EDV sabitken pozitif inotropik uyarı ESV’yi 70 mL’den 45 mL’ye düşürürse, başka koşullar sabitken en doğrudan beklenen değişim hangisidir?
- A) EDV zorunlu iki katına çıkar
- B) Atım hacmi ve ejeksiyon fraksiyonu artar
- C) S1 ile S2 yer değiştirir
- D) Atım hacmi değişmez, yalnız kalp hızı artar
- E) Atım hacmi azalırken EF sabit kalır
Doğru cevap: B
Çözüm: SV=EDV−ESV. EDV sabitken ESV azalırsa SV artar; EF=SV/EDV de yükselir.
İdeal laminer akım varsayımıyla aynı damar segmentinin yarıçapı %25 azalırsa yeni direncin başlangıca oranı yaklaşık kaç olur?
- A) 1,78
- B) 4,00
- C) 3,16
- D) 1,33
- E) 2,00
Doğru cevap: C
Çözüm: R₂/R₁=(r₁/r₂)⁴=(1/0,75)⁴≈3,16. Yarıçap değişiminin dördüncü kuvveti kullanılır.
Akut kan kaybında baroreseptörler üzerinden gelişen kısa süreli kompansatuvar yanıt için hangi dizi en tutarlıdır?
- A) Baroreseptör ateşlemesi azalır → sempatik tonus artar → taşikardi ve arteriyoler daralma eğilimi
- B) Baroreseptör ateşlemesi artar → vagal tonus artar → bradikardi
- C) Renin doğrudan sinapsta ACh yıkar → kalp debisi aniden sıfırlanır
- D) Karotis sinüs IX afferenti kesintisiz yükselir → tüm damarlar genişler
- E) Aort kavsi reseptörleri yalnız PaO₂ algılar → solunum durur
Doğru cevap: A
Çözüm: Basınç düşüşü baroreseptör gerilmesini/ateşlemesini azaltır, medüller refleksle sempatik etkiyi artırır.
İzovolümetrik gevşeme sırasında ventrikül basıncı düşerken hacmin değişmemesinin nedeni hangisidir?
- A) Aort kapağı açıkken ventrikül ejeksiyonu sürmektedir
- B) Semilunar ve AV kapaklar aynı anda bütünüyle açıktır
- C) Semilunar kapaklar kapanmış, AV kapaklar henüz açılmamıştır
- D) Ventriküle atriyumdan hızlı kan dolmaktadır
- E) Miyokardın sistolik basıncı sabit artmaktadır
Doğru cevap: C
Çözüm: İzovolümetrik gevşeme S2 sonrasında semilunar kapanışla başlar ve AV kapaklar açılmadan önce sürer.
Arteriyel O₂ içeriği büyük ölçüde aynı kalırken dokuların O₂ kullanımının artması, kardiyak debi sabitse Fick ilkesine göre arteriyovenöz O₂ farkını nasıl etkiler?
- A) Sıfırlar
- B) Azaltır
- C) Yalnız hemoglobin sayısını sabitler
- D) Artırır
- E) Oksijen tüketimiyle ilişkisi yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Fick: VO₂=CO×(CaO₂−CvO₂). CO sabitken VO₂ artışı farkın büyümesini gerektirir.
Bir kişinin solunum sayısı 10/dk ve VT 600 mL iken 20/dk ve VT 300 mL’ye geçmesi durumunda anatomik ölü boşluk 150 mL sabit kabul edilirse hangisi doğrudur?
- A) Alveoler ventilasyon iki durumda da 6,0 L/dk olur
- B) Dakika ventilasyonu 6’dan 12 L/dk’ya çıkar
- C) Alveoler ventilasyon 3,0’dan 4,5 L/dk’ya yükselir
- D) Ölü boşluğun etkin ventilasyona katkısı tamamen kaybolur
- E) Dakika ventilasyonu aynı kalırken alveoler ventilasyon 4,5’ten 3,0 L/dk’ya düşer
Doğru cevap: E
Çözüm: Başlangıç VA=(600−150)×10=4,5 L/dk; son VA=(300−150)×20=3 L/dk. Her iki durumda VE=6 L/dk.
Sağlıklı alveollerin bir bölümünde ventilasyon korunurken damar embolisi ile perfüzyon durursa, bu bölge için hangi değişim ve sonuç beklenir?
- A) Bu bölgedeki CO₂ atılımı normal perfüzyonla sürer
- B) Tüm akciğerin TLC değeri otomatik olarak ikiye katlanır
- C) V/Q sıfıra iner ve gerçek şant oluşur
- D) V/Q çok yükselir ve fizyolojik ölü boşluk etkisi artar
- E) Alveoler ventilasyon zorunlu sıfırlanır
Doğru cevap: D
Çözüm: Embolize bölgede perfüzyon yokken ventilasyon sürerse V/Q yüksek ve alveoler ölü boşluk artmış olur.
