Yüksek doz inhaler β2 agonist sonrası gelişebilen hipokaleminin temel mekanizması hangisidir?
- A) Asetilkolinesterazın geri dönüşümsüz inhibisyonu
- B) Potasyumun Na+/K+-ATPaz etkisiyle hücre içine geçişinin artması
- C) Potasyumun zorunlu olarak kemikten kana çıkması
- D) Tüm renal potasyum atılımının sıfırlanması
- E) Klerensin sıfıra düşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: β2 aktivasyonu hücre içine potasyum taşınmasını artırabilir.
Önceden endokardit geçirmiş hastada yalnız rutin diş radyografisi çekilecekse profilaksi yaklaşımı hangisidir?
- A) Günde üç kez metronidazol başlanır
- B) Her çekimden sonra 2 hafta klindamisin verilir
- C) Bu işlemin kendisi için antibiyotik profilaksisi önerilmez
- D) Dişin her görüntülenmesinde penisilin infüzyonu uygulanır
- E) Mutlaka 7 gün intravenöz vankomisin verilir
Doğru cevap: C
Çözüm: Rutin dental radyografi AHA'nın profilaksi gerektiren diş işlemleri arasında değildir.
Lokal anestezik enjeksiyonu sonrasında nöbet ve ciddi kardiyovasküler kollaps gelişirse, ileri yaşam desteğine ek hangi özgül tedavi gündeme gelebilir?
- A) Ağız içi florür vernik
- B) Günlük klopidogrel başlanması
- C) Yüksek doz oral alendronat
- D) Tek başına oral demir desteği
- E) İntravenöz lipid emülsiyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Ağır LAST'de uygun protokoller çerçevesinde lipid emülsiyonu kullanılabilir.
Kanser nedeniyle yüksek doz antirezorptif tedavi gören hastada kemik açığa çıkması ve uzun süre iyileşmeyen çene lezyonu hangi ilaç ilişkili komplikasyonu düşündürür?
- A) Methemoglobinemi
- B) Basit akut analjezik toleransı
- C) İlaç ilişkili çene osteonekrozu (MRONJ)
- D) Diffüzyon hipoksisi
- E) Fenitoinin antiepileptik etkinliğinin artması
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek doz antirezorptif tedavi uygun klinik koşullarda MRONJ riskini artırır; tanı için diğer nedenler dışlanmalıdır.
Metoprolol için hangi ifade klinik açıdan en doğrudur?
- A) Damar α1 reseptörlerini irreversibl bloke eder
- B) β1-selektif olsa da yüksek dozda β2 blokaj riski tamamen ortadan kalkmaz
- C) Yalnız M3 reseptörlerine bağlanır
- D) β2 reseptörlerini her dozda tam agonist olarak uyarır
- E) Hiç kardiyak etki göstermez
Doğru cevap: B
Çözüm: Kardiyoselektivite görecelidir ve doza bağlı azalabilir.
Asiklovire dirençli HSV suşunda timidin kinaz eksikliği neden önemlidir?
- A) Folat sentezini bakteri yerine insanda hedeflediği için
- B) Asiklovirin ilk aktivasyon basamağı aksadığı için
- C) PBP2a üzerindeki metisilini geri bağladığı için
- D) Bakteride beta-laktamaz sentezini doğrudan artırdığı için
- E) Ergosterol sentezini tamamen durdurduğu için
Doğru cevap: B
Çözüm: Viral timidin kinaz mutasyonu veya eksikliği asiklovir fosforilasyonunu azaltıp direnç sağlayabilir.
Aynı doz ve biyoyararlanım korunurken bir ilacın klerensi yarıya inerse lineer koşullarda AUC nasıl değişir?
- A) Sıfıra düşer
- B) Değişmez, yalnız Emax etkilenir
- C) Yaklaşık iki katına çıkar
- D) Yarıya iner
- E) Dörtte bire iner
Doğru cevap: C
Çözüm: AUC=F×Doz/Cl olduğundan diğerleri sabitse Cl yarıya inince AUC iki kat olur.
Diş çekimi sonrası ağrısı olan, NSAİİ kullanmasına engel bir hastada güncel kanıta dayalı yaklaşıma en uygun seçenek hangisidir?
