyonu ile MIC oranı
- C) Minimum serum albümini
- D) Yalnız tabletin renginin koyuluğu
- E) Sadece doz aralığındaki en düşük pH
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidlerde konsantrasyon bağımlı bakterisidal etki bulunur.
MRSA suşlarında metisilin direnciyle ilişkili değişmiş hedef protein hangisidir?
- A) Fungal ergosterol
- B) Viral timidin kinaz
- C) Beta-glukan sentaz
- D) İnsan DNA polimerazı
- E) PBP2a
Doğru cevap: E
Çözüm: mecA ile kodlanan PBP2a birçok beta-laktama düşük afinitelidir.
Drenaj gerektiren odontojen apsede antibiyotiğe ek temel işlem hangisidir?
- A) Mevcut enfeksiyonu sadece ağız gargarasıyla geçiştirme
- B) Enfeksiyon odağının kontrolü ve gerektiğinde drenaj
- C) Her hastaya rutin viral kültür yapma
- D) Sadece tüm dişlere flor uygulama
- E) Dişi muayene etmeden yalnız ağrı kesici önerme
Doğru cevap: B
Çözüm: Odontojen enfeksiyonda kaynak kontrolü temel tedavidir; antibiyotik bunun yerini tutmaz.
Hangi kardiyak öykü, uygun invaziv dental işlemde endokardit profilaksisini düşünmeyi gerektirebilir?
- A) Yalnız geçirilmiş nezle
- B) Kontrol altındaki izole miyopi
- C) Daha önce enfektif endokardit geçirmiş olmak
- D) Tek başına mevsimsel alerjik rinit
- E) Sadece sağlıklı diş varlığı
Doğru cevap: C
Çözüm: Geçirilmiş endokardit AHA'nın en yüksek riskli kalp hastalığı gruplarından biridir.
Güncel AHA dental endokardit profilaksisinde artık önerilmeyen ilaç hangisidir?
- A) Sefaleksin
- B) Doksisiklin
- C) Amoksisilin
- D) Azitromisin
- E) Klindamisin
Doğru cevap: E
Çözüm: Klindamisin ciddi advers etki ve C. difficile riski nedeniyle profilaksi alternatifi olarak önerilmez.
Ekinokandin grubunun antifungal hedefi hangisidir?
- A) β-(1,3)-D-glukan sentezi
- B) Viral timidin kinaz
- C) İnsan DNA girazı
- D) Bakteriyel 30S alt birimi
- E) D-Ala–D-Ala terminali
Doğru cevap: A
Çözüm: Ekinokandinler mantar hücre duvarının beta-glukan sentezini inhibe eder.
Valasiklovir için doğru farmakolojik açıklama hangisidir?
- A) Amoksisilinin aktif beta-laktamaz inhibitörüdür
- B) Nistatinin antifungal metabolitidir
- C) Asiklovirin oral biyoyararlanımını artıran ön ilaçtır
- D) Gentamisinin ribozomal antagonisti değildir çünkü yalnız antifungaldir
- E) Vankomisinin ana uygulama yoludur
Doğru cevap: C
Çözüm: Valasiklovir asiklovirin L-valil ester ön ilacıdır ve oral emilimi iyileştirir.
Asiklovir etkinliğini kazanmasında HSV ile enfekte hücrede hangi enzimin rolü büyüktür?
- A) Fungal 14-alfa-demetilaz
- B) Viral timidin kinaz
- C) Bakteriyel transpeptidaz
- D) İnsan asetilkolinesterazı
- E) Dihidropteroat sentaz
Doğru cevap: B
Çözüm: HSV timidin kinazı asiklovirin ilk fosforilasyon basamağında rol alır.
Beta-laktamların klinik etkinliğinde aynı toplam dozu sık aralıklara bölmek hangi ölçütü artırabilir?
- A) Viral DNA oluşumunu
- B) Sadece ilacın molekül ağırlığını
- C) Bütün bakteriler için post-antibiyotik etkiyi sıfırlamayı
- D) Serbest ilaç düzeyinin MIC üstünde kaldığı süreyi
- E) Fungal ergosterol miktarını
Doğru cevap: D
Çözüm: Zaman bağımlı beta-laktam etkinliği açısından fT>MIC önemlidir.
Sülfonamid ile trimetoprimin birlikte kullanılmasının temel biyokimyasal gerekçesi hangisidir?
- A) Virusun dış zarfını mekanik parçalamak
- B) Bakteriyel RNA polimerazı iki kez indüklemek
- C) Folat sentezinin ardışık iki basamağını bloke etmek
- D) Mitoz iğlerini güçlendirmek
- E) Fungal membrana aynı noktadan bağlanmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sülfonamid dihidropteroat sentazı, trimetoprim dihidrofolat redüktazı inhibe eder.
Florokinolonlara bağlı hangi advers etki nedeniyle özellikle riskli hastalarda dikkat gerekir?
- A) Tendinit ve tendon rüptürü
- B) Her dozda oral kandidiyazın kesin önlenmesi
- C) Her hastada demir eksikliği
- D) Yalnız geçici burun kanaması
- E) Bakteride kalıcı amelogenez artışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Florokinolonlar tendon hasarı ve başka ciddi advers etkilere neden olabilir.
