İlacın sistemik dolaşıma değişmeden ulaşan doz oranı hangi kavramla tanımlanır?
- A) Biyoyararlanım
- B) Görünür dağılım hacmi
- C) Reseptör rezervi
- D) Terapötik indeks
- E) Klerens
Doğru cevap: A
Çözüm: Biyoyararlanım F, sistemik dolaşıma değişmeden geçen paydır.
İntravenöz bolus uygulanan bir ilacın mutlak biyoyararlanımı kaç kabul edilir?
- A) %50
- B) %25
- C) %75
- D) %100
- E) %10
Doğru cevap: D
Çözüm: Damar içine uygulanan doz sistemik dolaşıma doğrudan verilir, F=1 kabul edilir.
İlacın plazma konsantrasyonunun yarıya inmesi için gereken süre hangisidir?
- A) Emilim hızı
- B) Eliminasyon yarı ömrü
- C) Maksimum etkinlik
- D) Terapötik aralık
- E) Reseptör duyarlılığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Yarı ömür lineer koşullarda plazma konsantrasyonunun yarıya düşme süresidir.
İlaç miktarının plazma konsantrasyonuna bölünmesi hangi farmakokinetik parametreyi verir?
- A) Görünür dağılım hacmi
- B) Klerens
- C) Biyoyararlanım
- D) Böbrek filtrasyon fraksiyonu
- E) Maksimum etki
Doğru cevap: A
Çözüm: Vd, toplam ilaç miktarının plazma konsantrasyonuna oranıdır.
Birimi hacim/zaman olan farmakokinetik parametre hangisidir?
- A) Reseptör etkinliği
- B) Dağılım hacmi
- C) Doz
- D) Biyoyararlanım
- E) Klerens
Doğru cevap: E
Çözüm: Klerens, birim zamanda ilaçtan temizlenen varsayımsal plazma hacmidir.
Karaciğer ilk geçiş metabolizması oral bir ilacın hangi özelliğini azaltabilir?
- A) Biyoyararlanımını
- B) Reseptör sayısını
- C) İntravenöz dozunu
- D) Molekül ağırlığını
- E) Organın anatomik hacmini
Doğru cevap: A
Çözüm: İlk geçiş, sistemik dolaşıma değişmeden geçen oral ilaç payını azaltabilir.
Bir ilacı inaktive eden CYP enziminin inhibisyonu en sık hangi sonucu doğurur?
- A) Plazma proteinlerinin tamamen ortadan kalkması
- B) Aktif ana ilacın maruziyetinde artış
- C) İlacın reseptör afinitesinin zorunlu azalması
- D) İlacın otomatik olarak daha hızlı atılması
- E) İlacın kimyasal formülünün değişmemesi nedeniyle etkisizlik
Doğru cevap: B
Çözüm: İnaktivasyon azalırsa aktif ana ilacın dolaşımdaki konsantrasyonu yükselebilir.
Metabolizma enzimlerinin indüksiyonu, bu enzimlerle inaktive edilen aktif ilacı genellikle nasıl etkiler?
- A) Dağılım hacmini sıfırlar
- B) Her zaman maksimum etkisini artırır
- C) Reseptör alt tipini değiştirir
- D) Mutlak biyoyararlanımını yüzde yüze çıkarır
- E) Sistemik maruziyetini azaltabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Metabolik kapasite artışı ana ilacın daha hızlı uzaklaşmasına yol açabilir.
Geri dönüşümlü ve aşılabilir kompetitif antagonist eklenince doz-yanıt eğrisinde en tipik değişiklik hangisidir?
- A) Sola kayma ve sıfırlanan Emax
- B) Agonistin reseptörden bağımsız hâle gelmesi
- C) EC50'nin zorunlu sıfır olması
- D) Sağa kayma ve korunabilen Emax
- E) Daima artmış Emax
Doğru cevap: D
Çözüm: Agonist konsantrasyonu artırılarak aşılanabilen blokta Emax korunabilir, EC50 artar.
