Dişin damar ve sinirden zengin, mineralize olmayan iç dokusu hangisidir?
- A) Ekstrinsik lifli sement
- B) Mine
- C) Dentin
- D) Sement
- E) Pulpa
Doğru cevap: E
Çözüm: Pulpa gevşek bağ dokusu niteliğinde, damarlı ve sinirli bir dokudur; mineralize dış diş dokularından ayrılır.
Dentin organik matriksinde baskın olan kollajen tipi hangisidir?
- A) Tip IV
- B) Tip II
- C) Tip III
- D) Tip I
- E) Tip VII
Doğru cevap: D
Çözüm: Dentin organik matriksinin büyük bölümü tip I kollajenle ilişkilidir; tip II kıkırdak ve tip IV bazal lamina kollajenidir.
PDL liflerinin kök yüzüne gömülmesiyle ilgili yapı hangisidir?
- A) Sharpey lifleri
- B) Mine prizmaları
- C) Retzius çizgileri
- D) Raschkow pleksusu
- E) Dentin tübülleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Sharpey lifleri periodontal kollajen liflerinin semente ve alveol kemiğine gömülmüş sonlarını ifade eder.
Diş eti ve sert damağın başlıca oral mukoza grubu hangisidir?
- A) Özelleşmiş mukoza
- B) Örtü mukozası
- C) Çiğneme mukozası
- D) Solunum mukozası
- E) Ürotelyum
Doğru cevap: C
Çözüm: Gingiva ve sert damakta sürtünmeye dirençli keratinize veya parakeratinize çiğneme mukozası bulunur.
Yanak iç yüzünün başlıca oral mukoza tipi hangisidir?
- A) Örtü mukozası
- B) Çiğneme mukozası
- C) Özelleşmiş mukoza
- D) Keratinize epidermis
- E) Ürotelyum
Doğru cevap: A
Çözüm: Yanak mukozası tipik olarak hareketli, keratinize olmayan çok katlı yassı epitel içeren örtü mukozasıdır.
Tat papillalarıyla ilişkili dil dorsumu hangi mukoza sınıfındadır?
- A) Ürotelyum
- B) Özelleşmiş mukoza
- C) Solunum mukozası
- D) Örtü mukozasının tek tipi
- E) Endotel
Doğru cevap: B
Çözüm: Dil dorsumu papillalar ve tat tomurcuklarıyla ilişkili özelleşmiş oral mukoza olarak sınıflandırılır.
Normalde tat tomurcuğu taşımayan dil papillaları hangileridir?
- A) Fungiform papillalar
- B) Vallat papillalar
- C) Filiform papillalar
- D) Foliate papillalar
- E) Sirkumvallat papillalar
Doğru cevap: C
Çözüm: Filiform papillalar mekanik işlevlidir ve normalde tat tomurcuğu barındırmaz.
Dentin tübülleri arasındaki tip I kollajenden zengin matriks bölgesi hangisidir?
- A) Sementosit lakünü
- B) Peritübüler dentin
- C) Mine prizması
- D) Lamina dura
- E) İntertübüler dentin
Doğru cevap: E
Çözüm: İntertübüler dentin, tübüller arasında kalan tip I kollajen ağırlıklı organik matriksin mineralize bileşenidir.
Çürük veya travmatik uyarana karşı pulpa-dentin kompleksinde lokal oluşan dentin hangisidir?
- A) Mine prizması
- B) Primer dentin
- C) Fizyolojik sekonder dentin
- D) Tersiyer dentin
- E) Hücresiz sement
Doğru cevap: D
Çözüm: Tersiyer dentin lokal irritana karşı reaksiyoner veya reparatif mekanizmalarla oluşturulan savunma matriksidir.
Dişin esas gelişim dönemi sonrasında daha yavaş biriken fizyolojik dentin hangisidir?
- A) Tersiyer dentin
- B) Primer dentin
- C) Sekonder dentin
- D) Predentin yerine mine
- E) Sementoid
Doğru cevap: C
Çözüm: Sekonder dentin dişin ana oluşumundan sonra daha yavaş birikerek pulpa boşluğunun hacmini azaltabilir.
Kökün daha koronal bölgesinde periodontal tutunmada önemli sement tipi hangisidir?
- A) Hücresiz intrinsik lifli sement yalnız
- B) Mine prizmalı sement
- C) Hücresiz ekstrinsik lifli sement
- D) Hiyalin kıkırdak sementi
- E) Peritübüler sement
Doğru cevap: C
Çözüm: Hücresiz ekstrinsik lifli sement genellikle servikal/kökün koronal bölgesinde PDL lifleriyle tutunmada önemlidir.
