Bağırsak düz kas motilitesinin yerel kontrolünde ağırlıklı görev yapan enterik pleksus hangisidir?
- A) Miyenterik (Auerbach) pleksus
- B) Dorsal kök ganglionu
- C) Olfaktör bulbus
- D) Karotis sinüs cisimciği
- E) Submukozal (Meissner) pleksus
Doğru cevap: A
Çözüm: Auerbach pleksusu düz kasların motilite düzenlenmesinde özellikle önemlidir; Meissner daha çok mukoza salgılarıyla ilişkilidir.
Tükürük bezinin asiner hücrelerinden ilk salgılanan primer sıvının tipik tonisitesi nasıldır?
- A) Plazmaya yaklaşık izotoniktir
- B) Tüm iyonları sıfırdır
- C) Saf proteinden oluşur, su içermez
- D) Plazmadan her zaman iki kat hipotoniktir
- E) Daima belirgin hipertoniktir
Doğru cevap: A
Çözüm: Asinüsler yaklaşık izotonik primer sıvı üretir; kanalların modifikasyonu son tükürüğü genellikle hipotonik yapar.
Son tükürüğün genellikle hipotonik olmasının temel nedeni hangisidir?
- A) Duktal NaCl geri emilimine karşın su geçirgenliğinin sınırlı olması
- B) Asiner hücrelerin yalnız saf su salgılaması
- C) Duktal hücrelerin tüm iyonları lümene eklemesi
- D) Tükürüğün kalın çıkan Henle kolundan geçmesi
- E) Duktal su geri emiliminin NaCl’den çok daha yüksek olması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tükürük kanalları NaCl geri emerken suyu görece az geçirdiği için lümendeki sıvı hipotonikleşir.
Parotis bezinin parasempatik salgı uyarısında hangi kraniyal sinir görev alır?
- A) N. glossopharyngeus (IX)
- B) N. hypoglossus (XII)
- C) N. accessorius (XI)
- D) N. trigeminus (V) doğrudan parasempatik köken
- E) N. opticus (II)
Doğru cevap: A
Çözüm: Parotis sekretomotor parasempatiği IX üzerinden otik gangliona gelir; postganglionik lifler aurikulotemporal sinire katılır.
Midedeki HCl ve intrinsik faktör salgısının başlıca kaynağı hangisidir?
- A) G hücresi
- B) Şef hücre
- C) D hücresi
- D) Paneth hücresi
- E) Pariyetal hücre
Doğru cevap: E
Çözüm: Pariyetal hücre asit ve intrinsik faktör salgılar; şef hücre pepsinojen salgılar.
Mide şef (baş) hücrelerinin başlıca salgı ürünü nedir?
- A) İntrinsik faktör
- B) Bikarbonattan zengin pankreas özsuyu
- C) Gastrin
- D) Somatostatin
- E) Pepsinojen
Doğru cevap: E
Çözüm: Şef hücre pepsinojen salgılar; asit ortamında aktif pepsine dönüşebilir.
Duodenuma asidik kimus gelmesine yanıt olarak pankreas bikarbonat salgısını özellikle hangi hormon artırır?
- A) Prolaktin
- B) Glukagon
- C) Melatonin
- D) Motilin
- E) Sekretin
Doğru cevap: E
Çözüm: Duodenum S hücrelerinden salgılanan sekretin pankreas duktal bikarbonatlı sıvı salgısını uyarır.
Pankreas asiner enzim salgısını ve safra kesesi kontraksiyonunu en belirgin destekleyen hormon hangisidir?
- A) Aldosteron
- B) TSH
- C) ADH
- D) Kolesistokinin (CCK)
- E) Eritropoietin
Doğru cevap: D
Çözüm: CCK özellikle duodenal yağ ve amino asitlere yanıtla salgılanır; pankreas enzimleri ve safra kesesi kasılmasını destekler.
Pankreas Langerhans adacığında insülin hangi hücreden salgılanır?
- A) Beta (β) hücresi
- B) PP hücresi
- C) Alfa (α) hücresi
- D) Delta (δ) hücresi
- E) Asiner hücre
Doğru cevap: A
Çözüm: İnsülin β hücrelerinden salgılanır; glukagon α hücrelerinin ürünüdür.
Pankreas alfa hücresinin temel hormon ürünü hangisidir?
