Gram-negatif dış zarın varlığı hangi bileşenin bulunmasını en iyi açıklar?
- A) Teikoik asit yoğun kalın duvar
- B) Ergosterol içeren hücre zarı
- C) Lipopolisakkarit
- D) Mikolik asit zorunluluğu
- E) Kitin tabakası
Doğru cevap: C
Çözüm: LPS Gram-negatif dış zarın karakteristik parçasıdır.
Gram-pozitif bakterilerdeki teikoik asitler hangi yapı ile ilişkilidir?
- A) Nükleer zar
- B) Mitokondri matriksi
- C) Hücre duvarı
- D) Peroksizom
- E) 70S ribozomun 30S alt birimi
Doğru cevap: C
Çözüm: Teikoik ve lipoteikoik asitler özellikle Gram-pozitif hücre duvarı/zarıyla ilişkilidir.
Zorunlu anaerob bir tür için en uygun kültür yaklaşımı hangisidir?
- A) Sadece UV ışığı altında tutma
- B) Oksijen maruziyetini sınırlayan anaerob taşıma ve inkübasyon
- C) Her örneği kaynar suya koyma
- D) Açık ortamda uzun süre bekletme
- E) Yüksek oksijenle sürekli havalandırma
Doğru cevap: B
Çözüm: Zorunlu anaeroblar oksijenden zarar görebilir; örnek koşulları canlılığı etkiler.
Beta-laktam antibiyotiklerin hücre duvarındaki başlıca hedefi hangisidir?
- A) 30S A bölgesi
- B) DNA girazın ATP bölgesi
- C) Folat sentaz enzimi
- D) 50S peptidil çıkış kanalı
- E) Penisilin bağlayan proteinler (PBP)
Doğru cevap: E
Çözüm: Beta-laktamlar peptidoglikan çapraz bağlanmasında rol alan PBP'leri inhibe eder.
Beta-laktamaz üretimiyle gelişen dirençte temel mekanizma hangisidir?
- A) Beta-laktam halkasının enzimatik hidrolizi
- B) Bakterinin 80S ribozom üretmesi
- C) LPS'nin sterole dönüşmesi
- D) DNA'nın çekirdeğe taşınması
- E) İlacın 30S'e bağlanması
Doğru cevap: A
Çözüm: Beta-laktamazlar uygun beta-laktam antibiyotikleri parçalayabilir.
Bakterinin ilacı dışarı pompalayarak hücre içi düzeyi azaltması hangi direnç mekanizmasıdır?
- A) Lizozom birleşmesi
- B) Transformasyon zorunluluğu
- C) Bakteriyel sporlanma
- D) Efluks pompası
- E) Peptidoglikan kalınlaşmasının tek yolu
Doğru cevap: D
Çözüm: Efluks sistemleri bazı antibiyotikleri hücreden uzaklaştırır.
Makrolid grubu antibiyotiklerin protein senteziyle ilgili başlıca hedefi hangisidir?
- A) 50S ribozomal alt birim
- B) 30S ribozomal alt birim
- C) LPS lipid A
- D) Bakteriyel PBP
- E) DNA polimeraz gamma
Doğru cevap: A
Çözüm: Makrolidler bakteriyel 50S alt birimle etkileşerek protein sentezini azaltır.
Aminoglikozidlerin başlıca ribozomal hedefi hangisidir?
- A) 50S alt birim
- B) 60S ökaryotik alt birim
- C) 30S alt birim
- D) 80S bütün ribozom
- E) Çekirdek por kompleksi
Doğru cevap: C
Çözüm: Aminoglikozidler 30S ile etkileşip translasyon doğruluğunu bozar.
Bir örnekte PCR pozitif ama kültür negatif saptanmasının olası açıklamalarından biri hangisidir?
- A) PCR'nin yalnız canlı bakterileri göstermesi
- B) DNA'nın canlı olmayan mikroorganizmalardan da saptanabilmesi
- C) Kültürün tüm bakteriler için yüzde yüz duyarlı olması
- D) Kültürün antibiyotik maruziyetinden etkilenmemesi
- E) PCR'nin nükleik asit tanımaması
Doğru cevap: B
Çözüm: PCR canlılık göstermediği ve kültür örnek/taşıma koşullarından etkilendiği için sonuçlar ayrışabilir.
Diş yüzeyinde bakteri tutunmasının ilk zeminini hazırlayan edinilmiş pelikıl başlıca nasıl oluşur?
- A) Mine hücrelerinin mitozuyla
- B) LPS'nin kalsiyuma dönüşmesiyle
- C) Periodontal ligamentin dökülmesiyle
- D) Tükürük proteinlerinin yüzeye adsorpsiyonuyla
- E) Dentin tübüllerinin kapanmasıyla
Doğru cevap: D
Çözüm: Pelikıl diş yüzeyine bağlanan tükürük kökenli moleküllerden oluşur.
Streptococcus mutans'ın sakkarozla biyofilm matriksini güçlendirmesindeki enzim grubu hangisidir?
