Açlıkta ince bağırsağın göç eden motor kompleksi (MMC) ile en çok ilişkilendirilen hormon hangisidir?
- A) Kalsitonin
- B) Aldosteron
- C) Oksitosin
- D) İnsülin
- E) Motilin
Doğru cevap: E
Çözüm: Motilin açlık dönemindeki interdigestif motor kompleksin ortaya çıkmasında önemli rol oynar.
Mutlak refrakter dönemde yeni aksiyon potansiyelinin başlatılamamasının temel nedeni nedir?
- A) Membrandaki tüm K⁺ iyonlarının tükenmesi
- B) Na⁺/K⁺-ATPazın kalıcı çalışmaması
- C) Asetilkolinesterazın etkinleşmesi
- D) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının inaktif olması
- E) Sinir lifinde miyelinin kalınlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Na⁺ kanallarının inaktif durumu yeni bir yükseliş fazının başlatılmasını engeller.
Obstrüktif akciğer hastalığında tipik olarak hangi spirometrik değişim beklenir?
- A) Rezidüel hacmin hiç bulunmaması
- B) FEV₁/FVC oranının zorunlu yükselmesi
- C) Tidal hacmin yalnızca artması
- D) TLC değerinin her durumda sıfıra inmesi
- E) FEV₁/FVC oranında azalma
Doğru cevap: E
Çözüm: Hava yolu direnci arttığında ilk saniye zorlu ekspiratuvar hacim oransal olarak daha fazla azalabilir.
İnsüline yanıtla kas ve yağ hücresinin zarına daha fazla taşınan glukoz taşıyıcısı hangisidir?
- A) GLUT5
- B) AQP2
- C) NKCC2
- D) GLUT4
- E) SGLT1
Doğru cevap: D
Çözüm: İnsülinin GLUT4 translokasyonunu artırması kas ve yağda glukoz alımını destekler.
Tükürük akım hızı belirgin arttığında duktal iyon düzenlemesine kalan sürenin azalması hangi sonuca yol açabilir?
- A) Kanalların su geçirgenliğinin sınırsız artması
- B) Asiner primer sıvının tamamen proteinsiz kalması
- C) Son tükürükte Na⁺ ve Cl⁻ derişiminin yükselme eğilimi
- D) Tükürükte tüm bikarbonatın yok olması
- E) Son tükürüğün mutlaka daha hipotonik hâle gelmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Hızlı akışta duktal NaCl geri emilim modifikasyonu daha az tamamlanabilir; final Na⁺/Cl⁻ genellikle yükselir.
Tip II pnömosit kaynaklı sürfaktan miktarı belirgin azaldığında hangi akciğer mekaniği değişikliği beklenir?
- A) Alveol duvarının gaz geçirmez hâle gelmesi
- B) Akciğer içi suyun yalnızca artması
- C) Yüzey geriliminin artması ve alveol kollaps eğiliminin yükselmesi
- D) Kompliyansın zorunlu sonsuz olması
- E) Yüzey geriliminin sıfırlanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Sürfaktan yüzey gerilimini düşürerek alveol stabilitesini destekler; eksikliği kollaps eğilimini artırır.
Aynı sinaptik girişten kısa aralıklarla gelen EPSP'lerin toplanması hangisidir?
- A) Mutlak refrakterlik
- B) Troponin fosforilasyonu
- C) Saltatorik iletim
- D) Zamansal summasyon
- E) Mekânsal summasyon
Doğru cevap: D
Çözüm: Tek sinaptik yolun ardışık postsinaptik potansiyellerinin üst üste binmesi zamansal summasyondur.
Akut respiratuvar alkalozda total serum kalsiyumu değişmemesine rağmen parestezi gelişmesinin olası mekanizması hangisidir?
- A) İyonize Ca²⁺ artışıyla sinir iletiminin tümüyle durması
- B) Midenin intrinsik faktör salgısını durdurması
- C) Albüminin Ca²⁺ bağlamasının artmasına bağlı iyonize kalsiyum düşüşü
- D) PTH’nin tüm hücrelerde anında sentezinin durması
- E) Albüminin tamamen yok olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Alkalozda albüminin bağlama bölgelerindeki H⁺ azalması Ca²⁺ bağlanmasını artırarak serbest kalsiyumu düşürebilir.
Ventilasyonu sürüp perfüzyonu olmayan alveol için V/Q oranı hangi sınıra yaklaşır?
- A) Sıfıra
- B) Hacim ölçümünü gösterdiği için tanımsız olmayan 0,5 değerine
- C) Daima bire tam olarak eşit
- D) Sonsuza (çok yüksek değerlere)
- E) Negatif değerlere
Doğru cevap: D
Çözüm: Q sıfıra yaklaşırken V korunuyorsa V/Q çok büyür; ölü boşluk benzeri ventilasyon oluşur.
Çapraz-köprü döngüsünde miyozinin aktinden ayrılmasını doğrudan sağlayan olay hangisidir?
- A) Asetilkolinin asetat üretmesi
- B) Troponin C'nin DNA'ya bağlanması
- C) ATP'nin tamamen tükenmesi
- D) Miyozin başına yeni ATP bağlanması
- E) Na⁺/K⁺ pompasının durması
Doğru cevap: D
Çözüm: ATP'nin miyozine bağlanması, aktin-miyozin güçlü bağının çözülmesini sağlar.
Na⁺–glukoz simportunun enerji kaynağı hangisidir?
- A) Yalnızca membran lipidlerinin akışkanlığı
- B) Na⁺ kanalının her geçişte ATP yakması
- C) Na⁺ elektrokimyasal gradyanının enerjisi
- D) Glukozun kendi ATP üretimi
- E) Nükleer DNA replikasyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: Sekonder aktif taşıma, Na⁺/K⁺-ATPaz tarafından kurulan Na⁺ gradyanından dolaylı enerji alır.
