Otoklavın sporları öldürme etkinliğini doğrudan izleyen kontrol yöntemi hangisidir?
- A) Sadece basınç göstergesi
- B) Görsel parlaklık kontrolü
- C) Biyolojik indikatör
- D) Yalnız kimyasal renk bandı
- E) Alet etiketinin tarihi
Doğru cevap: C
Çözüm: Biyolojik indikatör dirençli sporların inaktivasyonunu sınar.
Yağlı ishal ve malabsorpsiyonla tipik ilişkili intestinal protozoon hangisidir?
- A) Leishmania donovani
- B) Giardia duodenalis
- C) Trichomonas vaginalis
- D) Toxoplasma gondii
- E) Plasmodium vivax
Doğru cevap: B
Çözüm: Giardia ince bağırsakta kolonize olup malabsorpsiyon ve yağlı ishal yapabilir.
Yüksek riskli HPV'nin E6 proteini hangi tümör baskılayıcı proteini hedef alır?
- A) BRCA1
- B) APC
- C) p53
- D) Rb
- E) MLH1
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüksek riskli HPV E6, p53 işlev kaybına katkıda bulunur; E7 ise Rb ile ilişkilidir.
Dental handpiece'lerin iki hasta arasında önerilen tekrar işlem biçimi hangisidir?
- A) Yalnız alkolle dışını silme
- B) Kuru bezle görünür kirleri alma
- C) Sadece UV lambası tutma
- D) Sadece akan suda bekletme
- E) Üretici talimatına uygun ısı sterilizasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Dental el aletleri uygun temizleme sonrasında ısıyla sterilize edilir.
Hücre dışındaki serbest DNA'nın bakteri tarafından alınması hangisidir?
- A) Transformasyon
- B) Translokasyon
- C) Transdüksiyon
- D) Translasyon
- E) Konjugasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Transformasyonda uygun bakteri ortamdan çıplak DNA alır.
Suçiçeği geçiren kişide yıllar sonra gelişen herpes zoster hangi virüsün reaktivasyonudur?
- A) Hepatit A virüsü
- B) Varisella zoster virüsü
- C) Epstein–Barr virüsü
- D) Sitomegalovirüs
- E) Human papillomavirus
Doğru cevap: B
Çözüm: VZV primer enfeksiyon sonrası duyu ganglionlarında latent kalıp zoster yapabilir.
Gram-negatif dış zarın varlığı hangi bileşenin bulunmasını en iyi açıklar?
- A) Teikoik asit yoğun kalın duvar
- B) Ergosterol içeren hücre zarı
- C) Lipopolisakkarit
- D) Mikolik asit zorunluluğu
- E) Kitin tabakası
Doğru cevap: C
Çözüm: LPS Gram-negatif dış zarın karakteristik parçasıdır.
Birçok dimorfik patojen mantarın çevrede ve vücutta farklı formlar göstermesi hangi tanıma uyar?
- A) Koşullara bağlı küf ve maya/doku formları arasında değişim
- B) Bakterinin endospor oluşturması
- C) Virüsün zarf kaybetmesi
- D) Antikor sınıfının değişmesi
- E) Protozoonun fagosit içine girmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Fungal dimorfizm çevresel koşul/ısı değişimine bağlı morfolojik dönüşümü ifade eder; istisnalar vardır.
Antibiyotik kullanımı sonrası ağızda silinip altında eritem bırakan beyaz plaklar en çok hangi tabloyla uyumludur?
- A) Oral kıllı lökoplaki
- B) Fibroepitelyal polip
- C) Lökoplaki tanısı kesinliği
- D) Psödomembranöz kandidiyazis
- E) Verrüköz karsinom
Doğru cevap: D
Çözüm: Psödomembranöz kandidiyazis sıyrılabilen beyaz plakla görülebilir; kesin tanı klinikle desteklenir.
Makrolid grubu antibiyotiklerin protein senteziyle ilgili başlıca hedefi hangisidir?
- A) 50S ribozomal alt birim
- B) 30S ribozomal alt birim
- C) LPS lipid A
- D) Bakteriyel PBP
- E) DNA polimeraz gamma
Doğru cevap: A
Çözüm: Makrolidler bakteriyel 50S alt birimle etkileşerek protein sentezini azaltır.
Dördüncü kuşak HIV tarama testlerinin birlikte araştırdığı başlıca hedefler hangileridir?
- A) HIV-1/2 antikorları ve p24 antijeni
- B) Yalnız viral kapsid morfolojisi
- C) Sadece HIV RNA ve HBV DNA
- D) Yalnız anti-HBs
- E) Sadece HIV proteaz enzimi
Doğru cevap: A
Çözüm: Dördüncü kuşak kombine test antikorları ve p24 antijenini tarar.
