Kalp debisini (CO) doğrudan veren temel eşitlik hangisidir?
- A) Ejeksiyon fraksiyonu × arteriyel oksijen basıncı
- B) Sistol sonu hacim × venöz direnç
- C) Diyastolik basınç × nabız basıncı
- D) Kalp hızı × atım hacmi
- E) Solunum sayısı × tidal hacim
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir dakikada pompalanan kan hacmi, bir atımdaki hacim ile dakikadaki atım sayısının çarpımıdır.
Atım hacmi (SV) aşağıdaki hacimlerden hangisinin farkıyla hesaplanır?
- A) MAP − TPR
- B) EDV − ESV
- C) FRC − RV
- D) ESV − EDV
- E) TLC − VC
Doğru cevap: B
Çözüm: Atım hacmi diyastol sonu ventrikül hacminden sistol sonu ventrikül hacminin çıkarılmasıyla bulunur.
Birinci kalp sesinin (S1) temel oluşum mekanizması hangisidir?
- A) Aort ve pulmoner kapakların açılması
- B) Koroner arterlerin genişlemesi
- C) Mitral ve triküspit kapakların kapanması
- D) Semilunar kapakların kapanması
- E) Atriyumların elektriksel repolarizasyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: S1 sistol başlangıcında atriyoventriküler kapakların kapanmasıyla ilişkilidir.
İkinci kalp sesi (S2) hangi olayla ilişkilidir?
- A) Triküspit kapağın açılması
- B) Aort ve pulmoner kapakların kapanması
- C) Atriyal sistolün başlaması
- D) SA düğümün depolarizasyonu
- E) Mitral kapağın açılması
Doğru cevap: B
Çözüm: S2 sistol sonunda semilunar kapakların kapanmasıyla ilişkilidir.
Kalbin fizyolojik primer pacemaker yapısı hangisidir?
- A) Papiller kas
- B) Sinoatriyal (SA) düğüm
- C) Purkinje ağının distal uçları
- D) Atrioventriküler kapak halkası
- E) His demetinin sağ dalı
Doğru cevap: B
Çözüm: SA düğüm fizyolojik koşullarda en yüksek spontan uyarı hızına sahip yapıdır.
AV düğümdeki fizyolojik iletim gecikmesinin ana yararı nedir?
- A) Tüm koroner arterleri kalıcı kapatmak
- B) Ventrikül ejeksiyonunu tamamen engellemek
- C) Akciğer kompliyansını yükseltmek
- D) Kan viskozitesini azaltmak
- E) Atriyal kasılma sonrası ventrikül dolumuna zaman sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: AV nodal gecikme atriyal aktivite ile ventriküler kasılma arasında uygun zamanlamayı sağlar.
Karotis sinüs baroreseptörlerinin afferent duyusu çoğunlukla hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. facialis (VII)
- B) N. trigeminus (V)
- C) N. hypoglossus (XII)
- D) N. glossopharyngeus (IX)
- E) N. vagus (X)
Doğru cevap: D
Çözüm: Karotis sinüs afferenti Hering siniri üzerinden IX. kraniyal sinire katılır.
Diyastol sonu hacim 140 mL, sistol sonu hacim 56 mL olan ventrikülün ejeksiyon fraksiyonu kaçtır?
- A) %60
- B) %70
- C) %45
- D) %40
- E) %84
Doğru cevap: A
Çözüm: SV=140−56=84 mL; EF=84/140=%60 olarak hesaplanır.
Atım hacmi 70 mL, kalp hızı 90/dk olan bir kişinin kalp debisi kaç L/dk’dır?
- A) 7,0 L/dk
- B) 5,4 L/dk
- C) 6,3 L/dk
- D) 4,5 L/dk
- E) 9,0 L/dk
Doğru cevap: C
Çözüm: CO=90×70=6300 mL/dk=6,3 L/dk.
Ventrikül kasılması sırasında tüm kapaklar kapalıyken ventrikül basıncı yükseliyor, hacmi değişmiyorsa hangi evre yaşanmaktadır?
- A) İzovolümetrik kasılma
- B) Atriyal dolum
- C) Ejeksiyon
- D) Hızlı ventrikül dolumu
- E) İzovolümetrik gevşeme
Doğru cevap: A
Çözüm: İzovolümetrik kasılmada bütün kapaklar kapalıdır, ventrikül hacmi sabitken basınç artar.
Venöz dönüşte artışla EDV yükseliyor ve kasılma gücü değişmiyorsa Frank–Starling mekanizması nasıl yanıt verebilir?
- A) Her durumda ejeksiyon fraksiyonunu sıfırlar
- B) Ventrikül duvarındaki gerilimi tamamen yok eder
- C) Atım hacmini yalnızca kalp hızına bağımlı kılar
- D) AV düğüm iletimini doğrudan engeller
- E) Fizyolojik sınırlar içinde atım hacmini artırabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç sarkomer uzunluğunun artması kasılma kuvvetini ve atım hacmini artırabilir.
Arteriyol yarıçapı ideal laminer akım varsayımında yarıya düşerse direnç yaklaşık kaç katına çıkar?
- A) 8 kat
- B) 32 kat
- C) 4 kat
- D) 2 kat
- E) 16 kat
Doğru cevap: E
Çözüm: Poiseuille denklemine göre R∝1/r⁴, yarıçap yarıya inince R 2⁴=16 kat artar.
