Mine prizması oluşumunda ameloblastın sekretuar uzantısı hangi yapıdır?
- A) Tomes uzantısı
- B) Odontoblast uzantısı
- C) Sharpey lifi
- D) Malassez epitel artığı
- E) Raschkow sinir lifi
Doğru cevap: A
Çözüm: Tomes uzantısı sekretuar ameloblastla mine prizması oluşumunun ilişkisinde önemlidir; odontoblast uzantısı dentin tübülündedir.
Gingiva kesitinde yüzey keratinize hücrelerde kalıntı pyknotik çekirdek görülüyor. Bu düzen hangisidir?
- A) Tek katlı yassı epitel
- B) Ortokeratinizasyon
- C) Ürotelyal dönüşüm
- D) Yalancı çok katlı epitel
- E) Parakeratinizasyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Parakeratinize epitelde yüzeyde kalıntı çekirdekler görülebilir; ortokeratinize yüzey hücreleri çekirdeksizdir.
Yanak iç yüzündeki tipik epitelin yüzey hücrelerinde çekirdek korunuyor ve keratin tabakası yok. Tanım hangisidir?
- A) Keratinize olmayan çok katlı yassı epitel
- B) Ortokeratinize çok katlı epitel
- C) Ürotelyum
- D) Yalancı çok katlı silyalı epitel
- E) Tek katlı prizmatik epitel
Doğru cevap: A
Çözüm: Yanak mukozası çoğunlukla keratinize olmayan çok katlı yassı epitel içerir; apikal hücrelerin çekirdekleri korunur.
Periodontal kesitte gingival epitelin diş yüzüne tutunması değerlendirilirken hangi moleküler bağlantı doğrudur?
- A) Sementoblast ve gap junction
- B) PDL kollajeni ve desmozom
- C) İç bazal lamina ve hemidesmozom
- D) Mine prizması ve tight junction
- E) Dentin tübülü ve adherens junction
Doğru cevap: C
Çözüm: Bağlantı epiteli diş yüzeyine özel iç bazal lamina ve hemidesmozom aracılığıyla tutunur.
Vallat papilla hendeğindeki tat maddelerini yıkamaya yardımcı seröz bez hangisidir?
- A) Sublingual bezin tüm asinüsleri
- B) Von Ebner bezi
- C) Sebase bez
- D) Brunner bezi
- E) Meibomian bezi
Doğru cevap: B
Çözüm: Von Ebner seröz bezleri vallat papillaların çevresindeki hendeklere salgı vererek tat ortamının yenilenmesine katkı sağlar.
Tükürük bezi kesitinde asiner uç birimden hemen sonra küçük alçak kübik epitel görülüyor. Yapı hangisidir?
- A) Dentin tübülü
- B) Çizgili kanal
- C) Ana boşaltım kanalı
- D) İnterkale kanal
- E) Havers kanalı
Doğru cevap: D
Çözüm: İnterkale kanallar asiner uç birimlere yakın küçük kanallardır ve tipik olarak alçak kübik epitelle döşelidir.
Tükürük bezi kanal hücresinde bazal zar katlantıları ve çok sayıda mitokondri izleniyor. İşlev hangisidir?
- A) Dentin kollajeni sentezleme
- B) Mine prizması oluşturma
- C) İyon taşınması ve tükürük bileşimini değiştirme
- D) Hematopoez yapma
- E) Sementosit gömme
Doğru cevap: C
Çözüm: Çizgili kanaldaki bazal katlantılar ve mitokondriler aktif elektrolit taşınmasına morfolojik temel oluşturur.
Büyük tükürük bezi içinde asinüsten uzakta, geniş lümenli çok katlı veya yalancı çok katlı epitel gözleniyor. Yapı hangisidir?
- A) Seröz asinüs
- B) İnterkale kanal
- C) Büyük boşaltım kanalı
- D) Odontoblast tabakası
- E) PDL boşluğu
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük boşaltım kanallarında kanal çapına göre yüksek ve çok katlılaşabilen epitel izlenebilir.
Asinüslerin ürettiği ilk salgıdan sonra kanal boyunca iyon geri emilimi olurken su geçirgenliği görece düşük kalıyor. Son tükürük nasıl değişir?
- A) Hücreler mine üretmeye başlar
- B) Her koşulda plazmadan daha hipertonik olur
- C) Genellikle daha hipotonik hâle gelir
- D) Tükürüğün iyon içeriği sabit kalır
- E) Tamamen su içermeyen salgı oluşur
Doğru cevap: C
Çözüm: Çizgili kanallarda sodyum ve klor geri emilimiyle son tükürük genellikle hipotonikleşir; akım hızı etkilidir.
Bir bezde hem seröz hem müköz asinüs var ve seröz bileşen baskın. Büyük bezler arasında en uygun seçim hangisidir?
- A) Parotis saf seröz yapısı
- B) Sublingual bez
- C) Submandibular bez
- D) Müköz palatin minör bez
- E) Sebase bez
Doğru cevap: C
Çözüm: Submandibular bez seröz ağırlıklı karışık, sublingual bez ise müköz ağırlıklı karışık bezdir.