- A) Glukoziltransferazlar
- B) Katalazlar
- C) Gingipainler
- D) DNA topoizomerazlar
- E) Beta-laktamazlar
Doğru cevap: A
Çözüm: Glukoziltransferazlar sakkarozdan glukan sentezini katalizler.
Şeker tüketimini izleyen plak pH düşüşünü ve toparlanmasını gösteren eğri hangisidir?
- A) Oksijen-hemoglobin eğrisi
- B) Michaelis-Menten eğrisi
- C) Henderson-Hasselbalch doğrusu
- D) Stephan eğrisi
- E) Frank-Starling eğrisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Stephan eğrisi şeker maruziyetinden sonra plak pH değişimini betimler.
Diş çürüğünün ekolojik plak hipotezine göre temel olay hangisidir?
- A) Diş yüzeyinin tamamen steril kalması
- B) Tek bakteri türünün her çürükte zorunlu olması
- C) Karbonhidratların hiçbir mikrop tarafından kullanılmaması
- D) Tükürük pH'sının daima aynı olması
- E) Sık asit stresinin asidojenik ve asidürik türleri seçmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Sık fermente edilebilir karbonhidrat maruziyeti asit üreten ve asidi tolere eden topluluğa seçilim sağlar.
Periodontal kırmızı kompleks hangi tür üçlüsünden oluşur?
- A) B. subtilis, C. tetani ve C. botulinum
- B) P. gingivalis, T. forsythia ve T. denticola
- C) E. faecalis, E. coli ve S. aureus
- D) N. meningitidis, H. influenzae ve M. catarrhalis
- E) S. mutans, L. casei ve S. salivarius
Doğru cevap: B
Çözüm: Socransky'nin klasik kırmızı kompleks tanımı P. gingivalis T. forsythia ve T. denticola'yı içerir.
Periodontal dokularda anaerob ağırlıklı disbiyozun değerlendirilmesinde en uygun ifade hangisidir?
- A) Bakteri topluluğu ve konak yanıtı birlikte önemlidir
- B) Sadece plak rengi hastalığı kanıtlar
- C) Tek bir bakteri tüm periodontal hastalıklarda zorunludur
- D) Sağlıklı sulkusta hiçbir mikrop bulunmaz
- E) Konak yanıtı periodontal hastalıktan bağımsızdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Periodontitis disbiyotik biyofilmle konak yanıtı etkileşiminden etkilenir.
Biyofilm içindeki bakterilerde artan antibiyotik toleransının kalıtsal dirençten farkı hangisidir?
- A) Antibiyotiklerin biyofilm içine daima tam ulaşması
- B) Biyofilmde bakteri metabolizmasının her zaman aynı olması
- C) Her bakterinin zorunlu beta-laktamaz üretmesi
- D) Tüm hücrelerin spor oluşturması
- E) Genetik direnç mutasyonu olmadan fenotipik koruma oluşabilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Matriks ve değişken metabolik durum antibiyotik toleransını kalıtsal direnç olmaksızın artırabilir.
Sterilizasyon öncesi organik yükün uzaklaştırılmasının önemi hangisidir?
- A) Tüm sporların anında çoğalması
- B) Biyolojik kontrolü gereksiz kılması
- C) Aletlerin mutlaka radyoaktif hâle gelmesi
- D) Kalıntıların sterilizan erişimini engelleyebilmesi
- E) Sıcaklığın tamamen sabitlenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Kan/tükürük kalıntıları etkili temizliği ve sterilizasyon ajanına erişimi azaltabilir.
Yarı kritik dental aletlere ilişkin doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Her durumda tek kullanımlık olmadıklarını göz ardı etmek
- B) Isıya dayanıklı olanları hasta aralarında ısı sterilizasyonuna almak
- C) Kritik aletlerle aynı sınıflandırma tanımına sahip olmak
- D) Sterilizasyonu hiçbir koşulda kullanmamak
- E) Mukoza ile temas etseler de yalnız yüzey spreyi kullanmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Mukoza ile temas eden ısıya dayanıklı yarı kritik aletler ısıyla sterilize edilmelidir.
Kimyasal sterilizasyon indikatörünün tek başına sınırı hangisidir?
- A) Aletin paket içinde olduğunu belirleyememesi
- B) Hiçbir sıcaklık değişimine tepki vermemesi
- C) Mekanik kontrolün daima yerine geçmesi
- D) Kullanımının tüm durumlarda yasak olması
- E) Sporların öldürüldüğünü doğrudan kanıtlamaması
Doğru cevap: E
Çözüm: Kimyasal indikatörler koşul maruziyetini gösterir; biyolojik öldürücülüğü doğrudan ölçmez.
Tükürükte sekretuvar IgA'nın oral savunmadaki temel rolü hangisidir?
- A) Bakteri sporlarını mekanik olarak çoğaltmak
- B) Hidroksiapatit kristalini doğrudan üretmek
- C) Mukozada mikrobiyal tutunmayı ve antijen temasını sınırlamaya katkı sağlamak
- D) Kök kanalını sterilize etmek
- E) LPS'yi tüm bakterilerde oluşturmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sekretuvar IgA mukozal bağışıklıkta kolonizasyonu sınırlayan başlıca antikorlardandır.