37 °C için monovalan katyonun Nernst denklemi E ≈ 61·log₁₀(dış/iç) mV olarak alınırsa, dış/iç oranı 10 olduğunda yaklaşık denge potansiyeli nedir?
- A) +6,1 mV
- B) +61 mV
- C) 0 mV
- D) −61 mV
- E) +122 mV
Doğru cevap: B
Çözüm: log₁₀(10)=1 olduğundan z=+1 için E≈+61 mV elde edilir.
37 °C için monovalan katyonun dış/iç konsantrasyon oranı 1/10 ise Nernst potansiyeli yaklaşık kaç mV olur?
- A) +122 mV
- B) −6,1 mV
- C) 0 mV
- D) +61 mV
- E) −61 mV
Doğru cevap: E
Çözüm: log₁₀(0,1)=−1 olduğundan +1 değerlikli iyon için E≈−61 mV hesaplanır.
İdeal ayrışma varsayımıyla 0,15 mol/L NaCl çözeltisinin yaklaşık ozmolaritesi hangisidir?
- A) 75 mOsm/L
- B) 300 mOsm/L
- C) 150 mOsm/L
- D) 600 mOsm/L
- E) 450 mOsm/L
Doğru cevap: B
Çözüm: NaCl yaklaşık iki parçacığa ayrılır: 0,15×2=0,30 Osm/L=300 mOsm/L.
Bir hücrede voltaj kapılı Na⁺ kanalları uzun süre inaktif kalırken membran depolarize tutulursa hangi sonuç en olasıdır?
- A) Miyozin hafif zincirlerinin doğrudan fosforile olması
- B) ACh sentezinin zorunlu olarak ikiye katlanması
- C) Membranın kendiliğinden kesin olarak hiperpolarize olması
- D) Her uyaranla giderek daha büyük aksiyon potansiyeli oluşması
- E) Yeni aksiyon potansiyeli başlatma yeteneğinin azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Süregelen depolarizasyon Na⁺ kanallarının inaktivasyondan çıkmasını engelleyerek uyarılabilirliği azaltabilir.
İnternodal miyelinin kaybı akson üzerindeki yerel akım açısından hangi değişikliğe yol açabilir?
- A) Membran üzerinden akım kaçağının artması ve iletimin yavaşlaması
- B) Aksiyon potansiyelinin Na⁺ gerektirmemesi
- C) Ranvier aralıklarının otomatik olarak sonsuz büyümesi
- D) Membran kapasitansının sıfır olması
- E) Akson iç direncinin tamamen kaybolması
Doğru cevap: A
Çözüm: Demiyelinizasyon internodal membran yalıtımını azaltarak akım kaybını ve iletim bloğu riskini artırır.
Göreceli refrakter dönemde daha güçlü uyarı gereksinimine hangisi birlikte katkıda bulunur?
- A) Hücre zarının protein kaybetmesi
- B) Bir kısım Na⁺ kanalının toparlanmamış olması ve yüksek K⁺ iletkenliği
- C) İyonların konsantrasyon farklarının sıfırlanması
- D) Yalnız ATPazın hücreyi ısıtması
- E) Tüm Na⁺ kanallarının sürekli açık olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Na⁺ kanal toparlanmasının tamamlanmaması ve kalan K⁺ iletkenliği eşiğe ulaşmayı zorlaştırır.
Sinapsta presinaptik Ca²⁺ kanalları seçici biçimde bloke edilirse ilk beklenen olay hangisidir?
- A) Her EPSP'nin genliğinin zorunlu olarak artması
- B) Membran yağ asitlerinin tamamen kaybı
- C) Nörotransmitter veziküllerinin ekzositizinin azalması
- D) Postsinaptik tüm reseptör sayısının artması
- E) Akson çapının hemen büyümesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Vezikül füzyonunun temel tetikleyicisi presinaptik Ca²⁺ girişidir.
Postsinaptik hücrede K⁺ iletkenliğinin artması, K⁺ denge potansiyeli istirahatten daha negatifse hangi yanıtı oluşturabilir?
