Dentin matriksini üreten hücre hangisidir?
- A) Sementosit
- B) Ameloblast
- C) Odontoblast
- D) Kondrosit
- E) Osteoklast
Doğru cevap: C
Çözüm: Odontoblastlar predentin salgılar; bunun mineralizasyonuyla dentin oluşur.
Diş gelişiminde mine düğümü (enamel knot) özellikle hangi evrede belirginleşir?
- A) Sürme evresi
- B) Diş laminası öncesi evre
- C) Eksfoliasyon evresi
- D) Şapka evresi
- E) Kökün kapanma evresi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mine düğümü, şapka evresinde tüberkül şekillenmesine ilişkin sinyallerde rol oynar.
Mine organının dört histolojik katmanının belirginleştiği dönem hangisidir?
- A) Diş laminası başlangıcı
- B) Çan evresi
- C) Tomurcuk evresi
- D) Kök rezorpsiyonu
- E) Sürme sonrası dönem
Doğru cevap: B
Çözüm: Çan evresinde iç/dış mine epitelleri, stratum intermedium ve stellate reticulum ayrışır.
Diş kökünün şekillenmesini yönlendiren epitel yapı hangisidir?
- A) Nazal plakod
- B) Stratum intermedium
- C) İntermaksiller segment
- D) Hertwig epitel kök kını
- E) Diş papillası merkezi
Doğru cevap: D
Çözüm: Hertwig epitel kök kını servikal halkadan gelişir ve kök şekillenmesini yönlendirir.
Periodontal ligamentte görülen Malassez epitel artıkları hangi yapının kalıntısıdır?
- A) Diş papillası
- B) Dentin tübülleri
- C) Hertwig epitel kök kını
- D) Diş folikülü
- E) Sementoblast tabakası
Doğru cevap: C
Çözüm: Malassez artıkları, parçalanan HERS epitelinden geriye kalan hücre kümeleridir.
Sürme öncesi tamamlanmış mineyi örten epitel örtü hangisidir?
- A) Diş folikülü
- B) Dental papilla
- C) Oral mukoza lamina propriası
- D) Osteoid tabaka
- E) İndirgenmiş mine epiteli
Doğru cevap: E
Çözüm: İndirgenmiş mine epiteli tamamlanmış kronun mine yüzeyini sarar ve sürme sırasında epitel bağlantısına katkı verir.
Mine oluşumu sırasında stratum intermediumun önemli işlevi hangisidir?
- A) Timusun korteksini geliştirmek
- B) Ameloblast etkinliği ve mineralizasyonu desteklemek
- C) Kök dentinini doğrudan salgılamak
- D) Dentin tübüllerini kemikleştirmek
- E) Periodontal ligament liflerini oluşturmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Stratum intermedium ameloblastların mine üretimi ve mineralizasyon süreçleriyle işlevsel olarak ilişkilidir.
Diş laminasının epitel artıklarına verilen isim hangisidir?
- A) Serres artıkları
- B) Hassall cisimcikleri
- C) Sharpey lifleri
- D) Malassez artıkları
- E) Tomes uzantıları
Doğru cevap: A
Çözüm: Serres epitel artıkları diş laminasının; Malassez artıkları HERS'nin kalıntılarıdır.
Daimî birinci, ikinci ve üçüncü molarların gelişim kaynağı için hangisi doğrudur?
- A) Süt molarlarının süksesyonel laminası
- B) Primer damağın oral epiteli
- C) Diş papillasının pulpaya dönüşmesi
- D) Hertwig kınının epitel adacıkları
- E) Diş laminasının distal uzantıları
Doğru cevap: E
Çözüm: Daimî molarlar süt dişlerinin halefi değildir; dental laminanın geriye uzanan bölümü üzerinden gelişir.
Süt kesicinin yerine gelişen daimi kesici dişin germi en çok hangi yapıyla ilişkilidir?
- A) Nazolakrimal oluk
- B) Hertwig epitel kök kını
- C) Palatinal raf epiteli
- D) Süksesyonel diş laminası
- E) Üçüncü faringeal kese
Doğru cevap: D
Çözüm: Süt dişlerinin daimi halefleri süksesyonel lamina üzerinden gelişir.
Diş sert dokularının ilk salgılanan organik matriksi hangisidir?
- A) Olgun mine
- B) Predentin
- C) İndirgenmiş mine epiteli
- D) Sement mineral tabakası
- E) Alveol osteonu
Doğru cevap: B
Çözüm: Odontoblastların predentin salgılaması, ameloblastların mine matriksi salgılamasından önce başlar.
