Ağır immünsüpresyonu olan hastada beyin lezyonları ve Toxoplasma reaktivasyonu düşünülüyorsa hangi bilgi en doğru açıklamadır?
- A) İnsanda cinsel döngüsünü tamamlayan tek konak insandır
- B) Toxoplasma yalnız bakteriyel spor şeklinde çoğalır
- C) Tanı yalnız oral plak görünümüyle konur
- D) Latent doku kistleri bağışıklık zayıflayınca reaktive olabilir
- E) Toxoplasma enfeksiyonu her zaman belirti vermeden kalır
Doğru cevap: D
Çözüm: Toxoplasma doku kistlerinden reaktivasyon özellikle hücresel bağışıklığı baskılanmış hastalarda önemlidir.
Bir biyofilmde antibiyotiğe tolerans artışı görülmesine karşın direnç geni saptanmaması hangi mekanizmayla uyumlu olabilir?
- A) Matriks ve yavaş çoğalan hücrelere bağlı fenotipik tolerans
- B) LPS'nin mutlaka tamamen kaybolması
- C) Tüm bakterilerin mantara dönüşmesi
- D) Bakteri sporlarının zorunlu tek açıklama olması
- E) Her hücrenin yeni bir kromozom edinmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Biofilm matriksi ve hücresel heterojenlik kalıtsal gen değişmeden ilaç etkisini azaltabilir.
Diş hekimliği kliniğinde cerrahi pense ile ağız aynasının sınıfları hangi seçenekte doğrudur?
- A) Cerrahi pense yarı kritik, ağız aynası kritik
- B) Her ikisi yalnız kritik olmayan sınıf
- C) Her ikisi yalnız çevresel yüzey
- D) Cerrahi pense kritik olmayan, ağız aynası kritik
- E) Cerrahi pense kritik, ağız aynası yarı kritik
Doğru cevap: E
Çözüm: Doku içine giren cerrahi alet kritik; mukozaya temas eden ayna yarı kritiktir.
Ketoasidozlu hastada damakta siyah nekrotik alan ve dokuda geniş az septalı hifler saptanırsa hangi yönetim ilkesi önceliklidir?
- A) Yalnız kozmetik beyazlatma
- B) Acil invazif mukormikoz değerlendirmesi ve uygun multidisipliner yaklaşım
- C) Aktif lezyonu gözlemleyip haftalarca bekleme
- D) Virüs aşısıyla tek başına tedavi
- E) Sadece florür uygulaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Rinoserebral mukormikoz ilerleyici ve yaşamı tehdit eden bir enfeksiyondur; acil tanı ve tedavi gerektirir.
Sık şeker tüketimiyle zaman içinde mine demineralizasyonu gelişen hastada tek bir bakterinin düşük sayıda bulunması hangi yorumu destekler?
- A) Fermentasyon asit oluşturmaz
- B) Sadece periodontal kırmızı kompleks neden olur
- C) Diş yüzeyi tamamen sterildir
- D) S. mutans yoksa çürük imkânsızdır
- E) Çürük ekolojik birden fazla asit üretici türle gelişebilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Çürükte asidojenik topluluk değişimi ve konak-diyet etkileşimi önemlidir.
HBV enfeksiyonunda HBeAg negatifliğine rağmen HBV DNA düzeyi yüksekse hangi yorum uygundur?
- A) HBV DNA sadece aşılanmada yükselir
- B) HBeAg negatifliği her durumda HBV replikasyonunu dışlar
- C) Anti-HBs daima yoktur ve bağışıklık kesin oluşur
- D) HBeAg-negatif çoğalan HBV varyantı veya hastalık fazı olasıdır
- E) HBV virüsü RNA retrovirüsüdür
Doğru cevap: D
Çözüm: Pre-core/basal core promoter değişiklikleri ve hastalık fazları HBeAg-negatif replikasyonla ilişkili olabilir.
Anaerobik kök kanalı örneği havada bekletildikten sonra kültür negatif ama PCR pozitifse en iyi açıklama hangisidir?
- A) Kültür sonucu PCR'yi her durumda geçersiz kılar
- B) DNA ısıya dayanıklı sporla eş anlamlıdır
- C) Taşıma koşulları canlı anaerobları azaltmış; DNA hâlâ saptanabilir olabilir
- D) Her anaerob oksijende daha iyi ürer
- E) PCR pozitifliği mutlaka canlı etken kanıtlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Kültür canlılık ve uygun taşıma gerektirirken PCR DNA'yı saptar.
B lenfosit latentliği ve oral kıllı lökoplaki ilişkisi birlikte sorulduğunda hangi etken–hedef eşleşmesi doğrudur?
- A) Rotavirüs – B hücresinde CD4
- B) HPV – B hücresinde CD21
- C) EBV – B hücresinde CD21
- D) HSV-1 – B hücresinde CD3
- E) HIV – eritrositte CD21
Doğru cevap: C
Çözüm: EBV'nin B hücresi ile ilişkisi CD21 reseptörü üzerinden klasikleşmiştir; epitel enfeksiyonu da gösterebilir.
Ağız kandidiyazisi bulunan bir hastada HIV açısından hangi ifade en uygun klinik yorumdur?
- A) Candida enfeksiyonunda HIV testi yasaktır
- B) Oral kandidiyazis HIV için yüzde yüz özgüldür
- C) HIV yalnız akut bakteriyel gingivitte görülür
- D) Her Candida saptanması HIV viremisi gösterir
- E) Kandidiyazis immünsüpresyon ipucu olabilir ancak tek başına HIV tanısı değildir
Doğru cevap: E
Çözüm: Kandidiyazis farklı yerel ve sistemik risklerle ortaya çıkabilir, spesifik HIV testi gerekir.