Agonist dozunun artırılmasıyla aşılmayan antagonizma genellikle hangi parametreyi azaltır?
- A) İntravenöz uygulamanın dozunu
- B) Mutlak biyoyararlanımı her zaman
- C) Maksimum yanıtı (Emax)
- D) İlacın atom sayısını
- E) Organın anatomik hacmini
Doğru cevap: C
Çözüm: Aşılamayan blok maksimum yanıtı düşürebilir.
Aynı etki düzeyi için daha düşük EC50'ye sahip ilacın hangi özelliği daha yüksektir?
- A) Maksimum etkinliği kesinlikle
- B) Klerensi kesinlikle
- C) Biyoyararlanımı kesinlikle
- D) Yarı ömrü kesinlikle
- E) Potensi
Doğru cevap: E
Çözüm: EC50 düşük olması, aynı sistemde daha yüksek potense işaret eder.
İlacın elde edebildiği maksimum farmakolojik yanıt hangi parametreyle ifade edilir?
- A) Biyoyararlanım
- B) Emax
- C) EC50
- D) Klerens
- E) Dağılım hacmi
Doğru cevap: B
Çözüm: Emax maksimum etkiyi, EC50 potensi karşılaştırmada kullanılan konsantrasyonu gösterir.
Bir reseptöre bağlanıp aktivasyon oluşturan madde hangi temel sınıftadır?
- A) Taşıyıcı blokörü zorunlu olarak
- B) Enzim indükleyici zorunlu olarak
- C) İyon tuzağı
- D) Nötr antagonist
- E) Agonist
Doğru cevap: E
Çözüm: Agonist reseptör aktivitesini artıran ligandır.
Tam agoniste kıyasla aynı reseptörde daha düşük maksimum yanıt oluşturan ligand hangisidir?
- A) Tam agonist
- B) İyonize olmayan form
- C) Nötr antagonist
- D) İrreversibl antagonist
- E) Parsiyel agonist
Doğru cevap: E
Çözüm: Parsiyel agonistin intrinsik etkinliği tam agoniste göre daha düşüktür.
Kalp hızını azaltan parasempatik son organ reseptörü hangisidir?
- A) β3 adrenerjik
- B) M2 muskarinik
- C) Nn nikotinik
- D) α1 adrenerjik
- E) β1 adrenerjik
Doğru cevap: B
Çözüm: M2 uyarımı kardiyak hız ve iletim üzerinde yavaşlatıcı etki gösterir.
Otonom gangliyonlarda bulunan nikotinik reseptör alt tipi hangisidir?
- A) Nm
- B) β2
- C) Nn
- D) M1
- E) M2
Doğru cevap: C
Çözüm: Nn otonom gangliyonlarda; Nm iskelet kası nöromüsküler kavşağındadır.
Ekrin ter bezlerine giden sempatik postgangliyonik liflerde temel nörotransmiter hangisidir?
- A) Asetilkolin
- B) Serotonin
- C) Glutamat
- D) Histamin
- E) Dopamin
Doğru cevap: A
Çözüm: Ter bezlerinin sempatik postgangliyonik innervasyonu kolinerjik istisnadır.
Kalp hızını ve kontraktilitesini artıran adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) β1
- B) α2
- C) Nn
- D) M3
- E) M2
Doğru cevap: A
Çözüm: β1 adrenerjik aktivasyon kalpte pozitif kronotropi ve inotropi oluşturur.
Bronş düz kasını gevşeten adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) M2
- B) β2
- C) α1
- D) M3
- E) Nn
Doğru cevap: B
Çözüm: β2 agonizmi bronkodilatasyona yol açar.
Damar düz kasındaki başlıca vazokonstriktör adrenerjik reseptör hangisidir?
- A) β2
- B) M2
- C) Nn
- D) β3
- E) α1
Doğru cevap: E
Çözüm: α1 reseptör, Gq üzerinden damar düz kasında kasılmayı artırır.