Kalp debisini (CO) doğrudan veren temel eşitlik hangisidir?
- A) Ejeksiyon fraksiyonu × arteriyel oksijen basıncı
- B) Sistol sonu hacim × venöz direnç
- C) Diyastolik basınç × nabız basıncı
- D) Kalp hızı × atım hacmi
- E) Solunum sayısı × tidal hacim
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir dakikada pompalanan kan hacmi, bir atımdaki hacim ile dakikadaki atım sayısının çarpımıdır.
Atım hacmi (SV) aşağıdaki hacimlerden hangisinin farkıyla hesaplanır?
- A) MAP − TPR
- B) EDV − ESV
- C) FRC − RV
- D) ESV − EDV
- E) TLC − VC
Doğru cevap: B
Çözüm: Atım hacmi diyastol sonu ventrikül hacminden sistol sonu ventrikül hacminin çıkarılmasıyla bulunur.
Birinci kalp sesinin (S1) temel oluşum mekanizması hangisidir?
- A) Aort ve pulmoner kapakların açılması
- B) Koroner arterlerin genişlemesi
- C) Mitral ve triküspit kapakların kapanması
- D) Semilunar kapakların kapanması
- E) Atriyumların elektriksel repolarizasyonu
Doğru cevap: C
Çözüm: S1 sistol başlangıcında atriyoventriküler kapakların kapanmasıyla ilişkilidir.
İkinci kalp sesi (S2) hangi olayla ilişkilidir?
- A) Triküspit kapağın açılması
- B) Aort ve pulmoner kapakların kapanması
- C) Atriyal sistolün başlaması
- D) SA düğümün depolarizasyonu
- E) Mitral kapağın açılması
Doğru cevap: B
Çözüm: S2 sistol sonunda semilunar kapakların kapanmasıyla ilişkilidir.
Kalbin fizyolojik primer pacemaker yapısı hangisidir?
- A) Papiller kas
- B) Sinoatriyal (SA) düğüm
- C) Purkinje ağının distal uçları
- D) Atrioventriküler kapak halkası
- E) His demetinin sağ dalı
Doğru cevap: B
Çözüm: SA düğüm fizyolojik koşullarda en yüksek spontan uyarı hızına sahip yapıdır.
AV düğümdeki fizyolojik iletim gecikmesinin ana yararı nedir?
- A) Tüm koroner arterleri kalıcı kapatmak
- B) Ventrikül ejeksiyonunu tamamen engellemek
- C) Akciğer kompliyansını yükseltmek
- D) Kan viskozitesini azaltmak
- E) Atriyal kasılma sonrası ventrikül dolumuna zaman sağlamak
Doğru cevap: E
Çözüm: AV nodal gecikme atriyal aktivite ile ventriküler kasılma arasında uygun zamanlamayı sağlar.
Karotis sinüs baroreseptörlerinin afferent duyusu çoğunlukla hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. facialis (VII)
- B) N. trigeminus (V)
- C) N. hypoglossus (XII)
- D) N. glossopharyngeus (IX)
- E) N. vagus (X)
Doğru cevap: D
Çözüm: Karotis sinüs afferenti Hering siniri üzerinden IX. kraniyal sinire katılır.
Sistemik damar direncinin ayarlanmasında başlıca rol oynayan damar grubu hangisidir?
- A) Büyük elastik arterler
- B) Pulmoner venler
- C) Arteriyoller
- D) Vena kavalar
- E) Lenfatik kapillerler
Doğru cevap: C
Çözüm: Küçük yarıçapları ve düz kas tonusları nedeniyle arteriyoller temel direnç damarlarıdır.
Alveollerde yüzey gerilimini azaltan sürfaktanın başlıca kaynağı hangisidir?
- A) Goblet hücresi
- B) Alveoler makrofaj
- C) Tip I alveol epitel hücresi
- D) Pulmoner arter endoteli
- E) Tip II alveol epitel hücresi
Doğru cevap: E
Çözüm: Tip II pnömositler sürfaktan üretir; bu madde yüzey gerilimini düşürerek alveollerin açık kalmasını destekler.
Basit spirometri ile doğrudan ölçülemeyen akciğer hacmi hangisidir?
- A) Vital kapasite
- B) Tidal hacim (VT)
- C) İnspiratuvar rezerv hacim
- D) Ekspiratuvar rezerv hacim
- E) Rezidüel hacim (RV)
Doğru cevap: E
Çözüm: Rezidüel hacim maksimal ekspirasyon sonunda akciğerde kalan havadır ve doğrudan basit spirometreyle ölçülemez.
Obstrüktif akciğer hastalığında tipik olarak hangi spirometrik değişim beklenir?
- A) Rezidüel hacmin hiç bulunmaması
- B) FEV₁/FVC oranının zorunlu yükselmesi
- C) Tidal hacmin yalnızca artması
- D) TLC değerinin her durumda sıfıra inmesi
- E) FEV₁/FVC oranında azalma
Doğru cevap: E
Çözüm: Hava yolu direnci arttığında ilk saniye zorlu ekspiratuvar hacim oransal olarak daha fazla azalabilir.
