Toplayıcı kanal başlıca hücresinde V2 reseptör blokajı olduğunda medüller ozmotik gradyan korunsa bile hangi değişim beklenir?
- A) Apikal AQP2 yerleşiminin azalması ve serbest su atılımının artması
- B) İdrar konsantrasyonunun mutlaka maksimuma çıkması
- C) Glomerüler filtrasyon bariyerindeki podositlerin kaybolması
- D) Kalın çıkan kolda NKCC2’nin AQP2’ye dönüşmesi
- E) ENaC’nin aldosterondan bağımsız zorunlu iki katına çıkması
Doğru cevap: A
Çözüm: ADH–V2–cAMP yolu AQP2 apikal yerleşimini sağlar. V2 blokajı toplayıcı kanalın suya geçirgenliğini azaltır.
İdrar konsantrasyonu 15 mmol/L, plazma konsantrasyonu 0,5 mmol/L, idrar akımı 1,5 mL/dk olan maddenin klirensi kaç mL/dk’dır?
- A) 75 mL/dk
- B) 50 mL/dk
- C) 20 mL/dk
- D) 45 mL/dk
- E) 30 mL/dk
Doğru cevap: D
Çözüm: C=(U×V)/P=(15×1,5)/0,5=45 mL/dk. Birim dönüşümleri tutarlı tutulmalıdır.
Menstrual döngüde granüloza hücresinde aromataz aktivitesini ve teka hücresinde androjen sentezini sırasıyla hangi hormonlar uyarır?
- A) PTH – FSH
- B) FSH – LH
- C) LH – prolaktin
- D) TSH – ADH
- E) Oksitosin – sekretin
Doğru cevap: B
Çözüm: İki hücre-iki gonadotropin modelinde FSH granüloza aromatazı, LH teka androjen sentezini destekler.
Afferent lif–reseptör eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Ia: kas iğciği; Ib: Golgi tendon organı
- B) Ia: Pacinian korpüskülü; Ib: serbest sinir sonu
- C) Ia: C lifi; Ib: Aδ lifi
- D) Ia: Golgi tendon organı; Ib: kas iğciği
- E) Ia: retina konisi; Ib: işitme kemikçiği
Doğru cevap: A
Çözüm: Ia afferentleri kas iğciği primer uçlarıyla, Ib afferentleri Golgi tendon organıyla ilişkilidir.
SERCA pompasının etkinliği azalırken iskelet kası hücresinde hangisi beklenir?
- A) Aksiyon potansiyeli genliğinin zorunlu ikiye katlanması
- B) Sitozolik Ca²⁺'nın uzaklaştırılmasının gecikmesi ve gevşemenin yavaşlaması
- C) Nikotinik reseptörlerin muskarinikleşmesi
- D) SR Ca²⁺ depolarının her koşulda hızla dolması
- E) Miyozinin ATP'ye daha az ihtiyaç duyması
Doğru cevap: B
Çözüm: SERCA Ca²⁺'yı SR içine geri pompalar; etkinliği azalırsa sitozolik Ca²⁺ temizlenmesi yavaşlar.
Bir kişinin solunum sayısı 10/dk ve VT 600 mL iken 20/dk ve VT 300 mL’ye geçmesi durumunda anatomik ölü boşluk 150 mL sabit kabul edilirse hangisi doğrudur?
- A) Alveoler ventilasyon iki durumda da 6,0 L/dk olur
- B) Dakika ventilasyonu 6’dan 12 L/dk’ya çıkar
- C) Alveoler ventilasyon 3,0’dan 4,5 L/dk’ya yükselir
- D) Ölü boşluğun etkin ventilasyona katkısı tamamen kaybolur
- E) Dakika ventilasyonu aynı kalırken alveoler ventilasyon 4,5’ten 3,0 L/dk’ya düşer
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç VA=(600−150)×10=4,5 L/dk; son VA=(300−150)×20=3 L/dk. Her iki durumda VE=6 L/dk.
Antimuskarinik ilaç alan hastada yemek sırasında tükürük hacmi belirgin düşmüştür. Hangi hücre içi sinyal yolunun baskılanması bu bulguyu en doğrudan açıklar?
- A) V2–Gs–cAMP aracılı AQP2 artışı
- B) M3–Gq–IP₃ aracılı hücre içi Ca²⁺ artışının azalması
- C) β hücre KATP kapanmasının uyarılması
- D) H₂–Gs–cAMP yolunun pariyetal hücrede artması
- E) PTH1 reseptörü üzerinden renal fosfatürinin artması
Doğru cevap: B
Çözüm: Asiner kolinerjik M3 uyarısı PLC–IP₃ ve Ca²⁺ yoluyla sıvı sekresyonunu destekler; antimuskarinik ilaç bu yolu baskılar.
