Vankomisin direncinde D-Ala–D-Lac değişimi hangi sonuçla ilişkilidir?
- A) Beta-laktamların viral DNA'yı inhibe etmesi
- B) Metronidazolün zorunlu aeroblarda aktive olması
- C) Bakterinin tüm lipitlerini sterole çevirmesi
- D) İlacın 30S alt birime daha sıkı tutunması
- E) Vankomisinin hedefe bağlanmasının azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: D-Ala–D-Lac değişikliği glikopeptid bağlanmasını zayıflatabilir.
Klindamisin kullanımında antibiyotikle ilişkili ciddi ishalin önemli etkeni hangisidir?
- A) Clostridioides difficile
- B) Herpes simpleks virüsü
- C) İnsan eritrosit antijenleri
- D) Candida hücre duvarındaki β-glukan
- E) Streptococcus mutansın yalnız mekanik etkisi
Doğru cevap: A
Çözüm: Klindamisin C. difficile enfeksiyonu açısından yüksek riskli antibiyotiklerdendir.
Enfekte dokuda lokal anestezinin zorlaşmasının temel kimyasal açıklaması hangisidir?
- A) Düşük pH'da membranı geçen yüksüz baz formunun azalması
- B) Asidozda ilacın molekül ağırlığının artması
- C) Dokuda bütün sinirlerin kaçınılmaz ölmesi
- D) Asidozda lokal anesteziğin tamamen proteine dönüşmesi
- E) Enfekte dokuda Na⁺ kanallarının tamamen bulunmaması
Doğru cevap: A
Çözüm: Asidik ortam ilacı daha çok protonlu tutar ve membran geçişini zorlaştırır.
Organofosfat zehirlenmesinde atropinle birlikte uygun koşulda enzimin reaktivasyonu için hangi ilaç düşünülür?
- A) Pralidoksim
- B) Prazosin
- C) Salbutamol
- D) Fenilefrin
- E) Metoprolol
Doğru cevap: A
Çözüm: Pralidoksim aging öncesi fosforillenmiş asetilkolinesterazın reaktivasyonuna yardım edebilir.
Aspirin kullanan hastada trombosit fonksiyonunun tek dozdan sonra günlerce etkilenmesinin temel gerekçesi hangisidir?
- A) COX-2'nin irreversibl değil sadece uyarılması
- B) İlacın tüm fibrinojeni yok etmesi
- C) İlacın sadece böbreklerde birikmesi
- D) Çekirdeksiz trombositlerin yeni COX-1 sentezleyememesi
- E) Aspirinin plazma yarı ömrünün on gün olması
Doğru cevap: D
Çözüm: Aspirin geri dönüşümsüz COX-1 blokajı yapar; trombosit çekirdeksiz olduğundan yeni enzim sentezi sınırlıdır.
MRSA'nın PBP2a aracılı direncinde klavulanat ilavesinin tek başına yetersiz kalmasının nedeni hangisidir?
- A) Klavulanatın 30S alt birimi kalıcı uyarması
- B) Bakteride hiçbir enzim bulunmaması
- C) Direncin beta-laktamazdan çok hedef PBP afinitesinin azalmasına dayanması
- D) İlacın yalnız fungal DNA'yı hedeflemesi
- E) MRSA'nın tüm hücre duvarını tamamen kaybetmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: PBP2a beta-laktam bağlanmasını azaltır; beta-laktamazı inhibe etmek bunu tek başına düzeltmez.
Nonselektif beta bloker kullanımında duyarlı astımlı hastada hangi risk artabilir?
- A) Tamamıyla reseptörsüz etki
- B) Her durumda hipokalemi
- C) Mutlak bronkodilatasyon
- D) Bronkospazm
- E) Kolinerjik krizden tam korunma
Doğru cevap: D
Çözüm: β2 blokajı bronş gevşemesini azaltarak bronkospazma katkı sağlayabilir.
Lokal anestezik enjeksiyonu sırasında ağız çevresinde uyuşma, metalik tat ve kulak çınlaması gelişmesi öncelikle neyi düşündürür?
- A) Antirezorptif ilaç ilişkili çene osteonekrozunu
- B) Lokal anestezik sistemik toksisitesini (LAST)
- C) Kalsiyum kanal blokerine bağlı diş eti büyümesini
- D) Vitamin K eksikliği dışındaki tüm nedenlerin dışlandığını
- E) Kronik demir eksikliği anemisini
Doğru cevap: B
Çözüm: Bu nörolojik prodromlar lokal anestezik sistemik toksisitesinde görülebilir.
Rifampisin başka ilaçların etkinliğini hangi mekanizmayla azaltabilir?
- A) Metabolizma enzimlerini indükleyerek ilaç maruziyetini düşürmesi
- B) Her ilacın biyoyararlanımını yüzde yüze çıkarması
- C) DNA'yı yalnız mantarlarda durdurması
- D) Bütün reseptörleri sürekli aktive etmesi
- E) Serum albüminini seçici olarak yok etmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Rifampisin güçlü enzim indüksiyonuyla çok sayıda ilacın plazma düzeyini azaltabilir.
Atropin uygulanan hastada hangi bulgu beklenmesi en olasıdır?