Büyük tükürük bezi kesitinde müköz asinüsler baskın ve seröz demilün görünümü var. Hangi bez daha olasıdır?
- A) Sublingual bez
- B) Parotis
- C) Seröz ağırlıklı submandibular
- D) Von Ebner bezleri
- E) Hepatik bez
Doğru cevap: A
Çözüm: Sublingual bez müköz ağırlıklı karışık salgı birimleri içerir; klasik kesitlerde seröz demilünler görülebilir.
Periodontal ligamentin oblik kollajen lifleri hangi kuvvetle mücadele açısından özellikle önemlidir?
- A) Dentin tübül sıvısının üretimi
- B) Yalnız dilin tat duyusu
- C) Minenin optik geçirgenliği
- D) Dişe gelen intrüziv/aksiyel kuvvet
- E) Pulpanın kan pıhtılaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Oblik ana lif grubu dişi soket içinde destekler ve çiğneme sırasında gelen aksiyel yüklerin karşılanmasına katkı verir.
Apikal kökte hücreleri matriks içinde görülen ama kan damarı bulunmayan mineralize doku hangisidir?
- A) Pulpa
- B) Hücreli mine
- C) Vasküler dentin
- D) Hücreli sement
- E) Periyost
Doğru cevap: D
Çözüm: Hücreli sement sementosit içerebilir ancak sement dokusu damarsızdır; çevre PDL ile difüzyon ilişkisi önemlidir.
Dentin tübülü içinde dentin sıvısıyla birlikte görülebilen hücresel uzantı hangi hücreye aittir?
- A) Mast hücresi
- B) Ameloblast
- C) Sementoblast
- D) Osteoklast
- E) Odontoblast
Doğru cevap: E
Çözüm: Dentin tübülündeki odontoblastik uzantı pulpa periferindeki odontoblast hücresinden köken alır.
Pulpa dokusunun temel damar ve sinir girişinin gerçekleştiği yapı hangisidir?
- A) Apikal foramen
- B) Mine-dentin sınırı
- C) Perikimata
- D) Sement yüzeyindeki prizma
- E) Fungiform papilla
Doğru cevap: A
Çözüm: Pulpa damar ve sinir demetleri başlıca apikal foramen yoluyla dişin iç boşluğuna girer.
Açığa çıkmış dentin yüzeyine soğuk uygulanınca oluşan kısa süreli hassasiyeti açıklayan temel mekanizma hangisidir?
- A) Dentin tübülü sıvısının hareketi
- B) Mine prizmalarında sinir uçları bulunması
- C) Sementin kanamasının artması
- D) Retzius çizgilerinin kırılması
- E) Malassez hücrelerinin tat uyarması
Doğru cevap: A
Çözüm: Hidrodinamik teori dentin tübüllerindeki sıvı hareketinin pulpadaki duyusal sinirleri uyarmasını temel alır.
Yaş veya uyarana yanıtla dentin tübüllerinin mineral birikimi sonucu daralması hangi değişikliktir?
- A) Predentin genişlemesi
- B) Sklerotik dentin
- C) Mine prizmalarının yeniden oluşması
- D) PDL kollajen nekrozu
- E) Sementin epitel dönüşümü
Doğru cevap: B
Çözüm: Sklerotik dentinde tübül lümenine mineral birikir; geçirgenlik ve hassasiyet değişebilir.
Şiddetli irritasyon sonrası özgün odontoblastlar kaybolmuş; farklılaşan yeni odontoblast benzeri hücreler dentin oluşturuyor. Hangi yanıt söz konusudur?
- A) Mine yeniden yapımı
- B) Reaksiyoner tersiyer dentin
- C) Primer dentin
- D) Fizyolojik sekonder dentin
- E) Reparatif tersiyer dentin
Doğru cevap: E
Çözüm: Reparatif tersiyer dentin özgün odontoblastlar hasar gördüğünde yeni odontoblast benzeri hücrelerce üretilebilir.
Temporomandibular eklemin kondiler artiküler yüzü klasik sinovyal eklemlere kıyasla hangi doku özelliğiyle ayırt edilir?
- A) Fibröz/fibrokartilajinöz örtü
- B) Tipik saf hiyalin kıkırdak yüzeyi
- C) Keratinize çok katlı epitel
- D) Mine prizmaları
- E) Dentin tübülleri
Doğru cevap: A
Çözüm: TME artiküler yüzünde fibröz karakterli dokular ve fibrokartilajinöz bölgeler bulunur; klasik hiyalin örtüden farklıdır.
TME diskinin orta bölgesi ile periferik tutunma alanlarının histolojik farkı için doğru ifade hangisidir?
- A) Merkezde mine prizmaları bulunur
- B) Diskin merkezi bol kapillerle doludur, periferi tamamen damarsızdır
- C) Diskin tamamı odontoblastlardan oluşur
- D) Diskin merkezi görece avasküler, periferik alanları daha damarlıdır
- E) Periferde yalnız dentin tübülleri yer alır
Doğru cevap: D
Çözüm: TME diski yoğun fibröz bağ dokusudur; merkezi görece damarsızken periferik tutunma alanları damarlı ve sinirlidir.