Aynı glukoz düzeyinde oral glukozun IV glukozdan daha yüksek insülin oluşturduğu deneyde GLP-1 reseptör blokajı uygulanırsa hangi etki beklenebilir?
- A) İnkretin kaynaklı ek insülin yanıtının azalması
- B) Mide pariyetal hücresinde intrinsik faktörün artması
- C) PTH salımının doğrudan sıfırlanması
- D) Renal fosfat geri emiliminin yalnız bu nedenle kaybolması
- E) İnsülinin tüm koşullarda sınırsız artması
Doğru cevap: A
Çözüm: GLP-1 glukoza bağımlı insülin yanıtına katkı verdiği için reseptör blokajı oral-glukoz avantajını azaltabilir; GIP etkisi sürebilir.
Makula densaya NaCl sunumunun artmasıyla tubuloglomerüler geri bildirim etkinleşirse genellikle hangi yanıt beklenir?
- A) Toplayıcı kanalda AQP2’nin doğrudan parçalanması
- B) Glomerüler basıncın her koşulda iki katına çıkması
- C) Afferent arteriolde tam gevşeme ve GFR’nin koşulsuz artması
- D) Renin salımının yalnız artması ve tüm kapillerlerin açılması
- E) Afferent arteriolde daralma eğilimi ve tek nefron GFR’sinde azalma
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüksek NaCl sunumu makula densa–ATP/adenozin yolaklarıyla afferent tonusu artırabilir ve GFR’yi düşürmeye yönelir.
Düz kas hücresinde MLCK inhibisyonu hangi biyokimyasal basamağı doğrudan azaltır?
- A) Nöronal Na⁺ kanallarının inaktivasyonunu
- B) Diş minesi mineralizasyonunu
- C) Miyozin hafif zincir fosforilasyonunu
- D) Troponin C'nin Ca²⁺'ya bağlanmasını
- E) ACh'nin kolin ve asetata parçalanmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: MLCK miyozin hafif zincirlerini fosforile ederek düz kas çapraz-köprü etkinliğini artırır.
Dokunma uyaranıyla ağrı algısının azalmasını açıklayan spinal kapı kontrolü modelinde hangi mekanizma öne çıkar?
- A) Tükürük amilazının ağrı reseptörlerini doğrudan bloke etmesi
- B) C liflerinin kalp Purkinje ağına dönüşmesi
- C) Büyük çaplı mekanoreseptif afferentlerin dorsal boynuzda nosiseptif iletimi modüle etmesi
- D) Tüm ağrının yalnız dolaşım hormonlarıyla iletilmesi
- E) Aδ liflerinin beyin sapında tümüyle silinmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük çaplı dokunma afferentleri dorsal boynuz interneuron devrelerini etkileyerek nosiseptif iletimi modüle edebilir.
Akut kan kaybında baroreseptörler üzerinden gelişen kısa süreli kompansatuvar yanıt için hangi dizi en tutarlıdır?
- A) Baroreseptör ateşlemesi azalır → sempatik tonus artar → taşikardi ve arteriyoler daralma eğilimi
- B) Baroreseptör ateşlemesi artar → vagal tonus artar → bradikardi
- C) Renin doğrudan sinapsta ACh yıkar → kalp debisi aniden sıfırlanır
- D) Karotis sinüs IX afferenti kesintisiz yükselir → tüm damarlar genişler
- E) Aort kavsi reseptörleri yalnız PaO₂ algılar → solunum durur
Doğru cevap: A
Çözüm: Basınç düşüşü baroreseptör gerilmesini/ateşlemesini azaltır, medüller refleksle sempatik etkiyi artırır.
Normal kalp kasında tetanik kasılmanın gelişmemesinin temel elektrofizyolojik nedeni hangisidir?
- A) Troponinin hiç bulunmaması
- B) Tüm kalp kası hücrelerinde miyelin bulunması
- C) Aksiyon potansiyeli ve refrakter dönemin uzun olması
- D) Hücre dışı Ca²⁺'nın tamamen yokluğu
- E) SR membranının mevcut olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalp kasının uzun refrakter dönemi hızlı üst üste binen aksiyon potansiyeli ve tetanusu engeller.
Aldosteron yüksekliğinde distal Na⁺ geri emiliminin artmasına bağlı hangi iyon değişimi daha olasıdır?