- A) Ağrı nedenini incelemeden her hastaya aspirin eklemek
- B) Naproksen ve ibuprofeni birlikte yüksek doz kullanmak
- C) Uygun klinik değerlendirme ile parasetamol gibi nonopioid alternatifleri düşünmek
- D) İlk seçenek olarak sınırsız süre opioid reçete etmek
- E) Analjeziye gerek olmadığına otomatik karar vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: NSAİİ kontrendikeyse parasetamol uygun ilk alternatiflerden olabilir; opioid otomatik ilk sıra değildir.
Klavulanatla korunan amoksisilinin etkin olmadığı bazı dirençli suşlarda hangi direnç özelliği beta-laktamaz inhibitörüyle doğrudan giderilemez?
- A) Bakterinin peptidoglikan sentezli olması
- B) Duyarlı beta-laktamazın ilacı hidrolize etmesi
- C) Beta-laktamın bakteri çevresine difüze olması
- D) Antibiyotik bağlanma yerinin PBP2a gibi değişmiş olması
- E) Klavulanatla inhibe edilebilen enzim üretilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hedef PBP değişikliği, beta-laktamaz inhibisyonundan farklı bir direnç mekanizmasıdır.
Endojen agonist bulunmasa da aktif olan reseptörün bazal aktivitesini azaltan bir ilaç hangi sınıftadır?
- A) Nötr antagonist
- B) Tam agonist
- C) İnvers agonist
- D) Enzim indükleyici
- E) Parsiyel agonist zorunlu olarak
Doğru cevap: C
Çözüm: İnvers agonist konstitutif reseptör sinyalini azaltır; nötr antagonist tek başına bazal aktiviteyi değiştirmez.
Diş taşı temizliği yapılacak, klopidogrel kullanan hastada otomatik ilaç kesme önerisinin sakıncası hangisidir?
- A) Trombosit koruyucu etkinin kesilmesiyle tromboembolik olay riskini artırabilmesi
- B) Diş eti büyümesinin anında nekroza dönmesi
- C) Kesildiğinde methemoglobin artışının kesinleşmesi
- D) Klopidogrelin dental plakları her koşulda çözmesi
- E) İlaç kesilince lokal hemostazın imkânsız hâle gelmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Rutin işlemlerde çoğu zaman tedaviyi sürdürmek ve lokal hemostaz uygulamak güvenlidir; değişiklik için hekimle görüşülür.
Bakteride eritromisin ve klindamisine çapraz direnç gelişmesine yol açan erm gen ürününün etkisi hangisidir?
- A) Virüs genomunun RNA'ya dönüşmesi
- B) Anaeroplarda oksijen taşınmasının artması
- C) PBP2a sentezinin doğrudan sona ermesi
- D) Ribozomal hedefte metilasyonla bağlanmanın azalması
- E) Fungal beta-glukan miktarının azalması
Doğru cevap: D
Çözüm: erm aracılı 23S rRNA metilasyonu makrolid-linkozamid-streptogramin B direnç fenotipi oluşturabilir.
Şiddetli kronik böbrek hastalığı, antikoagülan kullanımı ve peptik ülser öyküsü olan hastada postoperatif analjezik seçimi için hangi yaklaşım en uygundur?
- A) Naproksen ile aspirini birlikte sınırsız kullanmak
- B) Tüm risklere rağmen yüksek doz ibuprofeni otomatik uygulamak
- C) Ağrıya bakmadan her durumda opioid ve benzodiazepini birlikte vermek
- D) Gastrointestinal veya renal riskin analjezik kararıyla ilgisiz olduğunu kabul etmek
- E) NSAİİ risklerini birlikte değerlendirip hastaya uygun nonopioid alternatif ve hekim görüşünü planlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: Renal, kanama ve gastrointestinal riskler NSAİİ kullanımını sınırlayabilir; seçenekler hastaya göre belirlenir.
Bir CYP inhibitörü, enzimin inaktive ettiği aktif ana ilacı ve aynı enzimin aktive ettiği ön ilacı nasıl farklı etkileyebilir?