Beta-laktam antibiyotiklerin hücre duvarındaki başlıca hedefi hangisidir?
- A) 30S A bölgesi
- B) DNA girazın ATP bölgesi
- C) Folat sentaz enzimi
- D) 50S peptidil çıkış kanalı
- E) Penisilin bağlayan proteinler (PBP)
Doğru cevap: E
Çözüm: Beta-laktamlar peptidoglikan çapraz bağlanmasında rol alan PBP'leri inhibe eder.
Kontrolsüz diyabetik ketoasidozlu hastada damak nekrozu ve geniş seyrek septalı hifler görüldüğünde öncelikle hangi enfeksiyon düşünülür?
- A) Klasik dermatofitoz
- B) Rinoserebral mukormikoz
- C) Herpes labialis
- D) Oral aktinomikoz
- E) İnfluenza
Doğru cevap: B
Çözüm: Ketoasidoz mukormikoz için risk faktörüdür; nekrotizan invazif tablo acildir.
Bir örnekte PCR pozitif ama kültür negatif saptanmasının olası açıklamalarından biri hangisidir?
- A) PCR'nin yalnız canlı bakterileri göstermesi
- B) DNA'nın canlı olmayan mikroorganizmalardan da saptanabilmesi
- C) Kültürün tüm bakteriler için yüzde yüz duyarlı olması
- D) Kültürün antibiyotik maruziyetinden etkilenmemesi
- E) PCR'nin nükleik asit tanımaması
Doğru cevap: B
Çözüm: PCR canlılık göstermediği ve kültür örnek/taşıma koşullarından etkilendiği için sonuçlar ayrışabilir.
Anafilakside önceden duyarlılaşmış mast hücrelerinin hızla aktive olması hangi aşırı duyarlılık tipidir?
- A) Tip II antikor aracılı sitotoksik
- B) İmmünolojik olmayan tolerans
- C) Tip IV gecikmiş T hücre aracılı
- D) Tip III immün kompleks aracılı
- E) Tip I IgE aracılı
Doğru cevap: E
Çözüm: Tip I reaksiyon IgE ile duyarlanmış mast hücre degranülasyonuyla ilişkilidir.
Bakteriyofajla taşınan direnç geni alıcı bakteride ortaya çıkıyorsa yatay aktarım hangisidir?
- A) Konjugasyon
- B) Transformasyon
- C) Transkripsiyon
- D) DNA ligasyonu
- E) Transdüksiyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Fajın DNA taşıdığı mekanizma transdüksiyondur.
Sakkaroz maruziyetinde plak matriksi belirgin glukan zenginleşmesi gösteriyorsa hangi bakteri-enzim eşleşmesi klasiktir?
- A) P. gingivalis – lökotoksin
- B) A. actinomycetemcomitans – gingipain
- C) E. faecalis – difteri toksini
- D) S. mutans – glukoziltransferaz
- E) F. nucleatum – botulinum toksini
Doğru cevap: D
Çözüm: S. mutans glukoziltransferazları sakkarozdan glukan oluşturabilir.
HIV dördüncü kuşak taraması reaktif çıkan kişide kesin laboratuvar tanısı için hangi yaklaşım gerekir?
- A) Ağızda kandidiyazis olmamasını HIV negatifliği saymak
- B) Sadece anti-HBs sonucunu değerlendirmek
- C) Tek tarama sonucu ile kesin tanı yazmak
- D) Önerilen tamamlayıcı doğrulama algoritmasını uygulamak
- E) Yalnız total lökosit sayısını ölçmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Reaktif tarama sonucu algoritmaya uygun ek testlerle doğrulanmalıdır.
Uzun süreli nötropenisi olan hastada akciğer lezyonundan alınan dokuda damar invazyonu ve septalı dar açılı hifler saptandığında hangi etken ön plana çıkar?
- A) İnvazif Aspergillus enfeksiyonu
- B) Sadece kandida kolonizasyonu
- C) Mukozal HPV enfeksiyonu
- D) Giardiyazis
- E) Herpes labialis
Doğru cevap: A
Çözüm: Nötropenide angioinvazif aspergilloz riski artar; histoloji ve mikolojik testler birlikte değerlendirilir.
Sterilizatörde kimyasal bant beklenen renge dönmüş ama spor testi pozitif çıkmışsa hangi çıkarım doğrudur?
- A) Renk değişimi spor testini otomatik geçersiz kılar
- B) Tüm yükler kesin sterildir
- C) Spor testi yalnız görsel kirliliği gösterir
- D) Aletlerin sadece dışı steril sayılır
- E) İşlemin biyolojik etkinliğiyle ilgili sorun araştırılmalı ve protokol izlenmelidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Kimyasal indikatör tek başına biyolojik sterilizasyonu garanti etmez.