- A) Yeni bir nöromüsküler kavşak oluşması
- B) Voltaj kapılı Na⁺ kanallarının sürekli açılması
- C) Hiperpolarizasyon ve inhibitör postsinaptik etki
- D) SR'den zorunlu Ca²⁺ salımı
- E) Hızlı Na⁺ bağımlı depolarizasyon
Doğru cevap: C
Çözüm: K⁺ kanal açılması membranı E_K yönüne çekerek hiperpolarize edebilir.
Eşit genlikte iki subeşik EPSP kısa zaman aralıklarıyla aynı sinapstan gelirse eşik aşılmasının nedeni hangisidir?
- A) SR Ca²⁺ deposunun boşalması
- B) Mutlak refrakter dönem oluşması
- C) İyonların Nernst potansiyellerinin her durumda sıfıra gitmesi
- D) Mekânsal olarak farklı sinapsların etkinleşmesi
- E) Zamansal summasyonla depolarizasyonların üst üste binmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Subeşik potansiyeller zamansal olarak üst üste binerek daha büyük toplam depolarizasyon oluşturabilir.
Kas tipi nikotinik ACh reseptörünün açılması motor son plakta tipik olarak hangi elektriksel etkiyi yapar?
- A) Yalnız K⁺ içeri akışıyla kalıcı hiperpolarizasyon
- B) Kasın SR Ca²⁺ depolarını anında yok etme
- C) Cl⁻ iletkenliğini artırıp doğrudan IPSP üretme
- D) Net katyon akımıyla depolarizan uç plak potansiyeli
- E) Doğrudan hücre çekirdeğinde transkripsiyon inhibisyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Nm reseptörleri katyon geçirgenliğini artırarak net içeri akım ve depolarizasyon oluşturur.
Asetilkolinesteraz enziminin güçlü inhibisyonu motor son plakta hangi ilk etkinin uzamasına yol açabilir?
- A) Ranvier düğümlerinin tümünün kaybına
- B) Düz kasta troponin oluşumuna
- C) ACh'nin reseptör aktivasyon süresinin artmasına
- D) Presinaptik Ca²⁺ kanallarının yapısal olarak parçalanmasına
- E) ACh veziküllerinin yok olmasına
Doğru cevap: C
Çözüm: ACh parçalanmasının azalması sinaptik aralıkta transmitter etkisinin uzamasına yol açabilir.
Presinaptik Ca²⁺ kanal bozukluğu ile postsinaptik Nm reseptör azalmasını ayıran en doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Her ikisi yalnız sensoryal Aδ lifi kaybıdır
- B) Her ikisi yalnız düz kas MLCK bozukluğudur
- C) Miyastenia gravis: presinaptik; Lambert–Eaton: postsinaptik
- D) Lambert–Eaton: presinaptik; miyastenia gravis: postsinaptik
- E) Her ikisi yalnız postsinaptik muskarinik reseptör bozukluğudur
Doğru cevap: D
Çözüm: Lambert–Eaton presinaptik Ca²⁺ kanalını, klasik miyastenia gravis postsinaptik Nm reseptörünü hedefler.
ATP'nin tamamen tükenmesi kas çapraz-köprü döngüsünde hangi olayı doğrudan zorlaştırır?
- A) Miyozinin aktinden ayrılmasını
- B) Na⁺ kanallarından Na⁺ akışının matematiksel varlığını
- C) Kollajenin tip I olmasını
- D) Ca²⁺ iyonunun elektrik yükünün değişmesini
- E) Miyozinin ilk kez aktine yaklaşmasını mümkün kılan aktin üretimini
Doğru cevap: A
Çözüm: Miyozinin aktinden ayrılması için ATP bağlanması gereklidir; ATP yetersizliği rigor gelişimine katkı yapar.
SERCA pompasının etkinliği azalırken iskelet kası hücresinde hangisi beklenir?