Dilin arka üçte birlik bölümünden gelen tat duyusu başlıca hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. trigeminus (V1)
- B) N. hypoglossus (XII)
- C) N. glossopharyngeus (IX)
- D) N. oculomotorius (III)
- E) N. facialis (VII) ön dil yolu
Doğru cevap: C
Çözüm: Dilin posterior 1/3 tat lifleri ağırlıklı IX ile iletilir; epiglot çevresi X ile ilişkili olabilir.
Göreceli refrakter dönemde daha güçlü uyarı gereksinimine hangisi birlikte katkıda bulunur?
- A) Hücre zarının protein kaybetmesi
- B) Bir kısım Na⁺ kanalının toparlanmamış olması ve yüksek K⁺ iletkenliği
- C) İyonların konsantrasyon farklarının sıfırlanması
- D) Yalnız ATPazın hücreyi ısıtması
- E) Tüm Na⁺ kanallarının sürekli açık olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Na⁺ kanal toparlanmasının tamamlanmaması ve kalan K⁺ iletkenliği eşiğe ulaşmayı zorlaştırır.
Arteriyel O₂ içeriği büyük ölçüde aynı kalırken dokuların O₂ kullanımının artması, kardiyak debi sabitse Fick ilkesine göre arteriyovenöz O₂ farkını nasıl etkiler?
- A) Sıfırlar
- B) Azaltır
- C) Yalnız hemoglobin sayısını sabitler
- D) Artırır
- E) Oksijen tüketimiyle ilişkisi yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Fick: VO₂=CO×(CaO₂−CvO₂). CO sabitken VO₂ artışı farkın büyümesini gerektirir.
Safra asitlerinin terminal ileumdan emilimi ciddi ölçüde bozulmuş hastada yağ emilimi hangi temel nedenle etkilenebilir?
- A) Misel oluşumuna katılan safra asidi havuzunun azalması
- B) Mide pariyetal hücre sayısının zorunlu artması
- C) GLUT4 taşıyıcısının lümene taşınması
- D) Pankreasın tüm proteazlarını bloke eden doğrudan inhibitör olmaları
- E) İntrinsik faktörün tiroid hormonuna dönüşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Enterohepatik dolaşım bozulduğunda safra asidi havuzu azalabilir; özellikle yağ ve yağda çözünen vitaminlerin misel aracılı emilimi aksayabilir.
Postsinaptik hücrede K⁺ iletkenliğinin artması, K⁺ denge potansiyeli istirahatten daha negatifse hangi yanıtı oluşturabilir?
- A) Yeni bir nöromüsküler kavşak oluşması
- B) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının sürekli açılması
- C) Hiperpolarizasyon ve inhibitör postsinaptik etki
- D) SR'den zorunlu Ca²⁺ salımı
- E) Hızlı Na⁺ bağımlı depolarizasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: K⁺ kanal açılması membranı E_K yönüne çekerek hiperpolarize edebilir.
İdeal ayrışma varsayımıyla 0,15 mol/L NaCl çözeltisinin yaklaşık ozmolaritesi hangisidir?
- A) 75 mOsm/L
- B) 300 mOsm/L
- C) 150 mOsm/L
- D) 600 mOsm/L
- E) 450 mOsm/L
Doğru cevap: B
Çözüm: NaCl yaklaşık iki parçacığa ayrılır: 0,15×2=0,30 Osm/L=300 mOsm/L.
Hangi seçenek Henle kulpunun segment farklılığını ve idrarın konsantre edilmesini doğru açıklar?
- A) İnen kol NKCC2 ile suyu dışarı pompalar, çıkan kol glukoz geri emer
- B) İnen kol tüm nefron filtrasyonunu doğrudan başlatır
- C) Kalın çıkan kol yalnız ADH’ye bağlı AQP2 ile çalışır
- D) İki segmentin su ve NaCl geçirgenliği tamamen aynıdır
- E) İnen kol suya geçirgen, kalın çıkan kol ise NaCl geri emip suyu sınırlı geçirir
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşı akım çoğaltımında çıkan koldan tuz çıkarken su tutulur; inen kolun su geçirgenliği interstisyel gradyanla ilişkilidir.
Parotis bezinin parasempatik sekresyonunda preganglionik liflerin sinaps yaptığı ganglion ve postganglionik liflerin izlediği sinir hangisidir?
- A) Dorsal kök ganglionu – n. opticus
- B) Otik ganglion – n. auriculotemporalis
- C) Submandibular ganglion – n. hypoglossus
- D) Pterygopalatin ganglion – n. olfactorius
- E) Siliyer ganglion – n. lingualis
Doğru cevap: B
Çözüm: IX. sinirden gelen preganglionik lifler otik ganglionda sinaps yapar, postganglionikler aurikulotemporal sinir boyunca parotise ulaşır.
Yüksek irtifa etkisiyle belirgin hipoksemi geliştiğinde periferik kemoreseptörlerin uyarılması hangi ilk solunumsal–asit-baz yanıtına neden olabilir?
- A) Hiperventilasyon → PaCO₂ azalması → respiratuvar alkaloz eğilimi
- B) Akciğer sürfaktanının tamamen kaybolması → pH değişiminin olmaması
- C) Ventilasyonun tamamen kesilmesi → solunumsal pH artışı
- D) AQP2 kaybı → PaCO₂ artışı → primer metabolik asidoz
- E) Hipoventilasyon → PaCO₂ artışı → metabolik alkaloz
Doğru cevap: A
Çözüm: Hipoksi periferik kemoreseptörleri uyarıp alveoler ventilasyonu artırabilir; CO₂ azalması alkaloz yönünde etki eder.