Mide asit salgısını uyaran histaminin temel kaynağı ve hedef reseptörü hangi ikilidir?
- A) Şef hücre – beta adrenerjik reseptör
- B) D hücresi – insülin reseptörü
- C) Goblet hücresi – V2 reseptörü
- D) ECL hücresi – pariyetal hücre H₂ reseptörü
- E) G hücresi – pariyetal M1 reseptörü
Doğru cevap: D
Çözüm: Histamin enterochromaffin-like (ECL) hücreden salgılanır; pariyetal hücre H₂ reseptörü üzerinden asit salgısını uyarır.
Miyelinizasyonun iletim hızını artırmasındaki temel elektriksel etki hangisidir?
- A) Ranvier düğümlerindeki Na⁺ kanallarını yok etmesi
- B) Membran kapasitansını düşürüp membran direncini artırması
- C) Sinaptik vezikülleri büyütmesi
- D) Akson iç direncini sonsuz yapması
- E) Presinaptik Ca²⁺ girişini tamamen kesmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Miyelin internodal akım kaybını ve şarj gereksinimini azaltarak hızlı saltatorik iletimi destekler.
Taşikardinin sol ventrikül koroner perfüzyonunu olumsuz etkileyebilmesinin başlıca nedeni hangisidir?
- A) Her taşikardide kalp debisinin sıfıra inmesi
- B) Koroner akımın yalnız pulmoner venlerden sağlanması
- C) Diyastol süresinin kısalması
- D) Aort kapaklarının diyastolde tamamen kaybolması
- E) Miyokardın yalnızca sistolde perfüze edilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sol ventrikül koroner kan akımı ağırlıklı olarak diyastolde olduğundan diyastol kısalması perfüzyon süresini azaltabilir.
Yağ içeriği yüksek bir öğünün duodenuma geçişinde beklenen fizyolojik düzenleme hangisidir?
- A) Sekretinin glukoz taşıyıcısı GLUT4’ü doğrudan kapatması
- B) CCK artışıyla safra kesesi kasılması ve mide boşalmasının yavaşlaması
- C) Tüm pankreatik enzim salgısının baskılanması
- D) Gastrinin yağ emilimini terminal ileumda tek başına durdurması
- E) Motilinin öğün sonrası zorunlu MMC artışı oluşturması
Doğru cevap: B
Çözüm: Duodenal yağ CCK salınımını uyarır; safra kesesi kontraksiyonu ve mide boşalmasının yavaşlaması beklenir.
Tidal hacim 500 mL, ölü boşluk 150 mL ve solunum sayısı 12/dk ise alveoler ventilasyon kaç L/dk’dır?
- A) 4,2 L/dk
- B) 6,0 L/dk
- C) 1,8 L/dk
- D) 3,0 L/dk
- E) 5,0 L/dk
Doğru cevap: A
Çözüm: (500−150)×12=4200 mL/dk=4,2 L/dk. Dakika ventilasyonu 6 L/dk’dır.
Diş hekimliğinde kullanılan lokal anesteziklerin aksonal iletiyi engelleyen temel moleküler hedefi hangisidir?
- A) Miyozin hafif zincir kinazı
- B) Troponin C
- C) Voltaj kapılı Na⁺ kanalları
- D) Golgi tendon reseptörleri
- E) Nikotinik Nm reseptörleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Lokal anestezikler voltaj kapılı Na⁺ kanallarını bloke ederek aksiyon potansiyelinin iletimini engeller.
Ağız kuruluğuna yol açan atropin kullanımında salgı azalmasının doğrudan reseptör düzeyindeki açıklaması hangisidir?
- A) SGLT1 taşıyıcısının doğrudan bloke edilmesi
- B) H₂ histamin reseptörlerinin aktive edilmesi
- C) Muskarinik asetilkolin reseptörlerinin bloke edilmesi
- D) V2 vasopressin reseptörlerinin sürekli açılması
- E) β hücrede KATP kanallarının kapanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Atropin muskarinik reseptör antagonisti olduğundan parasempatik kolinerjik tükürük salgısını azaltır.
Aort kavsinden kaynaklanan baroreseptör afferentleri esas olarak hangi sinir üzerinden merkezi sinir sistemine ulaşır?
- A) N. vagus (X)
- B) N. abducens (VI)
- C) N. mandibularis (V3)
- D) N. glossopharyngeus (IX)
- E) N. olfactorius (I)
Doğru cevap: A
Çözüm: Aort kavsi baroreseptörlerinin afferenti vagusla; karotis sinüsün afferenti glossopharyngeusla taşınır.
Düz kasta Ca²⁺–kalmodulin kompleksinin etkinleştirdiği enzim hangisidir?
- A) Troponin fosfatazı
- B) Miyozin hafif zincir kinazı (MLCK)
- C) Asetilkolinesteraz
- D) DNA polimeraz
- E) Tirozin hidroksilaz
Doğru cevap: B
Çözüm: MLCK miyozin hafif zincirlerinin fosforilasyonuyla düz kas kasılmasını destekler.
Bağırsaktan glukoz ve galaktoz girişinde Na⁺ elektrokimyasal gradyanını kullanan taşıyıcı hangisidir?
- A) GLUT5
- B) ENaC
- C) GLUT4
- D) CFTR tek başına
- E) SGLT1
Doğru cevap: E
Çözüm: SGLT1 sekonder aktif Na⁺-glukoz/galaktoz kotransportu yapar; enerji Na⁺ gradyanından gelir.
Botulinum toksininin periferik sinir-kas iletisini azaltan temel mekanizması nedir?
