Kalp hızını azaltan parasempatik son organ reseptörü hangisidir?
- A) β3 adrenerjik
- B) M2 muskarinik
- C) Nn nikotinik
- D) α1 adrenerjik
- E) β1 adrenerjik
Doğru cevap: B
Çözüm: M2 uyarımı kardiyak hız ve iletim üzerinde yavaşlatıcı etki gösterir.
Otonom gangliyonlarda bulunan nikotinik reseptör alt tipi hangisidir?
- A) Nm
- B) β2
- C) Nn
- D) M1
- E) M2
Doğru cevap: C
Çözüm: Nn otonom gangliyonlarda; Nm iskelet kası nöromüsküler kavşağındadır.
Ekrin ter bezlerine giden sempatik postgangliyonik liflerde temel nörotransmiter hangisidir?
- A) Asetilkolin
- B) Serotonin
- C) Glutamat
- D) Histamin
- E) Dopamin
Doğru cevap: A
Çözüm: Ter bezlerinin sempatik postgangliyonik innervasyonu kolinerjik istisnadır.
Kalp hızını ve kontraktilitesini artıran adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) β1
- B) α2
- C) Nn
- D) M3
- E) M2
Doğru cevap: A
Çözüm: β1 adrenerjik aktivasyon kalpte pozitif kronotropi ve inotropi oluşturur.
Bronş düz kasını gevşeten adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) M2
- B) β2
- C) α1
- D) M3
- E) Nn
Doğru cevap: B
Çözüm: β2 agonizmi bronkodilatasyona yol açar.
Damar düz kasındaki başlıca vazokonstriktör adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) β2
- B) M2
- C) Nn
- D) β3
- E) α1
Doğru cevap: E
Çözüm: α1 reseptör, Gq üzerinden damar düz kasında kasılmayı artırır.
Düşük hepatik ekstraksiyonlu ve protein bağlı bir ilacın hepatik klerensinde hangi özellikler özellikle önemlidir?
- A) Yalnız ağız pH'sı
- B) Yalnız karaciğer kan akımı
- C) Serbest fraksiyon ve intrinsik enzimatik klerens
- D) Sadece kardiyak β1 reseptör sayısı
- E) Sadece intravenöz uygulama hızı
Doğru cevap: C
Çözüm: Düşük ekstraksiyonlu ilaçlarda f_u ve intrinsik metabolik kapasite klerensi etkiler.
Atropin uygulanan hastada hangi bulgu beklenmesi en olasıdır?
- A) Ağız kuruluğu ve taşikardi
- B) Şiddetli miyozis
- C) Nöromüsküler blokajın doğrudan çözülmesi
- D) Bronş sekresyonunda aşırı artış
- E) Bradikardi ve salivasyonda artış
Doğru cevap: A
Çözüm: Muskarinik blok salivasyonu azaltabilir ve vagal kalp etkisini baskılayarak taşikardi yapabilir.
Neostigminin temel etki mekanizması hangisidir?
- A) Noradrenalin sentezini sıfırlamak
- B) Damar α1 reseptörlerini irreversibl engellemek
- C) β2 reseptörlerini selektif uyarmak
- D) Muskarinik reseptörleri doğrudan bloke etmek
- E) Asetilkolinesterazı inhibe edip sinaptik asetilkolini artırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Neostigmin dolaylı kolinomimetiktir, asetilkolin yıkımını yavaşlatır.
Organofosfat zehirlenmesinde atropinle birlikte uygun koşulda enzimin reaktivasyonu için hangi ilaç düşünülür?
- A) Pralidoksim
- B) Prazosin
- C) Salbutamol
- D) Fenilefrin
- E) Metoprolol
Doğru cevap: A
Çözüm: Pralidoksim aging öncesi fosforillenmiş asetilkolinesterazın reaktivasyonuna yardım edebilir.
Fenilefrinin nazal mukozada dekonjestan etkisinin ana mekanizması hangisidir?
- A) β2 blokajı ile bronkokonstriksiyon
- B) Nn blokajı ile motor kas paralizisi
- C) M3 agonizmi ile vazodilatasyonun zorunlu artışı
- D) α1 aktivasyonu ile vazokonstriksiyon
- E) M2 blokajı ile kalp hızının yavaşlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenilefrin başlıca α1 agonisti olarak mukozal damarları daraltır.
Prazosin gibi α1 blokörlerinin ilk dozda belirgin olabilen yan etkisi hangisidir?
- A) Sürekli miyozis
- B) Şiddetli hiperkalemi her hastada
- C) Ortostatik hipotansiyon
- D) Mutlak hiperglisemik koma
- E) Zorunlu bronkospazm
Doğru cevap: C
Çözüm: α1 blokajı ayakta damar tonusunu azaltıp ortostatik hipotansiyon yapabilir.
