Emzirme sırasında meme alveollerinden sütün dışarı verilmesini sağlayan temel hormon hangisidir?
- A) Prolaktin
- B) Oksitosin
- C) Kortizol tek başına
- D) Parathormon
- E) Gastrin
Doğru cevap: B
Çözüm: Oksitosin miyoeptelyal hücrelerin kasılmasıyla süt ejeksiyonunu sağlar.
Dilin ön iki-üçte birlik bölümünün tat duyusu hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. oculomotorius (III)
- B) N. facialis (VII; chorda tympani)
- C) N. hypoglossus (XII)
- D) N. opticus (II)
- E) N. accessorius (XI)
Doğru cevap: B
Çözüm: Ön dil 2/3 tat duyusu VII/chorda tympani ile taşınır; aynı bölgenin genel duyusu V3/lingual sinirdir.
Dilin ön iki-üçte birlik kısmının genel somatik duyusunu hangi sinir taşır?
- A) Chorda tympani (VII) tat lifleri
- B) N. trochlearis (IV)
- C) N. olfactorius (I)
- D) N. lingualis (V3)
- E) N. vagus (X) ana genel duyu yolu
Doğru cevap: D
Çözüm: Ön dil genel duyusunun baskın yolu mandibular trigeminal sinirin lingual dalıdır.
Hızlı ve keskin ağrının iletiminde daha fazla rol alan primer afferent lif grubu hangisidir?
- A) Parasempatik postganglionik lifler
- B) İnce miyelinli Aδ lifleri
- C) Miyelinsiz C lifleri tek başına
- D) Büyük motor Aα lifleri
- E) Purkinje lifleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Aδ lifleri görece hızlı iletimle keskin ilk ağrıya katkı verir; C lifleri daha yavaş künt/yanıcı ağrıyla ilişkilidir.
Erkekte Leydig hücresinden testosteron salgısını esas olarak hangi hormon uyarır?
- A) FSH
- B) Prolaktin
- C) Sekretin
- D) LH
- E) PTH
Doğru cevap: D
Çözüm: LH Leydig hücresinde testosteron sentezini uyarır; FSH daha çok Sertoli fonksiyonunu destekler.
Açlıkta ince bağırsağın göç eden motor kompleksi (MMC) ile en çok ilişkilendirilen hormon hangisidir?
- A) Kalsitonin
- B) Aldosteron
- C) Oksitosin
- D) İnsülin
- E) Motilin
Doğru cevap: E
Çözüm: Motilin açlık dönemindeki interdigestif motor kompleksin ortaya çıkmasında önemli rol oynar.
ADH ve oksitosinin sentez–salım ilişkisini doğru belirten ifade hangisidir?
- A) Pankreas beta hücrelerinde üretilirler
- B) Ön hipofizde sentezlenip tiroidden salınırlar
- C) Paratiroid baş hücrelerinden kana verilirler
- D) Hipotalamusta sentezlenip nörohipofizden kana salınırlar
- E) Yalnız adrenal medullada sentezlenirler
Doğru cevap: D
Çözüm: İki nöropeptit hipotalamusta sentezlenir, aksonlarla arka hipofize taşınıp oradan salınır.
PTH artışı böbreğin proksimal tübülünde fosfat taşınmasını tipik olarak nasıl değiştirir?
- A) Glomerüler filtrasyonu anında sıfırlar
- B) İyonize kalsiyumu her koşulda azaltır
- C) Fosfat geri emilimini her zaman yüzde yüz yapar
- D) Fosfat geri emilimini azaltır, fosfat atılımını artırır
- E) Fosfatı yalnız idrar kanalında üretir
Doğru cevap: D
Çözüm: PTH proksimal tübüldeki Na⁺-fosfat ortak taşıyıcılarını baskılar; fosfatüri artar.
Akut respiratuvar alkalozda total serum kalsiyumu değişmemesine rağmen parestezi gelişmesinin olası mekanizması hangisidir?
- A) İyonize Ca²⁺ artışıyla sinir iletiminin tümüyle durması
- B) Midenin intrinsik faktör salgısını durdurması
- C) Albüminin Ca²⁺ bağlamasının artmasına bağlı iyonize kalsiyum düşüşü
- D) PTH’nin tüm hücrelerde anında sentezinin durması
- E) Albüminin tamamen yok olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Alkalozda albüminin bağlama bölgelerindeki H⁺ azalması Ca²⁺ bağlanmasını artırarak serbest kalsiyumu düşürebilir.
Kadın menstrual siklusunda ovulasyonu doğrudan tetikleyen hormonal olay hangisidir?
- A) LH pikinin ortaya çıkması
- B) Sürekli yüksek prolaktin salgısı
- C) TSH’nin tamamen sıfırlanması
- D) Kalsitoninin siklus boyunca değişmemesi
- E) Gastrinin luteal fazda yükselmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Östrojenin pozitif geri bildirimiyle LH piki oluşur; ovulasyon bu pikle tetiklenir.
Erkekte FSH’nin esas hedef hücresi ve ilişkili görevi hangi seçenekte doğrudur?
- A) Sertoli hücresi – spermatogenezin desteklenmesi
- B) Leydig hücresi – yalnız gastrin üretimi
- C) Miyenterik pleksus – ovulasyon
- D) Pariyetal hücre – androjen üretimi
- E) Adrenal medulla – B₁₂ emilimi
Doğru cevap: A
Çözüm: FSH Sertoli hücrelerini destekler; LH Leydig hücresi testosteron sentezini uyarır.
Dilin arka üçte birlik bölümünden gelen tat duyusu başlıca hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. trigeminus (V1)
- B) N. hypoglossus (XII)
- C) N. glossopharyngeus (IX)
- D) N. oculomotorius (III)
- E) N. facialis (VII) ön dil yolu
Doğru cevap: C
Çözüm: Dilin posterior 1/3 tat lifleri ağırlıklı IX ile iletilir; epiglot çevresi X ile ilişkili olabilir.
