Lokal anestezik solüsyona epinefrin eklenmesinin olağan etkisi hangisidir?
- A) Pıhtılaşma faktörleri sentezini engellemesi
- B) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarını kalıcı olarak açması
- C) Lokal anesteziği her durumda etkisizleştirmesi
- D) Her hastada taşikardiyi zorunlu olarak önlemesi
- E) Lokal damar daralmasıyla sistemik emilimi azaltıp etkiyi uzatabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Epinefrin vazokonstriksiyon yoluyla lokal anesteziğin sistemik uzaklaşmasını azaltabilir.
Parsiyel agonist, tam agonistin bulunduğu bir sistemde neden net yanıtı azaltabilir?
- A) Daima reseptör sayısını artırması
- B) Sadece renal klerensi artırması
- C) Membranı tamamen geçirimsiz yapması
- D) Tam agonistle reseptör için yarışıp daha düşük intrinsik etki üretmesi
- E) Tam agonistin biyoyararlanımını her zaman sıfırlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Parsiyel agonist tam agonistin yerini aldığında toplam yanıt düşebilir.
Doksisiklinin süt ürünleri veya kalsiyum içeren takviyelerle eşzamanlı alınması hangi etkiye yol açabilir?
- A) PBP2a ekspresyonunun ortadan kalkması
- B) Şelasyon nedeniyle gastrointestinal emilimde azalma
- C) Fungal ergosterol artışı
- D) Viral timidin kinazın kapanması
- E) DNA girazın daha güçlü aktivasyonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Çok değerli katyonlarla kompleksleşme bazı tetrasiklinlerin ağızdan emilimini azaltır.
Prilokainin methemoglobinemiye yol açabilen metaboliti hangisidir?
- A) o-Toluidin
- B) N-asetilsistein
- C) Asetilsalisilat
- D) Bilirubin
- E) Noradrenalin
Doğru cevap: A
Çözüm: Prilokain metabolitlerinden o-toluidin methemoglobin oksidasyonunu artırabilir.
Neostigminin temel etki mekanizması hangisidir?
- A) Noradrenalin sentezini sıfırlamak
- B) Damar α1 reseptörlerini irreversibl engellemek
- C) β2 reseptörlerini selektif uyarmak
- D) Muskarinik reseptörleri doğrudan bloke etmek
- E) Asetilkolinesterazı inhibe edip sinaptik asetilkolini artırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Neostigmin dolaylı kolinomimetiktir, asetilkolin yıkımını yavaşlatır.
Klinikte antibiyotik verilse bile apsenin boşaltılmaması halinde tedavinin başarısız olabilmesinin nedeni hangisidir?
- A) Drenajın yalnız viral enfeksiyonlarda etkili olması
- B) Beta-laktamların insan DNA'sını tamamen parçalanması
- C) Antibiyotiklerin bütün dokuya kendiliğinden direnç yapması
- D) Kaynak kontrolünün eksik kalması
- E) Apsenin hiçbir zaman mikroorganizma taşımaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Pürülan koleksiyonun drene edilmesi ve sorumlu odağın tedavisi gerekli olabilir.
Kalsiyum kanal blokerine bağlı gingival büyümeyle özellikle ilişkilendirilen ilaç hangisidir?
- A) Nalokson
- B) İbuprofen
- C) Nifedipin
- D) Dabigatran
- E) Losartan
Doğru cevap: C
Çözüm: Nifedipin diş eti büyümesiyle ilişkilendirilen dihidropiridin kalsiyum kanal blokeridir.
Linezolid kullanan hastada düzenli kan sayımı izlemi gerektirebilen advers etki hangisidir?
- A) Viral kapsid sentezinin artması
- B) Diş çürüğünün anında durması
- C) Yalnız reversibl tükürük artışı
- D) Miyelosupresyon
- E) Sadece diş taşının koyulaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Linezolid trombositopeni dâhil miyelosupresyona yol açabilir.
Büyük oranda böbreklerden değişmeden atılan bir ilaçta ciddi renal işlev kaybı neyi artırabilir?
- A) Renal klerensi kesinlikle
- B) Reseptör alt tipi sayısını
- C) İlacın emilim yüzdesini otomatik
- D) İlaç birikimini
- E) Emax'ı zorunlu olarak
Doğru cevap: D
Çözüm: Renal atılım azaldığında ilaç maruziyeti yükselerek birikim riski artabilir.
Dehidrate ve böbrek perfüzyonu azalmış hastada NSAİİ kullanımının böbrek fonksiyonunu bozma mekanizması hangisidir?
- A) Tüm nefronlarda glukoz taşımasını sıfırlaması
- B) Glomerüler bazal membranı enzimatik olarak çözmesi
- C) Renal prostaglandin sentezini azaltarak afferent arteriyol desteğini zayıflatması
- D) Aldosteronun her olguda tamamen yok olması
- E) Renal ADH reseptörlerini doğrudan irreversibl bloke etmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Renal prostaglandinler düşük perfüzyonda afferent vazodilatasyonu destekler; COX inhibisyonu GFR'yi azaltabilir.
Hedef plazma konsantrasyonuna hızla ulaşmak için verilen yükleme dozunun ana belirleyicisi hangisidir?