Nonselektif beta bloker kullanımında duyarlı astımlı hastada hangi risk artabilir?
- A) Tamamıyla reseptörsüz etki
- B) Her durumda hipokalemi
- C) Mutlak bronkodilatasyon
- D) Bronkospazm
- E) Kolinerjik krizden tam korunma
Doğru cevap: D
Çözüm: β2 blokajı bronş gevşemesini azaltarak bronkospazma katkı sağlayabilir.
Metoprolol için hangi ifade klinik açıdan en doğrudur?
- A) Damar α1 reseptörlerini irreversibl bloke eder
- B) β1-selektif olsa da yüksek dozda β2 blokaj riski tamamen ortadan kalkmaz
- C) Yalnız M3 reseptörlerine bağlanır
- D) β2 reseptörlerini her dozda tam agonist olarak uyarır
- E) Hiç kardiyak etki göstermez
Doğru cevap: B
Çözüm: Kardiyoselektivite görecelidir ve doza bağlı azalabilir.
Yüksek doz inhaler β2 agonist sonrası gelişebilen hipokaleminin temel mekanizması hangisidir?
- A) Asetilkolinesterazın geri dönüşümsüz inhibisyonu
- B) Potasyumun Na+/K+-ATPaz etkisiyle hücre içine geçişinin artması
- C) Potasyumun zorunlu olarak kemikten kana çıkması
- D) Tüm renal potasyum atılımının sıfırlanması
- E) Klerensin sıfıra düşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: β2 aktivasyonu hücre içine potasyum taşınmasını artırabilir.
Salbutamol kullanımının ardından taşikardi gelişmesi için hangi açıklama kabul edilebilir?
- A) β2 agonistlerin her durumda kalp hızını sıfırlaması
- B) Atropin gibi doğrudan muskarinik antagonizma zorunluluğu
- C) Yalnız nöromüsküler Nm blokajı
- D) Kalpte β1 reseptörü bulunmaması
- E) Doz ve sistemik etkilerle kardiyak β reseptörlerinin de etkilenebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: β2 agonistlerde doz/selektivite ve hemodinamik etkenlerle taşikardi görülebilir.
Propranolol gibi nonselektif β blokörün astımlı hastadaki başlıca farmakolojik sakıncası hangisidir?
- A) İlk geçiş metabolizmasını tüm ilaçlarda durdurması
- B) Nn reseptörlerini kalıcı uyarması
- C) M2 agonizmiyle sürekli bronkodilatasyon sağlaması
- D) Bronş düz kasındaki β2 aracılı gevşemeyi engellemesi
- E) M3 reseptörlerinde ters agonist olarak salivasyonu artırması
Doğru cevap: D
Çözüm: Nonselektif β blokaj, β2 koruyucu bronkodilatasyonu baskılayabilir.
Atropin organofosfat zehirlenmesinde bol sekresyonu azaltırken hangi belirtiyi doğrudan düzeltmez?
- A) Muskarinik hipersalivasyonu
- B) Muskarinik bronkoreyi
- C) Muskarinik bradikardiyi
- D) Nikotinik nöromüsküler zayıflığı
- E) Muskarinik bronkokonstriksiyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Atropin muskarinik antagonisttir; nikotinik kavşaktaki güçsüzlüğü doğrudan gidermez.
pH değeri pKa değerine eşit olan tek protonlanabilir zayıf bazın iyonize ve iyonize olmayan fraksiyonları arasındaki ilişki hangisidir?
- A) Yaklaşık eşit miktardadırlar
- B) Tamamı iyonize formdadır
- C) Sadece serum albüminine bağlı form bulunur
- D) Tamamı iyonize olmayan formdadır
- E) İyonize form diğerinin yüz katıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Henderson–Hasselbalch bağıntısında pH=pKa olduğunda B/BH+ oranı 1 olur; iki form yaklaşık yüzde ellişerdir.
Sağlam endoteli bulunan damarda M3 muskarinik reseptör uyarımı hangi mekanizmayla gevşeme oluşturabilir?
- A) Doğrudan β1 agonizmiyle
- B) Tüm α1 reseptörlerini irreversibl yıkarak
- C) Endotelden nitrik oksit salınımını artırarak
- D) Kalsiyum kanalını tüm hücrelerde yok ederek
- E) Damar düz kasındaki Nm reseptörünü bloke ederek
Doğru cevap: C
Çözüm: Endotel M3 aktivasyonu eNOS/NO yoluyla damar düz kasında gevşemeye neden olabilir.