- A) Ağız kuruluğu ve taşikardi
- B) Şiddetli miyozis
- C) Nöromüsküler blokajın doğrudan çözülmesi
- D) Bronş sekresyonunda aşırı artış
- E) Bradikardi ve salivasyonda artış
Doğru cevap: A
Çözüm: Muskarinik blok salivasyonu azaltabilir ve vagal kalp etkisini baskılayarak taşikardi yapabilir.
Ekinokandin grubunun antifungal hedefi hangisidir?
- A) β-(1,3)-D-glukan sentezi
- B) Viral timidin kinaz
- C) İnsan DNA girazı
- D) Bakteriyel 30S alt birimi
- E) D-Ala–D-Ala terminali
Doğru cevap: A
Çözüm: Ekinokandinler mantar hücre duvarının beta-glukan sentezini inhibe eder.
Opioid ve benzodiazepinin birlikte kullanılması hangi ciddi risk bakımından özellikle önemlidir?
- A) Faktör Xa'nın aşırı aktivasyonu
- B) Hipermetabolik tiroid krizi oluşturması
- C) Diş minesini hızla çözmesi
- D) Tüm ilaçlara karşı antikor gelişimini engellemesi
- E) Additif santral sinir sistemi ve solunum depresyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Her iki ilaç sedasyonu ve solunum baskılanmasını artırabilir.
Tekrarlayan agonist uyarısı sonrası aynı konsantrasyona yanıtın azalması hangi kavrama örnektir?
- A) Desensitizasyon
- B) Birinci geçişin ortadan kalkması
- C) Reseptör rezervinin her zaman artması
- D) Biyoyararlanım artışı
- E) Yükleme dozu
Doğru cevap: A
Çözüm: Reseptör sinyalinin uyarlanması/desensitizasyonu aynı doza yanıtı azaltabilir.
Terapötik aralıkta doyurulabilir metabolizmasıyla bilinen ve doz artışında orantısız konsantrasyon artışı gösterebilen ilaç hangisidir?
- A) Fenitoin
- B) Salbutamolün yalnız lokal kullanımı
- C) Parasetamolün her dozda lineer metabolizması
- D) Amoksisilin
- E) Atropinin reseptör bloku
Doğru cevap: A
Çözüm: Fenitoinin metabolik eliminasyonu terapötik aralıkta kapasite sınırına yaklaşabilir.
Methemoglobinemi geliştiğinde hemoglobindeki demir hangi oksidasyon basamağındadır?
- A) Fe⁻
- B) Fe³⁺
- C) Fe⁴⁺ yalnız ferryl hemoglobin dışında
- D) Fe⁰
- E) Fe²⁺
Doğru cevap: B
Çözüm: Methemoglobin hem grubunda ferrik Fe³⁺ içeren hemoglobindir; oksijen taşıma kapasitesi bozulur.
Valasiklovir için doğru farmakolojik açıklama hangisidir?
- A) Amoksisilinin aktif beta-laktamaz inhibitörüdür
- B) Nistatinin antifungal metabolitidir
- C) Asiklovirin oral biyoyararlanımını artıran ön ilaçtır
- D) Gentamisinin ribozomal antagonisti değildir çünkü yalnız antifungaldir
- E) Vankomisinin ana uygulama yoludur
Doğru cevap: C
Çözüm: Valasiklovir asiklovirin L-valil ester ön ilacıdır ve oral emilimi iyileştirir.
Lineer kinetikle tekrarlayan doz alan bir ilacın kararlı duruma yaklaşması yaklaşık ne kadar sürer?
- A) Daima 24 saat
- B) Yalnız tek doz süresi
- C) Biyoyararlanımın yüzdesi kadar dakika
- D) Daima bir dakika
- E) 4–5 yarı ömür
Doğru cevap: E
Çözüm: Kararlı duruma erişim süresini esas olarak eliminasyon yarı ömrü belirler.
Florokinolonlara bağlı hangi advers etki nedeniyle özellikle riskli hastalarda dikkat gerekir?
- A) Tendinit ve tendon rüptürü
- B) Her dozda oral kandidiyazın kesin önlenmesi
- C) Her hastada demir eksikliği
- D) Yalnız geçici burun kanaması
- E) Bakteride kalıcı amelogenez artışı
Doğru cevap: A
Çözüm: Florokinolonlar tendon hasarı ve başka ciddi advers etkilere neden olabilir.
Uzun süre sistemik glukokortikoid kullanan hastada ani ilacın kesilmesi hangi endokrin risk bakımından önemlidir?
- A) Hipotalamus-hipofiz-adrenal eksen baskılanmasına bağlı adrenal yetmezlik
- B) P2Y12 reseptörünün geri dönüşümsüz aktivasyonu
- C) Hemoglobinin her hastada ferrik forma dönmesi
- D) RANKL reseptörünün irreversibl uyarması
- E) Nitröz oksit difüzyon hipoksisinin kalıcı hâle gelmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Uzamış glukokortikoid kullanımı endojen kortizol üretimini baskılayabilir; ani kesilme adrenal yetmezliğe neden olabilir.
Serotonerjik antidepresanla birlikte linezolid kullanılması hangi ciddi etkileşim açısından önemlidir?
- A) Yalnız ortostatik miyopi
- B) Serotonin sendromu
- C) Methemoglobinemi her olguda
- D) Zorunlu hiperkalsemi
- E) Akut diş eti aşınması
Doğru cevap: B
Çözüm: Linezolid monoamin oksidaz inhibisyonu özellikleri nedeniyle serotonin sendromu riskini artırabilir.