Lokal anestezikler sinir iletimini öncelikle hangi kanalı bloke ederek durdurur?
- A) Voltaj kapılı sodyum kanalı
- B) Ligand kapılı klor kanalı
- C) Sodyum-glukoz kotransporteri
- D) Aquaporin su kanalı
- E) Kalsiyumla aktive potasyum kanalı
Doğru cevap: A
Çözüm: Lokal anestezikler voltaj bağımlı Na⁺ kanallarını bloke eder.
Florokinolonların temel bakteriyel hedeflerinden biri hangisidir?
- A) Penisilin bağlayan protein
- B) D-Ala–D-Ala terminali
- C) Ergosterol
- D) Membran kolesterolü
- E) DNA giraz
Doğru cevap: E
Çözüm: Florokinolonlar bakteriyel DNA giraz ve topoizomeraz IV'ü inhibe eder.
Aminoglikozidlerde bakterisidal etkinlikle yakından ilişkili olan ölçüt hangisidir?
- A) Mutlak biyoyararlanımın sıfır olması
- B) Tepe konsantrasyonu ile MIC oranı
- C) Minimum serum albümini
- D) Yalnız tabletin renginin koyuluğu
- E) Sadece doz aralığındaki en düşük pH
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidlerde konsantrasyon bağımlı bakterisidal etki bulunur.
Morfinin analjezik etkisiyle en yakından ilişkili reseptör hangisidir?
- A) Histamin H1 reseptörü
- B) Beta-1 adrenerjik reseptör
- C) Nikotinik ACh reseptörü
- D) μ-opioid reseptörü
- E) P2Y12 reseptörü
Doğru cevap: D
Çözüm: Morfinin başlıca analjezik etkisi μ-opioid reseptörü üzerinden gerçekleşir.
Metabolizma enzimlerinin indüksiyonu, bu enzimlerle inaktive edilen aktif ilacı genellikle nasıl etkiler?
- A) Dağılım hacmini sıfırlar
- B) Her zaman maksimum etkisini artırır
- C) Reseptör alt tipini değiştirir
- D) Mutlak biyoyararlanımını yüzde yüze çıkarır
- E) Sistemik maruziyetini azaltabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Metabolik kapasite artışı ana ilacın daha hızlı uzaklaşmasına yol açabilir.
Varfarin tedavisinin standart laboratuvar izlem parametresi hangisidir?
- A) HbA1c
- B) Serum lipazı
- C) Serum amilazı
- D) INR
- E) Troponin I
Doğru cevap: D
Çözüm: Varfarin etkisi protrombin zamanı standardizasyonu olan INR ile izlenir.
Amoksisilin ile birlikte kullanılan klavulanatın temel görevi hangisidir?
- A) Fungal ergosterol sentezini artırmak
- B) Viral timidin kinazı bloke etmek
- C) DNA girazı geri dönüşümsüz uyarmak
- D) Belirli beta-laktamaz enzimlerini inhibe etmek
- E) 30S ribozomal alt birime bağlanmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Klavulanat duyarlı beta-laktamazları inhibe ederek amoksisilini enzimatik parçalanmaya karşı koruyabilir.
İlacın sistemik dolaşıma değişmeden ulaşan doz oranı hangi kavramla tanımlanır?
- A) Biyoyararlanım
- B) Görünür dağılım hacmi
- C) Reseptör rezervi
- D) Terapötik indeks
- E) Klerens
Doğru cevap: A
Çözüm: Biyoyararlanım F, sistemik dolaşıma değişmeden geçen paydır.
Zayıf baz karakterli bir ilacın iyonize olmayan fraksiyonu hangi ortamda genellikle artar?
- A) Daha bazik ortamda
- B) Her pH'da tamamen aynı
- C) Daha asidik ortamda
- D) Sadece damar içinde
- E) İlaç protein bağlıyken yalnız
Doğru cevap: A
Çözüm: Zayıf baz proton kaybettikçe iyonize olmayan B formu artar.
Benzodiazepinlerin GABA-A kanalına etkisi hangi biçimde özetlenebilir?
- A) GABA varlığında klor kanalının açılma sıklığını artırmak
- B) Yalnız dopamin D2 reseptörünü kapatmak
- C) GABA-A'yı irreversibl inhibe etmek
- D) Klor kanalının açık kalma süresini sınırsız uzatmak
- E) GABA'dan bağımsız Na⁺ kanallarını bloke etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Klasik benzodiazepin etki mekanizması GABA aracılı Cl⁻ kanal açılma sıklığının artmasıdır.
Klaritromisin alan ve çoklu ilaç kullanan hastada hangi özellik etkileşim değerlendirmesini özellikle önemli kılar?
- A) CYP3A4 enzimini inhibe edebilmesi
- B) Serumda protein bağlanmasını tamamen sıfırlaması
- C) Antibiyotiklerin tamamının emilimini zorunlu engellemesi
- D) Yalnız glomerüler filtrasyonu artırması
- E) Bütün CYP enzimlerini kalıcı indüklemesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Klaritromisin önemli CYP3A4 inhibisyonuyla bazı ilaç maruziyetlerini artırabilir.
Fenilefrinin nazal mukozada dekonjestan etkisinin ana mekanizması hangisidir?