Taç dentininin birikimi mine–dentin sınırından hangi yöne doğru ilerler?
- A) Mine dış yüzeyine doğru
- B) Nazal septuma doğru
- C) Alveol kretine doğru
- D) Diş eti sulkusuna doğru
- E) Pulpaya doğru
Doğru cevap: E
Çözüm: Dentin matriksi odontoblastlarca DEJ tarafından pulpaya doğru eklenir.
Mine matriksi mine–dentin sınırından hangi yöne doğru salgılanır?
- A) Kök kanalının apikaline doğru
- B) Periodontal ligament içine
- C) Dış mine yüzeyine doğru
- D) Alveol kemiğinin merkezine doğru
- E) Pulpa odasına doğru
Doğru cevap: C
Çözüm: Ameloblastlar mineyi DEJ yakınından dış mine yüzeyine doğru salgılar.
Süt molarındaki ağır enfeksiyon sonrası daimi premolarda sınırlı mine hipoplazisi görülmesi en çok hangi adlandırmayla uyumludur?
- A) Mine incisi
- B) Turner dişi
- C) Dens evaginatus
- D) Taurodont diş
- E) Füzyon dişi
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt dişindeki travma/enfeksiyon, gelişen daimi halefin lokal mine oluşumunu etkileyerek Turner tipi hipoplaziye yol açabilir.
Diş sürmesinin yalnız kök uzamasından kaynaklandığını ileri süren bir açıklamaya en güçlü karşı kanıt hangisidir?
- A) Diş laminasının epitel kökenli olması
- B) Filtrumun intermaksiller segmentten gelişmesi
- C) Diş folikülünün alveoler kemik yeniden şekillenmesini düzenlemesi
- D) Mine organının yalnız epitelden oluşması
- E) Damak raflarının orta hatta yükselmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sürmede diş folikülüne bağlı kemik rezorpsiyon/yapımı kritik olduğundan kök uzaması tek başına yeterli açıklama değildir.
Olgun mine dokusunun sürme sonrasında hücresel olarak yeniden üretilememesinin başlıca nedeni nedir?
- A) Sementoblastların mitoz yapmaması
- B) Dentin tübüllerinin tamamen kapanması
- C) Odontoblastların oral ektodermden gelişmesi
- D) Diş folikülünün damak rafına dönüşmesi
- E) Ameloblastların sürmeden sonra mine yüzeyinde kalmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine üretici ameloblastlar sürmeden sonra yüzeyde kalmaz; olgun mine hücresiz bir sert dokudur.
Radyografide kök yüzeyinde sınırlı bir mine birikimi görülmesi hangi gelişimsel durumla en çok uyumludur?
- A) Serres epitel artığı
- B) Taurodontizm
- C) Dil frenulum anomalisi
- D) Dentin tübülü sklerozu
- E) Mine incisi (enamel pearl)
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine incisi kök yüzeyindeki ektopik mine oluşumudur ve HERS bölgesindeki anormal ameloblast farklılaşmasıyla ilişkilendirilebilir.
Furkasyon gelişiminde epitel diyaframın uygun düzeyde invajinasyonundaki aksama aşağıdakilerden hangisine yol açabilir?
- A) İzole yarık dudak
- B) Ankiloglossi
- C) Taurodontizm
- D) Diş laminasıyla ilişkili tüm hipodontiler
- E) Makroglossi
Doğru cevap: C
Çözüm: HERS/epitel diyafram farklılıkları furkasyonun apikale kaymasıyla ilişkili taurodontik morfolojiye neden olabilir.
Konjenital diş eksikliği, seyrek saç ve terleme bozukluğu birlikteyse öncelikle hangi bozukluk grubu düşünülür?
- A) Ektodermal displazi
- B) Dentin hipersensitivitesi
- C) Osteopetrozis
- D) Skorbüt
- E) Sadece lokal periodontitis
Doğru cevap: A
Çözüm: Dişler, saç ve ter bezleri ektodermal yapıların gelişimiyle bağlantılıdır; birlikte etkilenmeleri ektodermal displaziyi düşündürür.
Bifid uvula ve örtülü kas ayrışma kusuru olup ağız mukozası büyük ölçüde bütün görünen çocukta hangi gelişimsel anomali akla gelmelidir?
- A) İzole yarık dudak
- B) Kök rezorpsiyonu
- C) Makrodonti
- D) Submuköz yarık damak
- E) Dens invaginatus
Doğru cevap: D
Çözüm: Submuköz yarık damakta damak kaslarında birleşme kusuru görülebilir; bifid uvula klasik klinik ipuçlarından biridir.