Geçirilmiş enfektif endokardit öyküsü bulunan erişkinde gingival manipülasyon öncesi güncel AHA profilaksisi endike ise ve penisilin alerjisi yoksa standart oral rejim hangisidir?
- A) İşlemden 30–60 dakika önce tek doz amoksisilin 2 g
- B) İşlemden sonra 14 gün profilaktik gentamisin
- C) Her gün yaşam boyu asiklovir
- D) İşlemden 7 gün sonra tek doz nistatin
- E) İşlem boyunca yalnız klindamisin gargarası
Doğru cevap: A
Çözüm: AHA standardı, endike dental işlem öncesi yetişkinde amoksisilin 2 g tek doz 30–60 dakika önce şeklindedir.
Önceden endokardit geçirmiş hastada yalnız rutin diş radyografisi çekilecekse profilaksi yaklaşımı hangisidir?
- A) Günde üç kez metronidazol başlanır
- B) Her çekimden sonra 2 hafta klindamisin verilir
- C) Bu işlemin kendisi için antibiyotik profilaksisi önerilmez
- D) Dişin her görüntülenmesinde penisilin infüzyonu uygulanır
- E) Mutlaka 7 gün intravenöz vankomisin verilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Rutin dental radyografi AHA'nın profilaksi gerektiren diş işlemleri arasında değildir.
Endokardit profilaksisi gereken, penisilin kullanımına bağlı anafilaksi öyküsü olan hastada hangi uygulamadan kaçınılmalıdır?
- A) Sefaleksini sıradan ve risksiz oral alternatif gibi kullanmak
- B) Hastanın eşzamanlı ilaçlarını gözden geçirmek
- C) Uygun kılavuz alternatiflerini değerlendirmek
- D) Kardiyak risk ile işlemi birlikte değerlendirmek
- E) Alerji öyküsünün niteliğini sorgulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: AHA penisilin/ampisilin ile anafilaksi, anjiyoödem veya ürtiker öyküsünde profilaksi amaçlı sefalosporin kullanılmamasını önerir.
Yalnız total kalça protezi bulunan, başka risk öyküsü olmayan hastaya rutin diş taşı temizliği öncesi yaklaşım hangisidir?
- A) Eklem protezi tek başına rutin antibiyotik profilaksisi gerektirmez
- B) Her zaman 2 g klindamisin vermek gerekir
- C) Sadece eklem protezi bulunduğu için asiklovir gerekir
- D) En az 30 gün metronidazol başlanır
- E) Yaşam boyu günlük vankomisin zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: ADA yaklaşımında eklem protezi tek başına rutin dental antibiyotik profilaksisi göstergesi değildir.
Sağlıklı erişkinde ateşsiz, lokalize pulpal ağrı ve aynı gün definitif kanal tedavisi yapılabilecek olguda en doğru genel yaklaşım hangisidir?
- A) Her olguda intravenöz karbapenem başlamak
- B) Sadece viral kültür sonucunu bekleyip ağrıyı görmezden gelmek
- C) Kaynağa yönelik dental tedaviye öncelik verip rutin sistemik antibiyotik yazmamak
- D) Profilaksi amacıyla 3 hafta klindamisin başlamak
- E) Dişi muayene etmeden uzun süreli antibiyotik kullanmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sistemik tutulum olmadan definitif tedavi yapılabilen pek çok pulpal olguda antibiyotik gerekmez.
Yüzde yayılan şişlik, ateş ve trismusu olan odontojen enfeksiyon olgusunda öncelikli değerlendirme hangisidir?
- A) Yayılım ve hava yolu riski ile acil kaynak kontrolü ve gerektiğinde sistemik tedavi
- B) Sadece kozmetik diş beyazlatma planı
- C) Ağrı yoksa hiçbir klinik muayene yapmamak
- D) Hastayı 6 ay kontrolsüz izlemek
- E) Yalnız endokardit profilaksisi dozuyla enfeksiyonu tamamen tedavi etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Sistemik ve yayılım bulgularında acil klinik değerlendirme, drenaj ve uygun antibiyotik tedavisi gerekebilir.
Bakteride eritromisin ve klindamisine çapraz direnç gelişmesine yol açan erm gen ürününün etkisi hangisidir?