- A) Oksitosin
- B) Prolaktin
- C) Kalsitonin
- D) İnsülin
- E) Glukagon
Doğru cevap: E
Çözüm: α hücreleri glukagon salgılayarak özellikle açlıkta hepatik glukoz üretimini destekler.
İnsüline yanıtla kas ve yağ hücresinin zarına daha fazla taşınan glukoz taşıyıcısı hangisidir?
- A) GLUT5
- B) AQP2
- C) NKCC2
- D) GLUT4
- E) SGLT1
Doğru cevap: D
Çözüm: İnsülinin GLUT4 translokasyonunu artırması kas ve yağda glukoz alımını destekler.
İyonize kalsiyum azaldığında salınımı artan paratiroid hormonu hangisidir?
- A) Gastrin
- B) Motilin
- C) Kalsitonin
- D) Melatonin
- E) PTH
Doğru cevap: E
Çözüm: Düşük iyonize Ca²⁺ paratiroid baş hücrelerinden PTH salgısını uyarır.
Kalsitriolün bağırsaktaki temel mineral emilim etkisi hangisidir?
- A) Her iki mineralin emilimini tümüyle durdurmak
- B) Tükürük kanalında NaCl geri emilimini engellemek
- C) Yalnız potasyum emilimini artırmak
- D) Pepsinojeni aktive etmek
- E) Kalsiyum ve fosfat emilimini artırmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Aktif D vitamini, intestinal Ca²⁺ ve fosfat emilimini artırır.
Süt üretimini başlıca hangi hipofiz hormonu destekler?
- A) Oksitosin
- B) Glukagon
- C) TSH
- D) Prolaktin
- E) ADH
Doğru cevap: D
Çözüm: Prolaktin laktogenez/süt senteziyle; oksitosin süt ejeksiyonuyla ilişkilidir.
Emzirme sırasında meme alveollerinden sütün dışarı verilmesini sağlayan temel hormon hangisidir?
- A) Prolaktin
- B) Oksitosin
- C) Kortizol tek başına
- D) Parathormon
- E) Gastrin
Doğru cevap: B
Çözüm: Oksitosin miyoeptelyal hücrelerin kasılmasıyla süt ejeksiyonunu sağlar.
Dilin ön iki-üçte birlik bölümünün tat duyusu hangi kraniyal sinirle taşınır?
- A) N. oculomotorius (III)
- B) N. facialis (VII; chorda tympani)
- C) N. hypoglossus (XII)
- D) N. opticus (II)
- E) N. accessorius (XI)
Doğru cevap: B
Çözüm: Ön dil 2/3 tat duyusu VII/chorda tympani ile taşınır; aynı bölgenin genel duyusu V3/lingual sinirdir.
Dilin ön iki-üçte birlik kısmının genel somatik duyusunu hangi sinir taşır?
- A) Chorda tympani (VII) tat lifleri
- B) N. trochlearis (IV)
- C) N. olfactorius (I)
- D) N. lingualis (V3)
- E) N. vagus (X) ana genel duyu yolu
Doğru cevap: D
Çözüm: Ön dil genel duyusunun baskın yolu mandibular trigeminal sinirin lingual dalıdır.
Hızlı ve keskin ağrının iletiminde daha fazla rol alan primer afferent lif grubu hangisidir?
- A) Parasempatik postganglionik lifler
- B) İnce miyelinli Aδ lifleri
- C) Miyelinsiz C lifleri tek başına
- D) Büyük motor Aα lifleri
- E) Purkinje lifleri
Doğru cevap: B
Çözüm: Aδ lifleri görece hızlı iletimle keskin ilk ağrıya katkı verir; C lifleri daha yavaş künt/yanıcı ağrıyla ilişkilidir.
Erkekte Leydig hücresinden testosteron salgısını esas olarak hangi hormon uyarır?
- A) FSH
- B) Prolaktin
- C) Sekretin
- D) LH
- E) PTH
Doğru cevap: D
Çözüm: LH Leydig hücresinde testosteron sentezini uyarır; FSH daha çok Sertoli fonksiyonunu destekler.
Açlıkta ince bağırsağın göç eden motor kompleksi (MMC) ile en çok ilişkilendirilen hormon hangisidir?
- A) Kalsitonin
- B) Aldosteron
- C) Oksitosin
- D) İnsülin
- E) Motilin
Doğru cevap: E
Çözüm: Motilin açlık dönemindeki interdigestif motor kompleksin ortaya çıkmasında önemli rol oynar.