Yavaş, künt ve yanıcı ağrıya katkısı daha belirgin olan birincil afferent lifler hangisidir?
- A) Purkinje kalp lifleri
- B) Büyük motor Aα lifleri
- C) Miyelinli Aδ lifleri tek başına
- D) Miyelinsiz C lifleri
- E) Retinal ganglion aksonları
Doğru cevap: D
Çözüm: C liflerinin iletim hızı daha düşüktür ve ikinci, yaygın/künt ağrı hissiyle ilişkileri belirgindir.
Plazma iyonize kalsiyumu düşük olan kişide PTH artışı sonrası böbrek ve bağırsak üzerinde beklenen birleşik yanıt hangisidir?
- A) Glukagon gastrine dönüşür; fosfat idrardan kaybolur
- B) İntrinsik faktörün tek başına PTH’ye dönüşmesiyle emilim olur
- C) İyonize Ca²⁺ anında sıfırlanır; intestinal emilim baskılanır
- D) Renal fosfat atılımı artar; kalsitriol üzerinden bağırsak Ca²⁺ emilimi desteklenir
- E) Renal fosfat geri emilimi artar; kalsitriol sentezi tamamen durur
Doğru cevap: D
Çözüm: PTH proksimal renal fosfat geri emilimini azaltır ve renal 1α-hidroksilazı destekleyerek kalsitriol aracılı Ca²⁺ emilimini artırabilir.
Hızlı hiperventilasyonla respiratuvar alkaloz gelişen kişide kas spazmı ve ağız çevresi parestezisi ortaya çıkıyor. Hangi laboratuvar örüntüsü en uyumludur?
- A) Hem toplam hem iyonize Ca²⁺ değerinin zorunlu iki katına çıkması
- B) Toplam Ca²⁺ görece sabitken iyonize Ca²⁺ azalması
- C) Albümin bağlanmasının pH’dan tümüyle bağımsız olması
- D) Serum kalsiyumunun yalnız tükürükte bulunması
- E) İyonize kalsiyumun zorunlu artışı
Doğru cevap: B
Çözüm: Alkaloz proteinlere kalsiyum bağlanmasını artırıp serbest Ca²⁺ düzeyini düşürebilir; toplam Ca²⁺ normal kalabilir.
Pulsatil hipotalamik GnRH uygulamasıyla gonadotropin yanıtı korunurken sürekli yüksek GnRH agonisti verilirse beklenen uzun dönem değişiklik nedir?
- A) PTH’nin gonadotropin görevini devralması
- B) Prolaktinin testosterona dönüşmesi
- C) Hipofiz GnRH reseptör yanıtının azalması ve FSH/LH baskılanması
- D) Gastrinin ovulasyonu tek başına sağlaması
- E) FSH ve LH’nin her koşulda sürekli sınırsız artması
Doğru cevap: C
Çözüm: GnRH reseptörlerinin sürekli uyarılması desensitizasyon/downregülasyonla gonadotropin salımını baskılayabilir.
Menstrual döngüde granüloza hücresinde aromataz aktivitesini ve teka hücresinde androjen sentezini sırasıyla hangi hormonlar uyarır?
- A) PTH – FSH
- B) FSH – LH
- C) LH – prolaktin
- D) TSH – ADH
- E) Oksitosin – sekretin
Doğru cevap: B
Çözüm: İki hücre-iki gonadotropin modelinde FSH granüloza aromatazı, LH teka androjen sentezini destekler.
Sol ön dil iki-üçte birlikte tat kaybı saptanırken dokunma ve ağrı algısı korunuyor. Hangi lif grubunun seçici etkilenmesi daha olasıdır?
- A) Chorda tympani ile taşınan VII tat lifleri
- B) N. glossopharyngeus IX arka dil tat lifleri
- C) N. hypoglossus XII dil motor lifleri
- D) N. lingualis V3 genel duyu liflerinin tümü
- E) N. olfactorius I koku lifleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Ön dil tat lifleri VII/chorda tympani, genel duyu V3/lingual ile taşınır. Genel duyu korunduğunda VII tat lifleri etkilenmiş olabilir.
Dokunma uyaranıyla ağrı algısının azalmasını açıklayan spinal kapı kontrolü modelinde hangi mekanizma öne çıkar?
- A) Tükürük amilazının ağrı reseptörlerini doğrudan bloke etmesi
- B) C liflerinin kalp Purkinje ağına dönüşmesi
- C) Büyük çaplı mekanoreseptif afferentlerin dorsal boynuzda nosiseptif iletimi modüle etmesi
- D) Tüm ağrının yalnız dolaşım hormonlarıyla iletilmesi
- E) Aδ liflerinin beyin sapında tümüyle silinmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük çaplı dokunma afferentleri dorsal boynuz interneuron devrelerini etkileyerek nosiseptif iletimi modüle edebilir.
Uzun süreli açlıkta gastrik/intestinal motilite paterni inceleniyor. Öğün verilmesiyle kesintiye uğrayan, motilin ile ilişkili döngüsel patern hangisidir?
- A) Postprandiyal segmentasyonun kalıcı sıfırlanması
- B) İnce bağırsak duvarının tüm hareketlerinin kaybolması
- C) Dilin tat tomurcuklarının yenilenmesi
- D) Pankreas beta hücre aksiyon potansiyeli
- E) Göç eden motor kompleks (MMC)
Doğru cevap: E
Çözüm: Açlıkta MMC döngüleri görülür; yemek sonrası sindirim motilite paternleri baskın hâle gelir.