V/Q oranının sıfıra yaklaşması hangi fizyolojik durumu düşündürür?
- A) Hiçbir alveoler gaz değişiminin olmadığı sağlıklı akciğer
- B) Akciğerin total kapasitesinin artması
- C) Hem ventilasyonun hem perfüzyonun birlikte sonsuza ulaşması
- D) Perfüzyonun sürdüğü ancak ventilasyonun olmadığı şant benzeri alan
- E) Perfüzyonsuz ancak iyi ventile edilen ölü boşluk
Doğru cevap: D
Çözüm: V/Q sıfır olduğunda alveole hava gelmez ancak kan akımı sürer; bu şant benzeri eşleşmedir.
Alveoler ventilasyon için doğru ifade hangisidir?
- A) Tidal hacim × arter basıncı
- B) Vital kapasite + rezidüel hacim
- C) Rezidüel hacim × kalp hızı
- D) (Tidal hacim − ölü boşluk hacmi) × solunum sayısı
- E) Tidal hacim ÷ solunum sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Ölü boşluğa giden hava alveoler gaz alışverişine katılmadığı için etkin ventilasyondan çıkarılır.
Oksijen–hemoglobin ayrışma eğrisini sağa kaydıran değişiklik hangisidir?
- A) Doku sıcaklığının artması
- B) H⁺ konsantrasyonunun azalması
- C) PaCO₂ değerinin azalması
- D) 2,3-BPG düzeyinin azalması
- E) Hemoglobin afinitesinin doğrudan artması
Doğru cevap: A
Çözüm: Isı artışı hemoglobinin O₂ afinitesini azaltarak ayrışma eğrisini sağa kaydırır.
Glomerüler filtrasyon hızının referans ölçümünde kullanılan ideal belirteç hangisidir?
- A) Safra asidi
- B) Albumin
- C) Hemoglobin
- D) İnülin
- E) İnsülin
Doğru cevap: D
Çözüm: İnülin serbest filtrelenir, tübüler geri emilime veya sekresyona anlamlı şekilde uğramaz; klirensi GFR ile eşleşir.
Henle kulpunun kalın çıkan kolunda NaCl geri emiliminden sorumlu başlıca taşıyıcı hangisidir?
- A) ENaC
- B) SGLT1
- C) NKCC2
- D) NCC
- E) AQP2
Doğru cevap: C
Çözüm: Kalın çıkan kolun apikal Na⁺-K⁺-2Cl⁻ ortak taşıyıcısı NKCC2, NaCl geri emilimini sağlar.
Henle kulpunun ince inen kolunun temel geçirgenlik özelliği hangisidir?
- A) Aldosteronla düzenlenen ENaC varlığı
- B) Suya yüksek geçirgenlik
- C) Sodyum pompalayan NKCC2 yoğunluğu
- D) Suya tamamen kapalı olması
- E) Yalnız proteinlere geçirgenlik
Doğru cevap: B
Çözüm: İnen ince kol suyu ozmotik gradyan boyunca geçirir; medüller yoğunlaştırma sistemine katkı verir.
ADH, toplayıcı kanalda su geri emilimini öncelikle hangi protein üzerinden artırır?
- A) NCC
- B) Aquaporin-2 (AQP2)
- C) Na⁺/H⁺ değiştirici
- D) Na⁺/glukoz kotransporteri
- E) NKCC2
Doğru cevap: B
Çözüm: V2 reseptör aktivasyonu AQP2 kanallarının apikal membrana yerleşimini artırır.
Aldosteronun başlıca hücrelerdeki tipik net etkisi hangisidir?
- A) Su kanallarını AQP2 üzerinden doğrudan açmak
- B) Na⁺ geri emilimini tamamen durdurmak
- C) Na⁺ geri emilimini ve K⁺ sekresyonunu artırmak
- D) Glomerüler kapillerleri filtrelemeye kapatmak
- E) K⁺ sekresyonunu her koşulda sıfırlamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Aldosteron ENaC ve bazolateral Na⁺/K⁺-ATPazı destekleyerek distal Na⁺ geri emilimi ve K⁺ sekresyonunu artırabilir.
Metabolik asidozda primer kan gazı değişikliği hangisidir?
- A) Plazma HCO₃⁻ düzeyinde azalma
- B) PaCO₂ değerinde primer artış
- C) Tidal hacmin mutlaka sıfıra inmesi
- D) Serum Na⁺ düzeyinin kesin iki katına çıkması
- E) Hemoglobin konsantrasyonunda zorunlu artış
Doğru cevap: A
Çözüm: Metabolik asidozun temel özelliği bikarbonat azalmasıdır; solunumsal kompansasyonda PaCO₂ azalabilir.