- A) İdrar K⁺ miktarının mutlaka sıfır olması
- B) Distal K⁺ sekresyonunun tamamen engellenmesi
- C) Toplayıcı kanalda tüm Na⁺ geri emiliminin durması
- D) Distal K⁺ sekresyonunun artması ve hipokalemi eğilimi
- E) Filtrelenen potasyumun glomerülde kalıcı depolanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Aldosteron başlıca hücrede ENaC etkinliğini artırır; lümen negatifliği ve K⁺ kanalları K⁺ sekresyonunu kolaylaştırır.
Parotis bezi uyarılmasını takiben asiner sekresyon korunurken kanal epitelinde NaCl geri emilimi azalırsa son tükürük için en doğrudan beklenen değişiklik hangisidir?
- A) Tükürükte Na⁺ konsantrasyonunun sıfıra inmesi
- B) Primer sıvının tam hipertonik hâle gelmesi
- C) Su geçirgenliğinin zorunlu sınırsız artması
- D) NaCl derişiminin artması ve hipotonikliğin azalması
- E) Salgının zorunlu saf suya dönüşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Duktal tuz geri emilimi azaldığında son tükürük daha fazla NaCl içerir ve plazmaya göre hipotonikliği azalabilir.
ATP'nin tamamen tükenmesi kas çapraz-köprü döngüsünde hangi olayı doğrudan zorlaştırır?
- A) Miyozinin aktinden ayrılmasını
- B) Na⁺ kanallarından Na⁺ akışının matematiksel varlığını
- C) Kollajenin tip I olmasını
- D) Ca²⁺ iyonunun elektrik yükünün değişmesini
- E) Miyozinin ilk kez aktine yaklaşmasını mümkün kılan aktin üretimini
Doğru cevap: A
Çözüm: Miyozinin aktinden ayrılması için ATP bağlanması gereklidir; ATP yetersizliği rigor gelişimine katkı yapar.
EDV sabitken pozitif inotropik uyarı ESV’yi 70 mL’den 45 mL’ye düşürürse, başka koşullar sabitken en doğrudan beklenen değişim hangisidir?
- A) EDV zorunlu iki katına çıkar
- B) Atım hacmi ve ejeksiyon fraksiyonu artar
- C) S1 ile S2 yer değiştirir
- D) Atım hacmi değişmez, yalnız kalp hızı artar
- E) Atım hacmi azalırken EF sabit kalır
Doğru cevap: B
Çözüm: SV=EDV−ESV. EDV sabitken ESV azalırsa SV artar; EF=SV/EDV de yükselir.
Plazma iyonize kalsiyumu düşük olan kişide PTH artışı sonrası böbrek ve bağırsak üzerinde beklenen birleşik yanıt hangisidir?
- A) Glukagon gastrine dönüşür; fosfat idrardan kaybolur
- B) İntrinsik faktörün tek başına PTH’ye dönüşmesiyle emilim olur
- C) İyonize Ca²⁺ anında sıfırlanır; intestinal emilim baskılanır
- D) Renal fosfat atılımı artar; kalsitriol üzerinden bağırsak Ca²⁺ emilimi desteklenir
- E) Renal fosfat geri emilimi artar; kalsitriol sentezi tamamen durur
Doğru cevap: D
Çözüm: PTH proksimal renal fosfat geri emilimini azaltır ve renal 1α-hidroksilazı destekleyerek kalsitriol aracılı Ca²⁺ emilimini artırabilir.
İskelet kası ve kalp kasında SR Ca²⁺ salımını başlatan ana mekanizmaların doğru karşılaştırması hangisidir?
- A) Her ikisinde yalnız asetilkolinesterazla doğrudan SR salımı
- B) Her ikisinde SR kullanılmadan yalnız mitokondriyal kalsiyum salımı
- C) İskelette kalmodulin–MLCK; kalpte yalnız miyozin fosfatazı
- D) İskelette RyR2'nin Na⁺ akımını durdurması; kalpte RyR1'in ACh yıkması
- E) İskelette DHPR–RyR1 mekanik eşleşmesi; kalpte Ca²⁺ girişinin RyR2 salımını tetiklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: İskelette mekanik DHPR–RyR1 eşleşmesi, kalpte L-tipi Ca²⁺ girişine bağlı RyR2 salımı karakteristiktir.
37 °C için monovalan katyonun Nernst denklemi E ≈ 61·log₁₀(dış/iç) mV olarak alınırsa, dış/iç oranı 10 olduğunda yaklaşık denge potansiyeli nedir?
- A) +6,1 mV
- B) +61 mV
- C) 0 mV
- D) −61 mV
- E) +122 mV
Doğru cevap: B
Çözüm: log₁₀(10)=1 olduğundan z=+1 için E≈+61 mV elde edilir.