- A) β2 blokajı ile bronkokonstriksiyon
- B) Nn blokajı ile motor kas paralizisi
- C) M3 agonizmi ile vazodilatasyonun zorunlu artışı
- D) α1 aktivasyonu ile vazokonstriksiyon
- E) M2 blokajı ile kalp hızının yavaşlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Fenilefrin başlıca α1 agonisti olarak mukozal damarları daraltır.
Dental girişim öncesinde antiplatelet ilacını kendiliğinden kesmemenin temel gerekçesi hangisidir?
- A) Her dental işlemde ağır kontrolsüz kanama beklenmesi
- B) Diş hekiminin lokal hemostaz uygulayamaması
- C) İlaç kesilince diş minesi aniden çatlayacağı için
- D) Antiplatelet ilacın tüm hastalarda yaşam boyu mutlaka kullanılması gerektiği için
- E) Tromboembolik olay riskinin artabilmesi ve lokal kanamanın çoğu olguda kontrol edilebilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kılavuzlar çoğu rutin dental işlemde ilacın keyfi kesilmemesini ve lokal hemostazı önerir.
Parasetamol ile NSAİİ'nin ayırt edici klinik etkisi hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) İbuprofenin başlıca hedefi μ reseptörüdür
- B) Parasetamol belirgin periferik antiinflamatuvar etkisi sınırlı analjezik-antipiretiktir
- C) NSAİİ'ler prostaglandin sentezini artırır
- D) Parasetamol trombosit COX-1'ini irreversibl baskılar
- E) Parasetamol hiçbir dozda hepatotoksisite oluşturmaz
Doğru cevap: B
Çözüm: Parasetamol analjezik-antipiretiktir; tipik NSAİİ'ye kıyasla periferik antiinflamatuvar etkisi zayıftır.
Düşük hepatik ekstraksiyonlu ve protein bağlı bir ilacın hepatik klerensinde hangi özellikler özellikle önemlidir?
- A) Yalnız ağız pH'sı
- B) Yalnız karaciğer kan akımı
- C) Serbest fraksiyon ve intrinsik enzimatik klerens
- D) Sadece kardiyak β1 reseptör sayısı
- E) Sadece intravenöz uygulama hızı
Doğru cevap: C
Çözüm: Düşük ekstraksiyonlu ilaçlarda f_u ve intrinsik metabolik kapasite klerensi etkiler.
Asiklovir etkinliğini kazanmasında HSV ile enfekte hücrede hangi enzimin rolü büyüktür?
- A) Fungal 14-alfa-demetilaz
- B) Viral timidin kinaz
- C) Bakteriyel transpeptidaz
- D) İnsan asetilkolinesterazı
- E) Dihidropteroat sentaz
Doğru cevap: B
Çözüm: HSV timidin kinazı asiklovirin ilk fosforilasyon basamağında rol alır.
Opioid toksisitesi nedeniyle nalokson verilen hastada başlangıç düzelmesinden sonra neden izlem sürdürülmelidir?
- A) Nalokson her hastada günlerce hipoglisemi oluşturduğu için
- B) Nalokson etkisi bazı opioidlerden kısa olabildiği için yeniden solunum baskılanması gelişebilir
- C) İlaç doğrudan karaciğer glutatyonunu sıfırladığı için
- D) Nalokson tüm opioidleri kalıcı olarak yok ettiği için
- E) Tüm opioidler naloksondan daha kısa etkili olduğu için
Doğru cevap: B
Çözüm: Naloksonun süresi birçok opioidden kısa olabilir; tekrar sedasyon ve hipoventilasyon izlenir.
Aktif odontojen enfeksiyon tedavisinde metronidazolün tek başına tercih edilmemesini gerektirebilecek temel mikrobiyolojik gerekçe hangisidir?
- A) Bütün beta-laktamaz enzimlerini inhibe etmesi
- B) Mutlaka tüm virüslere etkili olması
- C) Hiç anaerop etkinliğinin bulunmaması
- D) Aerobik ve fakültatif bakterilere karşı kapsamının sınırlı olması
- E) Diş hekimliğinde yalnız fungal membranı hedeflemesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Odontojen enfeksiyonlar karışık flora içerebilir; metronidazol tek başına aerob/fakültatif kapsam sağlamaz.
İki lokal anesteziğin aynı pH'da farklı pKa değerleri bulunuyor. pKa'sı daha yüksek olanla ilgili hangi sonuç daha olasıdır?
- A) Na⁺ kanalı yerine yalnız GABA-A'ya bağlanması
- B) Yüksüz baz fraksiyonunun kesin daha fazla olması
- C) Protein bağlanmasının zorunlu sıfırlanması
- D) Ester sınıfına otomatik dönüşmesi
- E) Yüksüz baz fraksiyonu daha az olacağından başlangıcın daha yavaş olabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Zayıf bazlarda fizyolojik pH pKa'nın altında kaldıkça iyonize oran artar; membran geçişi yavaşlayabilir.
Sağlam endoteli bulunan damarda M3 muskarinik reseptör uyarımı hangi mekanizmayla gevşeme oluşturabilir?
- A) Doğrudan β1 agonizmiyle
- B) Tüm α1 reseptörlerini irreversibl yıkarak
- C) Endotelden nitrik oksit salınımını artırarak
- D) Kalsiyum kanalını tüm hücrelerde yok ederek
- E) Damar düz kasındaki Nm reseptörünü bloke ederek
Doğru cevap: C
Çözüm: Endotel M3 aktivasyonu eNOS/NO yoluyla damar düz kasında gevşemeye neden olabilir.