NSAİİ grubunun temel farmakolojik hedefi hangisidir?
- A) RANKL proteini
- B) Voltaj kapılı Na⁺ kanalı
- C) Faktör Xa
- D) Siklooksijenaz (COX) enzimi
- E) GABA-A reseptörü
Doğru cevap: D
Çözüm: NSAİİ'ler COX enzimini baskılayarak prostaglandin sentezini azaltır.
Beta-laktam etkinliğinde sık kullanılan farmakodinamik gösterge hangisidir?
- A) Sadece maksimum doku pH değeri
- B) Yalnız serum tepe konsantrasyonu
- C) Tek başına dağılım hacmi
- D) Serbest ilaç konsantrasyonunun MIC üzerinde kaldığı süre
- E) Toplam eritrosit sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Beta-laktamlarda fT>MIC önemli bir etki belirtecidir.
Otonom gangliyonlarda bulunan nikotinik reseptör alt tipi hangisidir?
- A) Nm
- B) β2
- C) Nn
- D) M1
- E) M2
Doğru cevap: C
Çözüm: Nn otonom gangliyonlarda; Nm iskelet kası nöromüsküler kavşağındadır.
Asiklovirin temel antiviral hedefi hangisidir?
- A) Fungal beta-glukan sentaz
- B) Viral DNA polimerazı
- C) Bakteriyel RNA polimeraz
- D) Bakteriyel transpeptidaz
- E) İnsan ribozomu 60S alt birimi
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktive olan asiklovir viral DNA polimerazın işlevini engeller.
Bisfosfonatların kemik metabolizmasındaki başlıca etkisi hangisidir?
- A) Osteoklast işlevini ve kemik rezorpsiyonunu azaltmak
- B) Dentin matriksini doğrudan çözmek
- C) Osteoklast olgunlaşmasını her zaman artırmak
- D) COX-2'yi irreversibl inhibe etmek
- E) RANKL'yi doğrudan monoklonal antikor gibi bağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Bisfosfonatlar kemik yüzeyinde birikir ve osteoklast aracılı rezorpsiyonu baskılar.
Kararlı konsantrasyonu sürdürmek için gereken bakım doz hızının ana farmakokinetik belirleyicisi hangisidir?
- A) Reseptör rezervi
- B) Proteinlerin moleküler ağırlığı
- C) Klerens
- D) İyonize olmama yüzdesi tek başına
- E) Emax
Doğru cevap: C
Çözüm: Bakım doz hızı yaklaşık hedef C × Cl / F bağıntısına dayanır.
Beta-laktamların klinik etkinliğinde aynı toplam dozu sık aralıklara bölmek hangi ölçütü artırabilir?
- A) Viral DNA oluşumunu
- B) Sadece ilacın molekül ağırlığını
- C) Bütün bakteriler için post-antibiyotik etkiyi sıfırlamayı
- D) Serbest ilaç düzeyinin MIC üstünde kaldığı süreyi
- E) Fungal ergosterol miktarını
Doğru cevap: D
Çözüm: Zaman bağımlı beta-laktam etkinliği açısından fT>MIC önemlidir.
Nonselektif beta bloker kullanan hastada epinefrine bağlı hipertansif yanıtın artabilmesi hangi durumla ilişkilidir?
- A) Trombosit P2Y12'nin aşırı uyarılması
- B) Beta-2 vazodilatasyonun engellenmesi ve alfa-adrenerjik etkinin görece baskın kalması
- C) Tüm alfa reseptörlerinin irreversibl blokajı
- D) Epinefrinin doğrudan COX-1 inhibitörü olması
- E) Epinefrinin yalnız böbreklerden emilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Nonselektif beta blokaj altında epinefrinin alfa aracılı damar daraltıcı yanıtı belirginleşebilir.
Sülfonamid ile trimetoprimin birlikte kullanılmasının temel biyokimyasal gerekçesi hangisidir?
- A) Virusun dış zarfını mekanik parçalamak
- B) Bakteriyel RNA polimerazı iki kez indüklemek
- C) Folat sentezinin ardışık iki basamağını bloke etmek
- D) Mitoz iğlerini güçlendirmek
- E) Fungal membrana aynı noktadan bağlanmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sülfonamid dihidropteroat sentazı, trimetoprim dihidrofolat redüktazı inhibe eder.
Enfekte ve asidik diş çevresi dokuda zayıf baz lokal anestezik etkinliğinin azalmasına katkıda bulunan mekanizma hangisidir?
- A) İlacın zorunlu olarak tam agoniste dönüşmesi
- B) Gastrointestinal ilk geçişin hızlanması
- C) İyonize fraksiyon artışı ve membran geçişinin azalması
- D) Klerensin sıfırlanması
- E) Yalnız β1 reseptörlerinin artışı
Doğru cevap: C
Çözüm: Asidik pH zayıf baz anesteziğin iyonize formunu artırabilir; membran geçişi güçleşir.
Artikaine ile ilgili doğru farmakolojik özellik hangisidir?
- A) Amid sınıfında olmasına rağmen hidrolize uğrayabilen ester grubu içerir
- B) Fizyolojik pH'da tamamen yüksüzdür
- C) Na⁺ kanallarını değil reseptör tirozin kinazını bloke eder
- D) İdrarda değişmeden atıldığı için hiçbir metabolizma geçirmez
- E) Yalnız ester grubu lokal anestezik olup amid bağı içermez
Doğru cevap: A
Çözüm: Artikaine amid tipindedir ve ayrıca ester yan zinciri nedeniyle esterazlarla önemli oranda parçalanır.