- A) Aksiyon potansiyeli genliğinin zorunlu ikiye katlanması
- B) Sitozolik Ca²⁺'nın uzaklaştırılmasının gecikmesi ve gevşemenin yavaşlaması
- C) Nikotinik reseptörlerin muskarinikleşmesi
- D) SR Ca²⁺ depolarının her koşulda hızla dolması
- E) Miyozinin ATP'ye daha az ihtiyaç duyması
Doğru cevap: B
Çözüm: SERCA Ca²⁺'yı SR içine geri pompalar; etkinliği azalırsa sitozolik Ca²⁺ temizlenmesi yavaşlar.
Düz kas hücresinde MLCK inhibisyonu hangi biyokimyasal basamağı doğrudan azaltır?
- A) Nöronal Na⁺ kanallarının inaktivasyonunu
- B) Diş minesi mineralizasyonunu
- C) Miyozin hafif zincir fosforilasyonunu
- D) Troponin C'nin Ca²⁺'ya bağlanmasını
- E) ACh'nin kolin ve asetata parçalanmasını
Doğru cevap: C
Çözüm: MLCK miyozin hafif zincirlerini fosforile ederek düz kas çapraz-köprü etkinliğini artırır.
Düz kas gevşemesinde miyozin hafif zincir fosfatazının temel işlevi hangisidir?
- A) Troponin C sentezinin artırılması
- B) Na⁺/K⁺-ATPazın 3 K⁺ dışarı taşıması
- C) Lokal anesteziyle Na⁺ akımının artırılması
- D) ACh vezikülüne Ca²⁺ depolanması
- E) Miyozin hafif zincirlerinden fosfatın uzaklaştırılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Miyozin hafif zincir fosfatazı MLCK'ye karşıt biçimde fosforilasyonu azaltır.
İskelet kası ve kalp kasında SR Ca²⁺ salımını başlatan ana mekanizmaların doğru karşılaştırması hangisidir?
- A) Her ikisinde yalnız asetilkolinesterazla doğrudan SR salımı
- B) Her ikisinde SR kullanılmadan yalnız mitokondriyal kalsiyum salımı
- C) İskelette kalmodulin–MLCK; kalpte yalnız miyozin fosfatazı
- D) İskelette RyR2'nin Na⁺ akımını durdurması; kalpte RyR1'in ACh yıkması
- E) İskelette DHPR–RyR1 mekanik eşleşmesi; kalpte Ca²⁺ girişinin RyR2 salımını tetiklemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: İskelette mekanik DHPR–RyR1 eşleşmesi, kalpte L-tipi Ca²⁺ girişine bağlı RyR2 salımı karakteristiktir.
Normal kalp kasında tetanik kasılmanın gelişmemesinin temel elektrofizyolojik nedeni hangisidir?
- A) Troponinin hiç bulunmaması
- B) Tüm kalp kası hücrelerinde miyelin bulunması
- C) Aksiyon potansiyeli ve refrakter dönemin uzun olması
- D) Hücre dışı Ca²⁺'nın tamamen yokluğu
- E) SR membranının mevcut olmaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalp kasının uzun refrakter dönemi hızlı üst üste binen aksiyon potansiyeli ve tetanusu engeller.
Afferent lif–reseptör eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Ia: kas iğciği; Ib: Golgi tendon organı
- B) Ia: Pacinian korpüskülü; Ib: serbest sinir sonu
- C) Ia: C lifi; Ib: Aδ lifi
- D) Ia: Golgi tendon organı; Ib: kas iğciği
- E) Ia: retina konisi; Ib: işitme kemikçiği
Doğru cevap: A
Çözüm: Ia afferentleri kas iğciği primer uçlarıyla, Ib afferentleri Golgi tendon organıyla ilişkilidir.
Ağrılı uyaranın ilk anda keskin, sonra daha uzun süreli künt algılanması hangi liflerin iletim farklılığıyla açıklanır?
- A) Yalnız Aβ liflerinin seri etkisi
- B) Önce C, ardından Ia lifleri
- C) Yalnız Pacinian reseptörlerinin uyarılması
- D) Önce Aδ, ardından C liflerinin katkısı
- E) Önce Ib, ardından alfa motor lifler
Doğru cevap: D
Çözüm: İnce miyelinli Aδ lifleri hızlı ilk ağrıya, miyelinsiz C lifleri yavaş ikinci ağrıya katkıda bulunur.