Başarısız endodontik tedavi sonrası tek örnekte E. faecalis saptanması nasıl yorumlanmalıdır?
- A) Mutlaka tedavi başarısızlığının tek nedenidir
- B) Bu tür yalnız spor olarak yaşar
- C) İlişkili olabilir; tek başına tüm başarısızlığın kesin nedeni sayılamaz
- D) Bakteri varlığı periodontal kırmızı kompleksi kesin gösterir
- E) Her sağlıklı kanalda zorunlu bulunur
Doğru cevap: C
Çözüm: E. faecalis bazı persistan olgularda görülür; neden-sonuç ve diğer mikroplar klinikle değerlendirilir.
Gebelik öncesi geçirilmiş Toxoplasma enfeksiyonunu yeni enfeksiyondan ayırmada IgG aviditesinin yüksek saptanması genel olarak neyi destekler?
- A) Tek başına konjenital bulaşı doğruladığını
- B) Kesin olarak o anda paraziteminin yüksekliğini
- C) Kedilerin ara konak olduğunu
- D) Her zaman aktif primer enfeksiyonu
- E) Enfeksiyonun yakın geçmişte ilk kez edinilmemiş olma olasılığını
Doğru cevap: E
Çözüm: Yüksek IgG aviditesi genellikle yakın dönemde primer enfeksiyona karşı kanıt sağlar; yorum zamanlama ve teste bağlıdır.
Bir periodontal olguda A. actinomycetemcomitans'ın lökositlere etkili toksini soruluyorsa doğru yanıt nedir?
- A) Shiga toksini
- B) Lökotoksin
- C) Kolera toksini
- D) Difteri toksini
- E) Tetanoz toksini
Doğru cevap: B
Çözüm: A. actinomycetemcomitans'ın lökotoksini hücresel hasar potansiyeli taşır.
Bakteri türü A'dan B'ye doğrudan temasla plazmit aktarılıyorsa temel olay nedir?
- A) Konjugasyon
- B) Transformasyon
- C) Translasyon
- D) Spor germinasyonu
- E) Transdüksiyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Konjugasyonda hücresel temasla genetik materyal aktarımı mümkündür.
Cryptococcus neoformans'ın tanısında antijen saptamasının temelini oluşturan virülans yapısı hangisidir?
- A) Peptidoglikan köprüleri
- B) Polisakkarit kapsül
- C) Bakteriyel lipopolisakkarit
- D) Viral hemaglütinin
- E) Protozoon ookisti
Doğru cevap: B
Çözüm: Kriptokok antijen testi mantarın kapsüler polisakkaritlerini saptar.
C3 eksikliği olan çocukta tekrarlayan piyojenik enfeksiyonların temel mekanizması hangi işlev kaybıyla en iyi açıklanır?
- A) Viral ters transkriptazın etkinleşmesi
- B) Hemoglobin üretiminin tamamen bitmesi
- C) Antijen sunumunun sadece MHC-II'de durması
- D) IgE'nin aşırı üretilmesi
- E) Opsonizasyonun yetersizliği
Doğru cevap: E
Çözüm: C3b aracılı opsonizasyonun azalması kapsüllü piyojenik etkenlere savunmayı zayıflatabilir.
Eldeki hasta örneğinde Gram-negatif bakteriyle ilişkili ateş, hipotansiyon ve yoğun doğal bağışıklık uyarımı varsa LPS'nin hangi bölgesi başlıca sorumludur?
- A) Teikoik asit
- B) Lipid A
- C) Fimbria polimeri
- D) O antijeninin yalnız terminal şekeri
- E) Peptidoglikan çapraz köprüsü
Doğru cevap: B
Çözüm: Lipid A endotoksik aktivitenin büyük bölümünü taşır; konak yanıtı birçok etkenle şekillenir.
Gram-pozitif bir bakteride kalın peptidoglikan korunurken LPS gösterilemiyorsa hangi yorum en uygundur?
- A) Endotoksin lipid A salgısı kesin yüksektir
- B) Mutlaka asit-fast türdür
- C) Bütün Gram-negatif özellikleri taşır
- D) Mikroorganizma mutlaka mantardır
- E) Gram-pozitif duvar mimarisiyle uyumludur
Doğru cevap: E
Çözüm: Gram-pozitif bakteride LPS içeren dış zar beklenmez; kalın peptidoglikan uyumludur.
Çözünebilir antijen–antikor komplekslerinin damar duvarına birikerek inflamasyon oluşturması hangi aşırı duyarlılık tipine örnektir?
- A) Sadece doğal NK hücre yanıtı
- B) Tip IV
- C) Tip I
- D) Tip III
- E) Tip II
Doğru cevap: D
Çözüm: Tip III immün komplekslerin dokularda birikmesiyle gelişir.
Diş plağında erken ve geç kolonizatörlerle aynı anda koagregasyon yapabilen türün belirlenmesi için ilk akla gelen mikroorganizma hangisidir?
- A) Corynebacterium diphtheriae
- B) Salmonella enterica
- C) Fusobacterium nucleatum
- D) Bordetella pertussis
- E) Clostridium perfringens
Doğru cevap: C
Çözüm: F. nucleatum farklı oral bakteriler arasında köprü işlevi görebilir.
Germ tüpü oluşturmayan küçük tomurcuklanan maya hücreleriyle tipik ilişkilendirilen Candida türü hangisidir?
- A) Mucor circinelloides
- B) Candida dubliniensis
- C) Candida glabrata
- D) Candida albicans
- E) Aspergillus flavus
Doğru cevap: C
Çözüm: C. glabrata çoğunlukla küçük tomurcuklanan maya görünümü sergiler; diğer testlerle tür doğrulanır.