Klinikte antibiyotik verilse bile apsenin boşaltılmaması halinde tedavinin başarısız olabilmesinin nedeni hangisidir?
- A) Drenajın yalnız viral enfeksiyonlarda etkili olması
- B) Beta-laktamların insan DNA'sını tamamen parçalanması
- C) Antibiyotiklerin bütün dokuya kendiliğinden direnç yapması
- D) Kaynak kontrolünün eksik kalması
- E) Apsenin hiçbir zaman mikroorganizma taşımaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Pürülan koleksiyonun drene edilmesi ve sorumlu odağın tedavisi gerekli olabilir.
Klaritromisin ve azitromisinin ilaç etkileşimi profilleri karşılaştırıldığında hangi ifade daha uygundur?
- A) Azitromisin bütün CYP enzimlerini daha güçlü inhibe eder
- B) Azitromisin asiklovirin ön ilacıdır
- C) Klaritromisin yalnız topikal antimikotiktir
- D) İki ilaç da PBP2a'yı irreversibl bloke eder
- E) Klaritromisin CYP3A4 inhibisyonu bakımından genellikle daha belirgindir
Doğru cevap: E
Çözüm: Klaritromisin anlamlı CYP3A4 inhibitörüdür; azitromisinle CYP aracılı etkileşimler genellikle daha azdır.
Mantar hücre duvarının beta-glukan sentezini baskılayan ekinokandin ile azolün doğru mekanizma farkı hangisidir?
- A) Azol 30S, ekinokandin 50S üzerinden etkilidir
- B) Ekinokandin hücre duvarını, azol ergosterol sentezini hedefler
- C) İkisi de viral DNA polimerazı durdurur
- D) İkisi de yalnız anaerop bakterilerin DNA'sını parçalar
- E) İkisi de bakteriyel PBP'ye bağlanır
Doğru cevap: B
Çözüm: Ekinokandinler β-(1,3)-D-glukan sentazı, azoller 14-alfa-demetilazı inhibe eder.
Klavulanatla korunan amoksisilinin etkin olmadığı bazı dirençli suşlarda hangi direnç özelliği beta-laktamaz inhibitörüyle doğrudan giderilemez?
- A) Bakterinin peptidoglikan sentezli olması
- B) Duyarlı beta-laktamazın ilacı hidrolize etmesi
- C) Beta-laktamın bakteri çevresine difüze olması
- D) Antibiyotik bağlanma yerinin PBP2a gibi değişmiş olması
- E) Klavulanatla inhibe edilebilen enzim üretilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hedef PBP değişikliği, beta-laktamaz inhibisyonundan farklı bir direnç mekanizmasıdır.
Linezolid tedavisi alan ve eşzamanlı SSRI kullanan hastada konfüzyon, hiperrefleksi ve otonomik belirtiler gelişirse hangi sendrom düşünülür?
- A) Antikolinerjik sendromun saf izole biçimi
- B) Yalnız lokal kontakt dermatit
- C) Nöroleptik malign sendromun tek zorunlu biçimi
- D) Sadece akut florozis
- E) Serotonin sendromu
Doğru cevap: E
Çözüm: Linezolid serotonerjik etkileşimle serotonin sendromu gelişimini kolaylaştırabilir.
Biyofilm içinde bakteriyel enfeksiyonun sürmesinde, standart duyarlılık testinden farklı olarak hangi durum katkı sağlayabilir?
- A) Antibiyotiğin hiçbir zaman yüzeye erişememesi zorunluluğu
- B) Biyofilmde tüm bakterilerin kesinlikle ölmüş olması
- C) Her bakterinin aynı anda aktif bölünüyor olması
- D) Bakterilerin yalnız viral kapsid üretmesi
- E) Matriks ve metabolik heterojenlikle antimikrobiyal toleransın artması
Doğru cevap: E
Çözüm: Biyofilm matriksi ve yavaş büyüyen alt popülasyonlar tedaviye toleransı artırabilir; mutlaka kalıtsal direnç demek değildir.
Güncel endokardit profilaksisinde yüksek riskli kalp hastası bulunmasına rağmen hangi dental işlem için rutin antibiyotik verilmez?
- A) Gingival kanama oluşturabilecek girişim
- B) Diş eti dokusunun manipülasyonu
- C) Dişin periapikal bölgesinin manipülasyonu
- D) Oral mukozanın perforasyonu
- E) Enfekte olmayan dokudan rutin lokal anestezik enjeksiyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: AHA rutin enfekte olmayan dokuya lokal anestezi enjeksiyonunu profilaksi gerektiren işlem saymaz.
Aktif odontojen enfeksiyon tedavisinde metronidazolün tek başına tercih edilmemesini gerektirebilecek temel mikrobiyolojik gerekçe hangisidir?
- A) Bütün beta-laktamaz enzimlerini inhibe etmesi
- B) Mutlaka tüm virüslere etkili olması
- C) Hiç anaerop etkinliğinin bulunmaması
- D) Aerobik ve fakültatif bakterilere karşı kapsamının sınırlı olması
- E) Diş hekimliğinde yalnız fungal membranı hedeflemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Odontojen enfeksiyonlar karışık flora içerebilir; metronidazol tek başına aerob/fakültatif kapsam sağlamaz.