Apikal kök ve furkasyon bölgelerinde görece daha sık görülebilen sement özelliği hangisidir?
- A) Epitelden oluşan sement
- B) Mine prizmalı sement
- C) Kan damarları içeren sement
- D) Dentin tübüllü sement
- E) Hücreli sement
Doğru cevap: E
Çözüm: Hücreli sementte matrikse gömülü sementositler bulunabilir; apikal ve furkasyon bölgelerinde daha sık karşılaşılır.
Periodontal ligamentin kollajen dönüşümünde önemli temel hücresi hangisidir?
- A) Eritrosit
- B) Ameloblast
- C) Odontoblast
- D) Fibroblast
- E) Keratinize korneosit
Doğru cevap: D
Çözüm: PDL fibroblastları lif matriksini hem sentezler hem de yeniden düzenlenmesine katkı sağlar.
Tükürük bezi kanal hücresinde bazal zar katlantıları ve çok sayıda mitokondri izleniyor. İşlev hangisidir?
- A) Dentin kollajeni sentezleme
- B) Mine prizması oluşturma
- C) İyon taşınması ve tükürük bileşimini değiştirme
- D) Hematopoez yapma
- E) Sementosit gömme
Doğru cevap: C
Çözüm: Çizgili kanaldaki bazal katlantılar ve mitokondriler aktif elektrolit taşınmasına morfolojik temel oluşturur.
Büyük tükürük bezi içinde asinüsten uzakta, geniş lümenli çok katlı veya yalancı çok katlı epitel gözleniyor. Yapı hangisidir?
- A) Seröz asinüs
- B) İnterkale kanal
- C) Büyük boşaltım kanalı
- D) Odontoblast tabakası
- E) PDL boşluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük boşaltım kanallarında kanal çapına göre yüksek ve çok katlılaşabilen epitel izlenebilir.
Asinüslerin ürettiği ilk salgıdan sonra kanal boyunca iyon geri emilimi olurken su geçirgenliği görece düşük kalıyor. Son tükürük nasıl değişir?
- A) Hücreler mine üretmeye başlar
- B) Her koşulda plazmadan daha hipertonik olur
- C) Genellikle daha hipotonik hâle gelir
- D) Tükürüğün iyon içeriği sabit kalır
- E) Tamamen su içermeyen salgı oluşur
Doğru cevap: C
Çözüm: Çizgili kanallarda sodyum ve klor geri emilimiyle son tükürük genellikle hipotonikleşir; akım hızı etkilidir.
Bir bezde hem seröz hem müköz asinüs var ve seröz bileşen baskın. Büyük bezler arasında en uygun seçim hangisidir?
- A) Parotis saf seröz yapısı
- B) Sublingual bez
- C) Submandibular bez
- D) Müköz palatin minör bez
- E) Sebase bez
Doğru cevap: C
Çözüm: Submandibular bez seröz ağırlıklı karışık, sublingual bez ise müköz ağırlıklı karışık bezdir.
Büyük tükürük bezi kesitinde müköz asinüsler baskın ve seröz demilün görünümü var. Hangi bez daha olasıdır?
- A) Sublingual bez
- B) Parotis
- C) Seröz ağırlıklı submandibular
- D) Von Ebner bezleri
- E) Hepatik bez
Doğru cevap: A
Çözüm: Sublingual bez müköz ağırlıklı karışık salgı birimleri içerir; klasik kesitlerde seröz demilünler görülebilir.
Periodontal ligamentin oblik kollajen lifleri hangi kuvvetle mücadele açısından özellikle önemlidir?
- A) Dentin tübül sıvısının üretimi
- B) Yalnız dilin tat duyusu
- C) Minenin optik geçirgenliği
- D) Dişe gelen intrüziv/aksiyel kuvvet
- E) Pulpanın kan pıhtılaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Oblik ana lif grubu dişi soket içinde destekler ve çiğneme sırasında gelen aksiyel yüklerin karşılanmasına katkı verir.
Apikal kökte hücreleri matriks içinde görülen ama kan damarı bulunmayan mineralize doku hangisidir?
- A) Pulpa
- B) Hücreli mine
- C) Vasküler dentin
- D) Hücreli sement
- E) Periyost
Doğru cevap: D
Çözüm: Hücreli sement sementosit içerebilir ancak sement dokusu damarsızdır; çevre PDL ile difüzyon ilişkisi önemlidir.