- A) SNARE aracılı ACh vezikül salımını bozması
- B) SR'den Ca²⁺ salımını doğrudan sonsuza kadar artırması
- C) ACh reseptörlerini muskarinik hâle çevirmesi
- D) Kas hücresinde DNA sentezini durdurması
- E) Na⁺/K⁺ pompasını geri dönüşsüz kapatması
Doğru cevap: A
Çözüm: Botulinum nörotoksinleri SNARE proteinlerini hedefleyerek presinaptik ekzositizi engeller.
ADH ve oksitosinin sentez–salım ilişkisini doğru belirten ifade hangisidir?
- A) Pankreas beta hücrelerinde üretilirler
- B) Ön hipofizde sentezlenip tiroidden salınırlar
- C) Paratiroid baş hücrelerinden kana verilirler
- D) Hipotalamusta sentezlenip nörohipofizden kana salınırlar
- E) Yalnız adrenal medullada sentezlenirler
Doğru cevap: D
Çözüm: İki nöropeptit hipotalamusta sentezlenir, aksonlarla arka hipofize taşınıp oradan salınır.
Arter pH 7,30, PaCO₂ 30 mmHg, HCO₃⁻ 15 mmol/L ise primer bozukluk için en uygun yorum hangisidir?
- A) Primer metabolik alkaloz; hiperventilasyon
- B) Metabolik asidoz; solunumsal kompansasyon yönünde PaCO₂ düşüklüğü
- C) Primer respiratuvar asidoz; böbrek kompansasyonu yok
- D) Primer respiratuvar alkaloz; HCO₃⁻ yükselmesi
- E) Normal asit–baz durumu
Doğru cevap: B
Çözüm: Asidemiyle birlikte bikarbonat düşüktür; düşük PaCO₂ uygun yönde solunumsal yanıtı gösterir. Beklenen kompansasyon miktarı ayrıca hesaplanabilir.
Başka değişkenler sabitken afferent arteriolde belirgin vazokonstriksiyon hangi renal etkiyi oluşturur?
- A) Böbrekte tüm tübüler sekresyonu anında iki katına çıkarma
- B) Renal kan/plazma akımını ve GFR’yi azaltma eğilimi
- C) Glomerüler hidrostatik basıncı her durumda yükseltme
- D) İdrar akımını fiziksel olarak sıfırlama
- E) GFR’yi zorunlu artırma
Doğru cevap: B
Çözüm: Afferent direncin artması glomerüle gelen akımı ve glomerüler kapiller basıncı azaltarak GFR’yi düşürebilir.
Erkekte FSH’nin esas hedef hücresi ve ilişkili görevi hangi seçenekte doğrudur?
- A) Sertoli hücresi – spermatogenezin desteklenmesi
- B) Leydig hücresi – yalnız gastrin üretimi
- C) Miyenterik pleksus – ovulasyon
- D) Pariyetal hücre – androjen üretimi
- E) Adrenal medulla – B₁₂ emilimi
Doğru cevap: A
Çözüm: FSH Sertoli hücrelerini destekler; LH Leydig hücresi testosteron sentezini uyarır.
Metabotropik reseptörler için en uygun özellik hangisidir?
- A) Sinyali yalnız presinaptik SR'de depolaması
- B) Sadece ATP sentezini katalizlemesi
- C) Reseptörün doğrudan DNA'yı kopyalaması
- D) G proteini veya ikinci haberci aracılı sinyal iletimi
- E) Her durumda bir Na⁺ kanalını oluşturarak çalışması
Doğru cevap: D
Çözüm: Metabotropik reseptörler doğrudan iyon kanalı olmak zorunda olmayan, hücre içi sinyal yollarını kullanır.
ADH salınımı belirgin yükselirse intakt medüller ozmotik gradyanda toplayıcı kanal yanıtı hangisidir?
- A) Su geri emilimi artar, idrar hacmi azalabilir
- B) Her durumda hipotonik idrar hacmi artar
- C) Suya geçirgenlik tamamen ortadan kalkar
- D) AQP2 apikal membranda azalır
- E) NaCl NKCC2 ile doğrudan toplayıcı kanalda pompalanır
Doğru cevap: A
Çözüm: ADH V2 üzerinden AQP2 yerleşimini artırarak su geçirgenliğini yükseltir; idrar daha konsantre olabilir.
Yavaş, künt ve yanıcı ağrıya katkısı daha belirgin olan birincil afferent lifler hangisidir?
- A) Purkinje kalp lifleri
- B) Büyük motor Aα lifleri
- C) Miyelinli Aδ lifleri tek başına
- D) Miyelinsiz C lifleri
- E) Retinal ganglion aksonları
Doğru cevap: D
Çözüm: C liflerinin iletim hızı daha düşüktür ve ikinci, yaygın/künt ağrı hissiyle ilişkileri belirgindir.
İyon denge potansiyelinin fiziksel anlamı hangisidir?
- A) Hücrede ATP kalmaması
- B) Membran potansiyelinin daima 0 mV olması
- C) Zarda tüm iyon kanallarının kapanması
- D) Bütün iyonların eşit konsantrasyonda bulunması
- E) İyon için elektriksel ve kimyasal itici kuvvetlerin dengelenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Nernst denge potansiyelinde söz konusu iyon için net elektrokimyasal itici güç sıfırdır.
Aksiyon potansiyeli sonrasındaki ardıl hiperpolarizasyonun başlıca nedeni hangisidir?
- A) K⁺ geçirgenliğinin bir süre yüksek kalması
- B) Miyozinin aktine bağlanması
- C) ACh'nin postsinaptik reseptöre bağlanması
- D) Ca²⁺'nın hücre dışından alınamaması
- E) Na⁺ kanallarının uzun süre açık kalması
Doğru cevap: A
Çözüm: Gecikmeli kapanan K⁺ kanalları membranı istirahat değerinden daha negatifleştirebilir.