- A) İkisi için de biyoyararlanımı otomatik yüzde yüze çıkarır
- B) Ana ilacı artırıp ön ilacın aktif ürününü azaltabilir
- C) İkisini de her durumda etkisiz kılar
- D) Sadece proteinlere bağlanmayı sıfırlar
- E) İkisinin de aktif ürünlerini kesin artırır
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktif ilaç inaktivasyonu ve ön ilaç aktivasyonu ters yönlü etkileşim sonuçları doğurabilir.
Klaritromisin ve azitromisinin ilaç etkileşimi profilleri karşılaştırıldığında hangi ifade daha uygundur?
- A) Azitromisin bütün CYP enzimlerini daha güçlü inhibe eder
- B) Azitromisin asiklovirin ön ilacıdır
- C) Klaritromisin yalnız topikal antimikotiktir
- D) İki ilaç da PBP2a'yı irreversibl bloke eder
- E) Klaritromisin CYP3A4 inhibisyonu bakımından genellikle daha belirgindir
Doğru cevap: E
Çözüm: Klaritromisin anlamlı CYP3A4 inhibitörüdür; azitromisinle CYP aracılı etkileşimler genellikle daha azdır.
Linezolid tedavisi alan ve eşzamanlı SSRI kullanan hastada konfüzyon, hiperrefleksi ve otonomik belirtiler gelişirse hangi sendrom düşünülür?
- A) Antikolinerjik sendromun saf izole biçimi
- B) Yalnız lokal kontakt dermatit
- C) Nöroleptik malign sendromun tek zorunlu biçimi
- D) Sadece akut florozis
- E) Serotonin sendromu
Doğru cevap: E
Çözüm: Linezolid serotonerjik etkileşimle serotonin sendromu gelişimini kolaylaştırabilir.
Atropin organofosfat zehirlenmesinde bol sekresyonu azaltırken hangi belirtiyi doğrudan düzeltmez?
- A) Muskarinik hipersalivasyonu
- B) Muskarinik bronkoreyi
- C) Muskarinik bradikardiyi
- D) Nikotinik nöromüsküler zayıflığı
- E) Muskarinik bronkokonstriksiyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Atropin muskarinik antagonisttir; nikotinik kavşaktaki güçsüzlüğü doğrudan gidermez.
Prilokain sonrası siyanoz ve methemoglobinemi oluşumunun temel moleküler olayı hangisidir?
- A) Faktör Xa'nın aşırı sentezlenmesi
- B) RANKL'nin artmış reseptör bağlanması
- C) Hem demirinin Fe²⁺'den Fe³⁺'e oksitlenmesi
- D) COX-1'in irreversibl asetillenmesi
- E) Na⁺ kanallarının genetik kaybı
Doğru cevap: C
Çözüm: Methemoglobin hem demirinin ferrik forma oksidasyonuyla ortaya çıkar.
Kronik varfarin kullanan hasta ibuprofen almak istiyor; kanama yönünden doğru değerlendirme hangisidir?
- A) İbuprofen varfarinin bütün antikoagülan etkisini anında antagonize eder
- B) NSAİİ ile gastrointestinal ve trombosit kaynaklı kanama riski INR değişmese de artabilir
- C) INR normal görünüyorsa NSAİİ'nin kanama riski tamamen ortadan kalkar
- D) İki ilacın etkileri yalnız kemik rezorpsiyonuna yöneliktir
- E) NSAİİ'ler trombosit ve GİS üzerinde hiçbir etki göstermez
Doğru cevap: B
Çözüm: NSAİİ'nin mukoza ve trombosit etkileri antikoagülanla birlikte kanamayı artırabilir; INR tüm riski özetlemez.
Nistatinin lokal oral kandidiyazda yararlı olup sistemik kandidemide kullanılmamasının başlıca farmakolojik gerekçesi hangisidir?
- A) Bakteriyel RNA polimerazı hedeflemesi
- B) Viral timidin kinaz tarafından etkinleştirilmesi
- C) Ağızdan sistemik emiliminin çok düşük olması
- D) İlaç etkisinin yalnız anaerobik DNA hasarından kaynaklanması
- E) Aminoglikozid yapısında olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Nistatin sistemik kullanım için yeterli emilim sağlamaz; topikal veya lokal alanlarda kullanılır.