- A) Yalnız idrar pH'sı
- B) Yalnız reseptör alt tipi
- C) Yalnız maksimum etkinlik
- D) Görünür dağılım hacmi ve hedef konsantrasyon
- E) Yalnız enzim indüksiyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Yükleme dozu yaklaşık Vd × hedef C / F formülüyle ilişkilidir.
Aminoglikozidlerle ilişkili klasik ciddi advers etki ikilisi hangisidir?
- A) Safra kesesi taşı ve tirotoksikoz
- B) Nefrotoksisite ve ototoksisite
- C) Sadece kuru öksürük ve hipertrikoz
- D) Yalnız reversibl saç renginde açılma
- E) Hipoglisemi ve dental florozis zorunlu olarak
Doğru cevap: B
Çözüm: Aminoglikozidler böbrek ve işitme/vestibüler sistem üzerinde toksisite yapabilir.
Bir agonistin artan dozuyla blokajı aşılanabilen kompetitif antagonistin temel özelliği hangisidir?
- A) Daima daha yüksek Emax oluşturması
- B) Agonistle aynı bağlanma bölgesi için geri dönüşümlü yarışabilmesi
- C) İlacın bağırsak emilimini durdurması
- D) Agonisti her koşulda kimyasal olarak yok etmesi
- E) Mutlaka reseptör sayısını sıfırlaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Geri dönüşümlü kompetitif antagonist yeterli agonistle aşılabilir.
Makrolid kullanan ve başka QT uzatan ilaç alan hastada hangi risk artabilir?
- A) Diş minesinin anında erimesi
- B) Fungal hücre duvarının hızla büyümesi
- C) Nikotinik reseptörlerin doğrudan tahribi
- D) Ventriküler aritmi riski
- E) Zorunlu hipotiroidi
Doğru cevap: D
Çözüm: Bazı makrolidler QT süresini uzatır; eşzamanlı risk faktörleri aritmiyi kolaylaştırabilir.
İbuprofenin gastrik kanama riskini artırabilmesinin önemli mekanizması hangisidir?
- A) Gastrik asidin doğrudan vitamin K'ya çevrilmesi
- B) Mide epitelinde Na⁺ kanallarının tamamen kapanması
- C) Mukozayı koruyan prostaglandin sentezinin COX inhibisyonuyla azalması
- D) Bütün trombositlerde P2Y12 geninin silinmesi
- E) RANKL'nin midedeki tek reseptör hâline gelmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: COX-1 aracılı koruyucu prostaglandinlerin azalması gastrik mukozayı zayıflatabilir.
Nitröz oksit sedasyonunun sonlandırılmasından sonra oksijen verilmesinin gerekçesi hangisidir?
- A) Hemoglobinde her olguda Fe³⁺ oluşmasını kesin önlemek
- B) Nitröz oksidin yalnız renal eliminasyonunu hızlandırmak
- C) Trombositlerin COX-1 sentezini geri getirmek
- D) Alveole hızlı nitröz oksit geçişinin neden olabileceği difüzyon hipoksisini azaltmak
- E) Mide prostaglandin sentezini artırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Nitröz oksidin alveollere hızlı geri difüzyonu oksijeni seyreltebilir.
Varfarin alan hastaya metronidazol başlanması hangi parametrenin artmasına yol açabilir?
- A) Asetilkolin düzeyinin sıfıra inmesinin
- B) Kemik mineral yoğunluğunun anında
- C) INR ve kanama riskinin
- D) Görme keskinliğinin zorunlu
- E) Bakteriyel duvar kalınlığının
Doğru cevap: C
Çözüm: Metronidazol varfarin metabolizmasını etkileyerek INR'yi yükseltebilir.
Karaciğer ekstraksiyon oranı yüksek bir ilacın hepatik klerensi en çok hangi faktörle sınırlanır?
- A) Yalnız idrar pH'sı
- B) Sadece reseptör afinitesi
- C) Karaciğer kan akımı
- D) İskelet kası kitlesi
- E) Sadece Emax
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek ekstraksiyonlu ilaçlarda karaciğer kan akımı klerens için önemli belirleyicidir.
Sadece karaciğerden metabolize edilen bir ilacın klerensinin azalması lineer koşullarda neye yol açabilir?
- A) İntravenöz F'nin düşmesine
- B) Yarı ömrün zorunlu kısalmasına
- C) Yarı ömrün uzamasına
- D) İlacın potensiyle eşitlenmesine
- E) Vd'nin sıfırlanmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: t½ = 0,693 Vd/Cl; Vd sabitken Cl azalırsa t½ artar.
Siklosporinin temel immünsupresif etki basamağı hangisidir?
- A) RANKL'nin monoklonal antikorla bağlanması
- B) Doğrudan COX-1'in irreversibl inhibisyonu
- C) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının açılması
- D) Faktör Xa'nın trombin gibi aktivasyonu
- E) Kalsinörin inhibisyonuyla T lenfosit aktivasyonunun azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Siklosporin-siklofilin kompleksi kalsinörini baskılar ve IL-2 transkripsiyonunu azaltır.