Plazma proteinlerine yüksek bağlanan bir ilacın farmakolojik etki ve filtrasyona doğrudan elverişli fraksiyonu hangisidir?
- A) Kristal hâli
- B) Serbest fraksiyonu
- C) Sadece eritrosite bağlanmış form
- D) Metabolize olmuş inaktif formun tamamı
- E) Yalnız protein bağlı fraksiyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Serbest ilaç genellikle reseptöre erişebilir ve glomerüler filtrasyona elverişlidir.
Ağızdan kullanılan flukonazol ile varfarin etkileşiminde en doğru izlem kaygısı hangisidir?
- A) İlacın artık antikoagülan etkisinin her koşulda kaybolması
- B) Diş minesinin kısa sürede kalınlaşması
- C) Serum albüminin her hastada aniden sıfırlanması
- D) Varfarin etkisinin artmasıyla INR yükselmesi olasılığı
- E) Viral DNA polimerazının aktive olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Flukonazol belirli CYP enzimlerini inhibe ederek varfarin maruziyetini artırabilir.
Sağlıklı erişkinde ateşsiz, lokalize pulpal ağrı ve aynı gün definitif kanal tedavisi yapılabilecek olguda en doğru genel yaklaşım hangisidir?
- A) Her olguda intravenöz karbapenem başlamak
- B) Sadece viral kültür sonucunu bekleyip ağrıyı görmezden gelmek
- C) Kaynağa yönelik dental tedaviye öncelik verip rutin sistemik antibiyotik yazmamak
- D) Profilaksi amacıyla 3 hafta klindamisin başlamak
- E) Dişi muayene etmeden uzun süreli antibiyotik kullanmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sistemik tutulum olmadan definitif tedavi yapılabilen pek çok pulpal olguda antibiyotik gerekmez.
Uzun süre benzodiazepin kullanan bir kişide flumazenilin rastgele verilmesi hangi nedenle riskli olabilir?
- A) Kesin olarak methemoglobinemi yapması
- B) Faktör Xa'yı inhibe etmesi
- C) İrreversibl antiagregan etki oluşturması
- D) Yoksunluk ve nöbeti tetikleyebilmesi
- E) Her hastada tükürük bezini nekroze etmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kronik benzodiazepin bağımlılığı ve karma zehirlenmelerde flumazenil nöbet riskini artırabilir.
Lineer tek bölmeli modelde Vd=40 L, Cl=4 L/saat olan ilacın yaklaşık eliminasyon yarı ömrü kaç saattir?
- A) 10 saat
- B) 2 saat
- C) 0,693 saat
- D) 27,7 saat
- E) 6,93 saat
Doğru cevap: E
Çözüm: t½=0,693×40/4=6,93 saat.
Geçirilmiş enfektif endokardit öyküsü bulunan erişkinde gingival manipülasyon öncesi güncel AHA profilaksisi endike ise ve penisilin alerjisi yoksa standart oral rejim hangisidir?
- A) İşlemden 30–60 dakika önce tek doz amoksisilin 2 g
- B) İşlemden sonra 14 gün profilaktik gentamisin
- C) Her gün yaşam boyu asiklovir
- D) İşlemden 7 gün sonra tek doz nistatin
- E) İşlem boyunca yalnız klindamisin gargarası
Doğru cevap: A
Çözüm: AHA standardı, endike dental işlem öncesi yetişkinde amoksisilin 2 g tek doz 30–60 dakika önce şeklindedir.
Eliminasyon kapasitesi doymuşken her saat yaklaşık aynı miktar ilacın uzaklaştırılması hangi kinetiğe örnektir?
- A) Yalnız reseptör antagonizmi
- B) Birinci dereceden eliminasyonun tüm koşullarda sabit yarı ömrü
- C) Artmış ilk geçiş biyoyararlanımı
- D) Sıfırıncı dereceden eliminasyon
- E) Ağız mukozasında iyon tuzağı
Doğru cevap: D
Çözüm: Kapasite sınırında eliminasyon miktarı zamana göre yaklaşık sabit olabilir.
Denosumab ile bisfosfonatların kemik üzerine etkisini doğru ayıran seçenek hangisidir?
- A) İkisi de trombinin aktif bölgesine bağlanır
- B) Denosumab doğrudan Na⁺ kanalını, bisfosfonat GABA-A'yı bloke eder
- C) Denosumab yalnız bir antibiyotiktir; bisfosfonatlar opioiddir
- D) Denosumab RANKL'yi bağlar; bisfosfonatlar osteoklast fonksiyonunu baskılar
- E) İkisi de P2Y12'ye irreversibl bağlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: Denosumab RANKL inhibitörüdür; bisfosfonatlar osteoklast aktivitesi/rezorpsiyonu üzerinde etkilidir.
Yalnız total kalça protezi bulunan, başka risk öyküsü olmayan hastaya rutin diş taşı temizliği öncesi yaklaşım hangisidir?
- A) Eklem protezi tek başına rutin antibiyotik profilaksisi gerektirmez
- B) Her zaman 2 g klindamisin vermek gerekir
- C) Sadece eklem protezi bulunduğu için asiklovir gerekir
- D) En az 30 gün metronidazol başlanır
- E) Yaşam boyu günlük vankomisin zorunludur
Doğru cevap: A
Çözüm: ADA yaklaşımında eklem protezi tek başına rutin dental antibiyotik profilaksisi göstergesi değildir.