- A) Virüs genomunun RNA'ya dönüşmesi
- B) Anaeroplarda oksijen taşınmasının artması
- C) PBP2a sentezinin doğrudan sona ermesi
- D) Ribozomal hedefte metilasyonla bağlanmanın azalması
- E) Fungal beta-glukan miktarının azalması
Doğru cevap: D
Çözüm: erm aracılı 23S rRNA metilasyonu makrolid-linkozamid-streptogramin B direnç fenotipi oluşturabilir.
Tetrasiklin direnci gelişen bakteride ilacın hücre içinde birikimini azaltan mekanizma hangisidir?
- A) Viral DNA polimerazın fosforilasyonu
- B) İnsan CYP3A4 enziminin aktivasyonu
- C) Effluks pompasının artan aktivitesi
- D) D-Ala-D-Lac terminalinin oluşumu zorunlu olarak
- E) Fungal ergosterol sentezinin artması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tetrasiklin direncinde membran effluks pompaları hücre içi ilaç yoğunluğunu azaltabilir.
Aynı bakteride beta-laktam MIC değeri artmış ve ilaç konsantrasyonu iki doz arasında hızla azalıyor. Etkinliği açıklamak için hangi farmakodinamik oran önceliklidir?
- A) Yalnız ilaç molekülünün atom sayısı
- B) Bakterinin gram boyasının ton farkı
- C) İdrarda pH'nın en küçük değeri
- D) Serbest ilaç düzeyinin MIC üzerinde kaldığı doz aralığı payı
- E) İlacın tek dozda uygulanan hacim yüzdesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Beta-laktamlarda MIC üzerinde geçirilen süre, etkili maruziyeti karşılaştırmak için temel ölçüttür.
Aminoglikozid verilmesinde uygun tepe konsantrasyonu hedeflenmesinin bakterisidal gerekçesi hangisidir?
- A) Yalnız zaman bağımlı statik etki göstermesi
- B) Konsantrasyon bağımlı öldürmenin belirgin olması
- C) Ribozomal 50S başlangıç kompleksini engellemesi
- D) CYP enzimlerini seçici şekilde indüklemesi
- E) Fungal membranı sterolden yoksun bırakması
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidlerde tepe konsantrasyonu/MIC oranı bakterisidal etkiyle ilişkilidir.
Ağızdan kullanılan flukonazol ile varfarin etkileşiminde en doğru izlem kaygısı hangisidir?
- A) İlacın artık antikoagülan etkisinin her koşulda kaybolması
- B) Diş minesinin kısa sürede kalınlaşması
- C) Serum albüminin her hastada aniden sıfırlanması
- D) Varfarin etkisinin artmasıyla INR yükselmesi olasılığı
- E) Viral DNA polimerazının aktive olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Flukonazol belirli CYP enzimlerini inhibe ederek varfarin maruziyetini artırabilir.
Nistatinin lokal oral kandidiyazda yararlı olup sistemik kandidemide kullanılmamasının başlıca farmakolojik gerekçesi hangisidir?
- A) Bakteriyel RNA polimerazı hedeflemesi
- B) Viral timidin kinaz tarafından etkinleştirilmesi
- C) Ağızdan sistemik emiliminin çok düşük olması
- D) İlaç etkisinin yalnız anaerobik DNA hasarından kaynaklanması
- E) Aminoglikozid yapısında olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Nistatin sistemik kullanım için yeterli emilim sağlamaz; topikal veya lokal alanlarda kullanılır.
Asiklovire dirençli HSV suşunda timidin kinaz eksikliği neden önemlidir?
- A) Folat sentezini bakteri yerine insanda hedeflediği için
- B) Asiklovirin ilk aktivasyon basamağı aksadığı için
- C) PBP2a üzerindeki metisilini geri bağladığı için
- D) Bakteride beta-laktamaz sentezini doğrudan artırdığı için
- E) Ergosterol sentezini tamamen durdurduğu için
Doğru cevap: B
Çözüm: Viral timidin kinaz mutasyonu veya eksikliği asiklovir fosforilasyonunu azaltıp direnç sağlayabilir.
Klaritromisin ve azitromisinin ilaç etkileşimi profilleri karşılaştırıldığında hangi ifade daha uygundur?