Arteriyel basıncın ani yükselmesine karşı normal barorefleksin ilk beklenen otonom yanıtı hangisidir?
- A) Renin salgısının refleks olarak hemen en üst düzeye çıkması
- B) Sempatik çıkışın belirgin artması
- C) Vagal etkinlikte artış ve sempatik çıkışta azalma
- D) Vagal etkinliğin tamamen ortadan kalkması
- E) Kalp hızının mutlaka iki katına çıkması
Doğru cevap: C
Çözüm: Artan damar gerilmesi baroreseptör ateşlemesini yükseltir, sempatik tonus baskılanıp vagal tonus artar.
Aort kavsinden kaynaklanan baroreseptör afferentleri esas olarak hangi sinir üzerinden merkezi sinir sistemine ulaşır?
- A) N. vagus (X)
- B) N. abducens (VI)
- C) N. mandibularis (V3)
- D) N. glossopharyngeus (IX)
- E) N. olfactorius (I)
Doğru cevap: A
Çözüm: Aort kavsi baroreseptörlerinin afferenti vagusla; karotis sinüsün afferenti glossopharyngeusla taşınır.
EDV sabitken pozitif inotropik uyarı ESV’yi 70 mL’den 45 mL’ye düşürürse, başka koşullar sabitken en doğrudan beklenen değişim hangisidir?
- A) EDV zorunlu iki katına çıkar
- B) Atım hacmi ve ejeksiyon fraksiyonu artar
- C) S1 ile S2 yer değiştirir
- D) Atım hacmi değişmez, yalnız kalp hızı artar
- E) Atım hacmi azalırken EF sabit kalır
Doğru cevap: B
Çözüm: SV=EDV−ESV. EDV sabitken ESV azalırsa SV artar; EF=SV/EDV de yükselir.
İdeal laminer akım varsayımıyla aynı damar segmentinin yarıçapı %25 azalırsa yeni direncin başlangıca oranı yaklaşık kaç olur?
- A) 1,78
- B) 4,00
- C) 3,16
- D) 1,33
- E) 2,00
Doğru cevap: C
Çözüm: R₂/R₁=(r₁/r₂)⁴=(1/0,75)⁴≈3,16. Yarıçap değişiminin dördüncü kuvveti kullanılır.
Akut kan kaybında baroreseptörler üzerinden gelişen kısa süreli kompansatuvar yanıt için hangi dizi en tutarlıdır?
- A) Baroreseptör ateşlemesi azalır → sempatik tonus artar → taşikardi ve arteriyoler daralma eğilimi
- B) Baroreseptör ateşlemesi artar → vagal tonus artar → bradikardi
- C) Renin doğrudan sinapsta ACh yıkar → kalp debisi aniden sıfırlanır
- D) Karotis sinüs IX afferenti kesintisiz yükselir → tüm damarlar genişler
- E) Aort kavsi reseptörleri yalnız PaO₂ algılar → solunum durur
Doğru cevap: A
Çözüm: Basınç düşüşü baroreseptör gerilmesini/ateşlemesini azaltır, medüller refleksle sempatik etkiyi artırır.
İzovolümetrik gevşeme sırasında ventrikül basıncı düşerken hacmin değişmemesinin nedeni hangisidir?
- A) Aort kapağı açıkken ventrikül ejeksiyonu sürmektedir
- B) Semilunar ve AV kapaklar aynı anda bütünüyle açıktır
- C) Semilunar kapaklar kapanmış, AV kapaklar henüz açılmamıştır
- D) Ventriküle atriyumdan hızlı kan dolmaktadır
- E) Miyokardın sistolik basıncı sabit artmaktadır
Doğru cevap: C
Çözüm: İzovolümetrik gevşeme S2 sonrasında semilunar kapanışla başlar ve AV kapaklar açılmadan önce sürer.
Arteriyel O₂ içeriği büyük ölçüde aynı kalırken dokuların O₂ kullanımının artması, kardiyak debi sabitse Fick ilkesine göre arteriyovenöz O₂ farkını nasıl etkiler?
- A) Sıfırlar
- B) Azaltır
- C) Yalnız hemoglobin sayısını sabitler
- D) Artırır
- E) Oksijen tüketimiyle ilişkisi yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Fick: VO₂=CO×(CaO₂−CvO₂). CO sabitken VO₂ artışı farkın büyümesini gerektirir.
Bir kişinin solunum sayısı 10/dk ve VT 600 mL iken 20/dk ve VT 300 mL’ye geçmesi durumunda anatomik ölü boşluk 150 mL sabit kabul edilirse hangisi doğrudur?
- A) Alveoler ventilasyon iki durumda da 6,0 L/dk olur
- B) Dakika ventilasyonu 6’dan 12 L/dk’ya çıkar
- C) Alveoler ventilasyon 3,0’dan 4,5 L/dk’ya yükselir
- D) Ölü boşluğun etkin ventilasyona katkısı tamamen kaybolur
- E) Dakika ventilasyonu aynı kalırken alveoler ventilasyon 4,5’ten 3,0 L/dk’ya düşer
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç VA=(600−150)×10=4,5 L/dk; son VA=(300−150)×20=3 L/dk. Her iki durumda VE=6 L/dk.