Obstrüktif ve restriktif ventilatuvar bozuklukları ayırt ederken hangi bulgu çifti en uygundur?
- A) Obstrüksiyonda FEV₁/FVC yükselir; restriksiyonda TLC yükselir
- B) Obstrüksiyonda TLC zorunlu düşük; restriksiyonda FEV₁/FVC her zaman düşük
- C) Her iki durum yalnız tepe ekspiratuvar akımdan kesin tanınır
- D) Her ikisinde rezidüel hacim kesin sıfır
- E) Obstrüksiyonda FEV₁/FVC düşük; restriksiyonda TLC düşük
Doğru cevap: E
Çözüm: Obstrüksiyon hava akım sınırlaması ve düşük FEV₁/FVC ile; restriksiyon ölçülmüş düşük TLC ile tanımlanır.
pH 7,48; PaCO₂ 28 mmHg; HCO₃⁻ 20 mmol/L bulunan kişide hangi yorum öncelikle doğrudur?
- A) Primer respiratuvar asidoz ve HCO₃⁻ artışı
- B) Primer metabolik alkaloz ve PaCO₂ artışı
- C) Normal asit–baz dengesi
- D) Primer metabolik asidoz ve PaCO₂ artışı
- E) Primer respiratuvar alkaloz ve beklenen yönde HCO₃⁻ azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Alkalemide PaCO₂ düşük olması primer respiratuvar alkaloz yönündedir; düşük HCO₃⁻ kompansasyona uygun olabilir. Akut/kronik uygunluk için ek hesap gerekir.
Alveoler-kapiller zarın kalınlığı artıp yüzey alanı azaldığında diğer değişkenler sabitken gaz difüzyonunun Fick ilkesine göre beklenen yönü nedir?
- A) Difüzyon mesafesi değişimi hiçbir etki oluşturmaz
- B) Gaz akımı yalnız kardiyak hıza bağlı sabit kalır
- C) Difüzyon kapasitesi azalır
- D) Difüzyon kapasitesi yüzey alanından bağımsız biçimde artar
- E) Membran kalınlığı arttıkça O₂ difüzyonu artar
Doğru cevap: C
Çözüm: Fick yasasında difüzyon yüzey alanıyla doğru, kalınlıkla ters ilişkilidir; her iki değişim kapasiteyi düşürür.
Yüksek irtifa etkisiyle belirgin hipoksemi geliştiğinde periferik kemoreseptörlerin uyarılması hangi ilk solunumsal–asit-baz yanıtına neden olabilir?
- A) Hiperventilasyon → PaCO₂ azalması → respiratuvar alkaloz eğilimi
- B) Akciğer sürfaktanının tamamen kaybolması → pH değişiminin olmaması
- C) Ventilasyonun tamamen kesilmesi → solunumsal pH artışı
- D) AQP2 kaybı → PaCO₂ artışı → primer metabolik asidoz
- E) Hipoventilasyon → PaCO₂ artışı → metabolik alkaloz
Doğru cevap: A
Çözüm: Hipoksi periferik kemoreseptörleri uyarıp alveoler ventilasyonu artırabilir; CO₂ azalması alkaloz yönünde etki eder.
Başka değişkenler sabitken orta dereceli efferent arteriol daralmasının glomerüler basınç ve renal plazma akımı üzerine tipik etkisi hangisidir?
- A) Glomerüler kapiller basınçta azalış, renal plazma akımında artış
- B) Glomerüler kapiller basınçta artış, renal plazma akımında azalma
- C) Her iki parametrede kesin artış
- D) Her iki parametrenin her durumda sabit kalması
- E) Renal plazma akımının sıfırlanmasıyla GFR’nin zorunlu artması
Doğru cevap: B
Çözüm: Efferent çıkış direnci artınca glomerüler kapiller basınç yükselirken toplam renal akım düşebilir; GFR yanıtı daralma düzeyine bağlıdır.
İnülin klirensi 100 mL/dk, kreatinin klirensi 115 mL/dk ölçülen kişide bu farkı fizyolojik olarak hangi özellik açıklayabilir?
- A) Kreatininin yalnız karaciğerden atılması
- B) Kreatininin glomerüler filtrasyonuna ek tübüler sekresyonu olması
- C) İnülinin geniş ölçüde geri emilmesi
- D) Kreatininin albümine tamamen bağlanıp filtrelenememesi
- E) İnülinin büyük oranda tübüllerden sekrete edilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kreatininin küçük miktarda tübüler sekresyonu klirensini inülinle ölçülen gerçek GFR’nin üstüne çıkarabilir.
Düşük plazma konsantrasyonunda PAH klirensinin gerçek renal plazma akımından biraz düşük bulunmasının temel nedeni hangisidir?