- A) Azitromisin bütün CYP enzimlerini daha güçlü inhibe eder
- B) Azitromisin asiklovirin ön ilacıdır
- C) Klaritromisin yalnız topikal antimikotiktir
- D) İki ilaç da PBP2a'yı irreversibl bloke eder
- E) Klaritromisin CYP3A4 inhibisyonu bakımından genellikle daha belirgindir
Doğru cevap: E
Çözüm: Klaritromisin anlamlı CYP3A4 inhibitörüdür; azitromisinle CYP aracılı etkileşimler genellikle daha azdır.
Mantar hücre duvarının beta-glukan sentezini baskılayan ekinokandin ile azolün doğru mekanizma farkı hangisidir?
- A) Azol 30S, ekinokandin 50S üzerinden etkilidir
- B) Ekinokandin hücre duvarını, azol ergosterol sentezini hedefler
- C) İkisi de viral DNA polimerazı durdurur
- D) İkisi de yalnız anaerop bakterilerin DNA'sını parçalar
- E) İkisi de bakteriyel PBP'ye bağlanır
Doğru cevap: B
Çözüm: Ekinokandinler β-(1,3)-D-glukan sentazı, azoller 14-alfa-demetilazı inhibe eder.
Klavulanatla korunan amoksisilinin etkin olmadığı bazı dirençli suşlarda hangi direnç özelliği beta-laktamaz inhibitörüyle doğrudan giderilemez?
- A) Bakterinin peptidoglikan sentezli olması
- B) Duyarlı beta-laktamazın ilacı hidrolize etmesi
- C) Beta-laktamın bakteri çevresine difüze olması
- D) Antibiyotik bağlanma yerinin PBP2a gibi değişmiş olması
- E) Klavulanatla inhibe edilebilen enzim üretilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hedef PBP değişikliği, beta-laktamaz inhibisyonundan farklı bir direnç mekanizmasıdır.
Linezolid tedavisi alan ve eşzamanlı SSRI kullanan hastada konfüzyon, hiperrefleksi ve otonomik belirtiler gelişirse hangi sendrom düşünülür?
- A) Antikolinerjik sendromun saf izole biçimi
- B) Yalnız lokal kontakt dermatit
- C) Nöroleptik malign sendromun tek zorunlu biçimi
- D) Sadece akut florozis
- E) Serotonin sendromu
Doğru cevap: E
Çözüm: Linezolid serotonerjik etkileşimle serotonin sendromu gelişimini kolaylaştırabilir.
Biyofilm içinde bakteriyel enfeksiyonun sürmesinde, standart duyarlılık testinden farklı olarak hangi durum katkı sağlayabilir?
- A) Antibiyotiğin hiçbir zaman yüzeye erişememesi zorunluluğu
- B) Biyofilmde tüm bakterilerin kesinlikle ölmüş olması
- C) Her bakterinin aynı anda aktif bölünüyor olması
- D) Bakterilerin yalnız viral kapsid üretmesi
- E) Matriks ve metabolik heterojenlikle antimikrobiyal toleransın artması
Doğru cevap: E
Çözüm: Biyofilm matriksi ve yavaş büyüyen alt popülasyonlar tedaviye toleransı artırabilir; mutlaka kalıtsal direnç demek değildir.
Güncel endokardit profilaksisinde yüksek riskli kalp hastası bulunmasına rağmen hangi dental işlem için rutin antibiyotik verilmez?
- A) Gingival kanama oluşturabilecek girişim
- B) Diş eti dokusunun manipülasyonu
- C) Dişin periapikal bölgesinin manipülasyonu
- D) Oral mukozanın perforasyonu
- E) Enfekte olmayan dokudan rutin lokal anestezik enjeksiyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: AHA rutin enfekte olmayan dokuya lokal anestezi enjeksiyonunu profilaksi gerektiren işlem saymaz.
Aktif odontojen enfeksiyon tedavisinde metronidazolün tek başına tercih edilmemesini gerektirebilecek temel mikrobiyolojik gerekçe hangisidir?
- A) Bütün beta-laktamaz enzimlerini inhibe etmesi
- B) Mutlaka tüm virüslere etkili olması
- C) Hiç anaerop etkinliğinin bulunmaması
- D) Aerobik ve fakültatif bakterilere karşı kapsamının sınırlı olması
- E) Diş hekimliğinde yalnız fungal membranı hedeflemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Odontojen enfeksiyonlar karışık flora içerebilir; metronidazol tek başına aerob/fakültatif kapsam sağlamaz.