İnsiziv foramenin anteriorunda yer alan damağın embriyolojik kökeni hangisidir?
- A) Maksiller çıkıntıların tüm sekonder palatinal rafları
- B) Medial nazal çıkıntıların oluşturduğu intermaksiller segment
- C) Mandibular çıkıntıların füzyonu
- D) Lateral nazal çıkıntıların tek başına birleşimi
- E) Birinci faringeal kese endodermi
Doğru cevap: B
Çözüm: Primer damak intermaksiller segment kaynaklıdır ve insiziv foramenin önünde yer alır.
İnsiziv foramenin arkasındaki sert damak ve yumuşak damak hangi oluşumla ilişkilidir?
- A) İkinci faringeal kesenin tonsil epiteli
- B) Hertwig epitel kök kınının uzaması
- C) Medial nazal çıkıntılardan tek başına oluşan primer damak
- D) Mandibular çıkıntıların orta hat füzyonu
- E) Maksiller çıkıntılardan gelişen sekonder palatinal raflar
Doğru cevap: E
Çözüm: Sekonder damak palatinal rafların kaynaşmasıyla insiziv foramen gerisindeki damağı oluşturur.
Dilin arka üçte birlik bölümünün gelişiminde baskın hale gelen arkus, aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Birinci faringeal arkus
- B) Üçüncü faringeal arkus
- C) İkinci faringeal arkus
- D) Altıncı faringeal kese
- E) Dördüncü faringeal yarık
Doğru cevap: B
Çözüm: Posterior dilin önemli bölümü üçüncü arkus kaynaklı hipofaringeal kabarıklıkla oluşur; ikinci arkus katkısı örtülür.
Stylopharyngeus kası ile onu innerve eden sinirin doğru arkus eşleşmesi hangisidir?
- A) Dördüncü arkus – N. trigeminus (V3)
- B) İkinci arkus – N. vagus (X)
- C) Birinci arkus – N. facialis (VII)
- D) Altıncı arkus – N. hypoglossus (XII)
- E) Üçüncü arkus – N. glossopharyngeus (IX)
Doğru cevap: E
Çözüm: Stylopharyngeus üçüncü arkus kasıdır; innervasyonu IX. sinirdir.
Bir hastada doğuştan çiğneme kası hipoplazisi ve birinci arkus türevi yapılarda anomaliler birlikteyse en doğrudan hangi embriyolojik ünite sorgulanmalıdır?
- A) Birinci faringeal arkus ve nöral krest katkısı
- B) İkinci faringeal kese tonsil epiteli
- C) Altıncı arkus ve larinks kasları
- D) Diş laminasının Serres artıkları
- E) Dördüncü faringeal kese ve paratiroid göçü
Doğru cevap: A
Çözüm: Birinci arkus mandibulofasiyal gelişim ve çiğneme kaslarıyla ilişkilidir; yüz iskeletine nöral krest katkısı bulunur.
Yüz iskeletinin birçok kemiğinin oluştuğu temel kemikleşme mekanizması hangisidir?
- A) Mine matriksinin apozisyonu
- B) İntramembranöz kemikleşme
- C) Dentin tübüllerinde perikondral kemikleşme
- D) Hertwig kınından kıkırdak salgılanması
- E) Tüm kemiklerde yalnız endokondral kemikleşme
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüz kemiklerinin önemli bir kısmı nöral krest kökenli mezenşimden intramembranöz kemikleşmeyle gelişir.
Kranial tabanın önemli bölümlerinin gelişimi için hangi kemikleşme yolu daha karakteristiktir?
- A) Yalnız intramembranöz kemikleşme
- B) Sement apozisyonuna bağlı kemikleşme
- C) Endokondral kemikleşme
- D) Mine organında epitel kalsifikasyonu
- E) Periodontal ligamentin ossifikasyonsuz çoğalması
Doğru cevap: C
Çözüm: Kranial taban büyük ölçüde kıkırdak taslakların endokondral kemikleşmesiyle şekillenir; bu, kalvaryadan farklıdır.
Hangi daimi diş grubu süt dentisyonundaki bir dişin süksesyonel halefi değildir?
- A) Daimî kaninler
- B) Daimî premolarlar
- C) Daimî molarlar
- D) Daimî santral kesiciler
- E) Daimî lateral kesiciler
Doğru cevap: C
Çözüm: Daimî molarların süt dişi karşılığı yoktur; dental laminanın posterior uzantısıyla gelişirler.
Mine düğümünün (enamel knot) odontogenezdeki başlıca rolü hangisidir?
- A) Pulpa sinirlerini oluşturmak
- B) Mine prizmasını doğrudan salgılayan kalıcı hücre dizisi olmak
- C) Hertwig kınını periodontal ligamente çevirmek
- D) Kök sementini mineralize etmek
- E) Tüberkül paternini düzenleyen geçici sinyal merkezi olmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine düğümü SHH, BMP, FGF ve WNT ağlarıyla ilişkili sinyaller üzerinden taç/tüberkül gelişimini düzenler.
Kökün çok köklü morfolojisinin düzenlenmesinde hangi yapı özellikle önemlidir?
- A) Palatinal rafların orta hat füzyonu
- B) Diş laminasının Serres artıkları
- C) Stratum intermediumun mine mineralizasyon bölgesi
- D) Hertwig epitel kınına bağlı epitel diyafram uzantıları
- E) Diş papillasının yalnız merkezi fibroblastları
Doğru cevap: D
Çözüm: HERS epitel diyaframının uzantıları furkasyon alanlarının kurulmasını ve kök ayrımını etkiler.