- A) PAH’ın tamamen proteinlere bağlanıp salgılanamaması
- B) PAH’ın glomerüler bazal membranı hiç geçememesi
- C) PAH ekstraksiyon oranının %100 olmaması
- D) PAH’ın glomerülde hiçbir zaman filtrelenmemesi
- E) PAH’ın yalnız böbrek dışı dokularda sentezlenmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: PAH böbrekten geçişte büyük ölçüde uzaklaştırılır fakat ekstraksiyon tam değildir; klirensi etkili RPF’yi verir.
Makula densaya NaCl sunumunun artmasıyla tubuloglomerüler geri bildirim etkinleşirse genellikle hangi yanıt beklenir?
- A) Toplayıcı kanalda AQP2’nin doğrudan parçalanması
- B) Glomerüler basıncın her koşulda iki katına çıkması
- C) Afferent arteriolde tam gevşeme ve GFR’nin koşulsuz artması
- D) Renin salımının yalnız artması ve tüm kapillerlerin açılması
- E) Afferent arteriolde daralma eğilimi ve tek nefron GFR’sinde azalma
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüksek NaCl sunumu makula densa–ATP/adenozin yolaklarıyla afferent tonusu artırabilir ve GFR’yi düşürmeye yönelir.
Hangi seçenek Henle kulpunun segment farklılığını ve idrarın konsantre edilmesini doğru açıklar?
- A) İnen kol NKCC2 ile suyu dışarı pompalar, çıkan kol glukoz geri emer
- B) İnen kol tüm nefron filtrasyonunu doğrudan başlatır
- C) Kalın çıkan kol yalnız ADH’ye bağlı AQP2 ile çalışır
- D) İki segmentin su ve NaCl geçirgenliği tamamen aynıdır
- E) İnen kol suya geçirgen, kalın çıkan kol ise NaCl geri emip suyu sınırlı geçirir
Doğru cevap: E
Çözüm: Karşı akım çoğaltımında çıkan koldan tuz çıkarken su tutulur; inen kolun su geçirgenliği interstisyel gradyanla ilişkilidir.
Aldosteron yüksekliğinde distal Na⁺ geri emiliminin artmasına bağlı hangi iyon değişimi daha olasıdır?
- A) İdrar K⁺ miktarının mutlaka sıfır olması
- B) Distal K⁺ sekresyonunun tamamen engellenmesi
- C) Toplayıcı kanalda tüm Na⁺ geri emiliminin durması
- D) Distal K⁺ sekresyonunun artması ve hipokalemi eğilimi
- E) Filtrelenen potasyumun glomerülde kalıcı depolanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Aldosteron başlıca hücrede ENaC etkinliğini artırır; lümen negatifliği ve K⁺ kanalları K⁺ sekresyonunu kolaylaştırır.
İdrar konsantrasyonu 15 mmol/L, plazma konsantrasyonu 0,5 mmol/L, idrar akımı 1,5 mL/dk olan maddenin klirensi kaç mL/dk’dır?
- A) 75 mL/dk
- B) 50 mL/dk
- C) 20 mL/dk
- D) 45 mL/dk
- E) 30 mL/dk
Doğru cevap: D
Çözüm: C=(U×V)/P=(15×1,5)/0,5=45 mL/dk. Birim dönüşümleri tutarlı tutulmalıdır.
Toplayıcı kanal başlıca hücresinde V2 reseptör blokajı olduğunda medüller ozmotik gradyan korunsa bile hangi değişim beklenir?
- A) Apikal AQP2 yerleşiminin azalması ve serbest su atılımının artması
- B) İdrar konsantrasyonunun mutlaka maksimuma çıkması
- C) Glomerüler filtrasyon bariyerindeki podositlerin kaybolması
- D) Kalın çıkan kolda NKCC2’nin AQP2’ye dönüşmesi
- E) ENaC’nin aldosterondan bağımsız zorunlu iki katına çıkması
Doğru cevap: A
Çözüm: ADH–V2–cAMP yolu AQP2 apikal yerleşimini sağlar. V2 blokajı toplayıcı kanalın suya geçirgenliğini azaltır.
Uzamış metabolik asidoza böbreğin uyumunda net asit atılımını artıran en önemli süreçlerden biri hangisidir?
- A) α-interkale hücre H⁺ sekresyonunun tamamen kesilmesi
- B) Filtrelenen bikarbonatın tamamının idrarla kaybı
- C) Böbrekte tüm fosfat tamponlarının ortadan kalkması
- D) Amonyum (NH₄⁺) üretimi ve idrarla atılımının artması
- E) İdrardaki asit yükünün zorunlu sıfırlanması
Doğru cevap: D
Çözüm: Amonyagenezle NH₄⁺ atılımı, H⁺ uzaklaştırılması ve yeni HCO₃⁻ kazancı kronik asidoza yanıtın temel bileşenidir.