Kök dentinini örten sementin gelişebilmesi için hangi olay doğrudan önem taşır?
- A) Ameloblastların kök üzerinde mine salgısını sürdürmesi
- B) Papillanın tamamen mine organına dönüşmesi
- C) Hertwig epitel kök kınının parçalanıp folikül hücrelerine kök dentini yüzeyine erişim sağlaması
- D) Diş laminasının palatinal raflara dönüşmesi
- E) İndirgenmiş mine epitelinin kök içine göçü
Doğru cevap: C
Çözüm: HERS'nin kesintiye uğraması dental folikülden sementoblast gelişimi ve kök sementinin oluşumu için uygundur.
Çok köklü bir molarda furkasyonun beklenenden apikalde olması hangi gelişimsel bozukluğu düşündürür?
- A) Gemininasyon
- B) Dens invaginatus
- C) Mikrodonti
- D) Taurodontizm
- E) Amelogenezis imperfekta
Doğru cevap: D
Çözüm: Taurodontizm furkasyonun apikale yer değiştirmesi ve HERS/epitel diyafram gelişimindeki farklılaşmayla ilişkilidir.
İç mine epiteli odontoblast farklılaşmasını uyardıktan sonra sert doku yapımında beklenen sıra hangisidir?
- A) Predentin salgılanması, ardından mine matriksi salgılanması
- B) Önce alveol osteonu, ardından odontoblastlar
- C) Önce kalın mine, ardından ilk predentin
- D) Önce sement, ardından ameloblastlar
- E) Önce Malassez artıkları, ardından mine düğümü
Doğru cevap: A
Çözüm: Karşılıklı indüksiyon sürecinde odontoblastlar predentin oluşturmaya başlar; ameloblastların salgı işlevi bunu izler.
Süt molarındaki ağır enfeksiyon sonrası daimi premolarda sınırlı mine hipoplazisi görülmesi en çok hangi adlandırmayla uyumludur?
- A) Mine incisi
- B) Turner dişi
- C) Dens evaginatus
- D) Taurodont diş
- E) Füzyon dişi
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt dişindeki travma/enfeksiyon, gelişen daimi halefin lokal mine oluşumunu etkileyerek Turner tipi hipoplaziye yol açabilir.
Diş sürmesinin yalnız kök uzamasından kaynaklandığını ileri süren bir açıklamaya en güçlü karşı kanıt hangisidir?
- A) Diş laminasının epitel kökenli olması
- B) Filtrumun intermaksiller segmentten gelişmesi
- C) Diş folikülünün alveoler kemik yeniden şekillenmesini düzenlemesi
- D) Mine organının yalnız epitelden oluşması
- E) Damak raflarının orta hatta yükselmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sürmede diş folikülüne bağlı kemik rezorpsiyon/yapımı kritik olduğundan kök uzaması tek başına yeterli açıklama değildir.
Olgun mine dokusunun sürme sonrasında hücresel olarak yeniden üretilememesinin başlıca nedeni nedir?
- A) Sementoblastların mitoz yapmaması
- B) Dentin tübüllerinin tamamen kapanması
- C) Odontoblastların oral ektodermden gelişmesi
- D) Diş folikülünün damak rafına dönüşmesi
- E) Ameloblastların sürmeden sonra mine yüzeyinde kalmaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine üretici ameloblastlar sürmeden sonra yüzeyde kalmaz; olgun mine hücresiz bir sert dokudur.
Radyografide kök yüzeyinde sınırlı bir mine birikimi görülmesi hangi gelişimsel durumla en çok uyumludur?
- A) Serres epitel artığı
- B) Taurodontizm
- C) Dil frenulum anomalisi
- D) Dentin tübülü sklerozu
- E) Mine incisi (enamel pearl)
Doğru cevap: E
Çözüm: Mine incisi kök yüzeyindeki ektopik mine oluşumudur ve HERS bölgesindeki anormal ameloblast farklılaşmasıyla ilişkilendirilebilir.
Furkasyon gelişiminde epitel diyaframın uygun düzeyde invajinasyonundaki aksama aşağıdakilerden hangisine yol açabilir?
- A) İzole yarık dudak
- B) Ankiloglossi
- C) Taurodontizm
- D) Diş laminasıyla ilişkili tüm hipodontiler
- E) Makroglossi
Doğru cevap: C
Çözüm: HERS/epitel diyafram farklılıkları furkasyonun apikale kaymasıyla ilişkili taurodontik morfolojiye neden olabilir.
Konjenital diş eksikliği, seyrek saç ve terleme bozukluğu birlikteyse öncelikle hangi bozukluk grubu düşünülür?
- A) Ektodermal displazi
- B) Dentin hipersensitivitesi
- C) Osteopetrozis
- D) Skorbüt
- E) Sadece lokal periodontitis
Doğru cevap: A
Çözüm: Dişler, saç ve ter bezleri ektodermal yapıların gelişimiyle bağlantılıdır; birlikte etkilenmeleri ektodermal displaziyi düşündürür.
Bifid uvula ve örtülü kas ayrışma kusuru olup ağız mukozası büyük ölçüde bütün görünen çocukta hangi gelişimsel anomali akla gelmelidir?
- A) İzole yarık dudak
- B) Kök rezorpsiyonu
- C) Makrodonti
- D) Submuköz yarık damak
- E) Dens invaginatus
Doğru cevap: D
Çözüm: Submuköz yarık damakta damak kaslarında birleşme kusuru görülebilir; bifid uvula klasik klinik ipuçlarından biridir.