Karma dişlenme dönemi hangi durumu tanımlar?
- A) Süt ve sürekli dişlerin birlikte ağızda bulunduğu dönem
- B) Üçüncü molarların tümünün sürdüğü dönem
- C) Tüm daimi dişlerin sürdüğü erişkin dönem
- D) Sadece sürmemiş dişlerin bulunduğu dönem
- E) Yalnız süt dişlerinin bulunduğu dönem
Doğru cevap: A
Çözüm: Karma dişlenme döneminde süt dişleriyle birlikte sürmüş sürekli dişler yer alır; ortodontik zamanlama için önemlidir.
Koruyucu ortodontinin temel amacı hangisidir?
- A) Normal oklüzyon gelişimini bozabilecek etkenleri önlemek
- B) Yalnız erişkin ortognatik cerrahi yapmak
- C) Daimi dişleri protetik olarak değiştirmek
- D) Bütün süt dişlerini erken çekmek
- E) Her çocuğa sabit braket uygulamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Koruyucu ortodonti, mevcut normal gelişimi korumayı ve öngörülebilir riskleri azaltmayı amaçlar.
Erken kaybedilen bir süt molarından sonra yer tutucunun temel görevi nedir?
- A) Kalan ark uzunluğunun kaybını sınırlamak
- B) Kaybedilmiş her milimetreyi kendiliğinden geri getirmek
- C) Daimi dişin kökünü hızla uzatmak
- D) Tüm çene büyümesini durdurmak
- E) Kemikte otomatik genişletme yapmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Yer tutucu mevcut boşluğu korumayı hedefler; kaybedilmiş boşluğu geri kazanma ayrı tedavi gerektirebilir.
Leeway space hangi diş grupları arasındaki genişlik farkını ifade eder?
- A) Süt kanin ve molarlar ile ardılları sürekli kanin ve premolarlar
- B) Daimi keserler ile daimi ikinci molarlar
- C) Üst ve alt santral keserlerin kök uzunlukları
- D) Üst ve alt üçüncü molarlar
- E) Süt keserler ile sürekli birinci molarlar
Doğru cevap: A
Çözüm: Leeway space, süt kanin ve molarların toplam mesiodistal genişliğinin sürekli kanin ve premolarlarla karşılaştırılmasıdır.
Daimi birinci moların henüz sürmediği bir bölgede süt ikinci molar erken kaybedildiyse hangi özel yer tutucu seçilmiş olgularda değerlendirilebilir?
- A) Sadece headgear
- B) Sadece Hawley retainer
- C) Damak obtüratörü
- D) Aktif ortodontik braket zinciri
- E) Distal shoe
Doğru cevap: E
Çözüm: Distal shoe, sürmemiş daimi birinci moların sürme yoluna rehberlik etmesi gereken seçilmiş vakalarda düşünülür.
Sürmüş komşu diş desteği uygun olan tek taraflı süt molar kaybında sık kullanılan sabit yer tutucu hangisidir?
- A) Hawley plağı
- B) Yüz maskesi
- C) Şeffaf retainer
- D) Twin block
- E) Band-loop
Doğru cevap: E
Çözüm: Band-loop, tek dişlik kayıp sonrasında uygun diş desteği ve sürme koşullarında boşluğun korunmasına yardımcı olur.
Üst daimi kaninin sürme gecikmesi ve kanin kabarıklığının palpe edilememesi en çok hangi değerlendirmeyi gerektirir?
- A) Sadece diş rengi ölçümü yapılmasını
- B) Hiç muayene yapılmadan yıllarca beklenmesini
- C) Daimi kaninin yerine otomatik implant yapılmasını
- D) Derhal tüm premolarların çekilmesini
- E) Ektopik kanin konumu ve sürme yolunun incelenmesini
Doğru cevap: E
Çözüm: Kanin sürme asimetrisi ve kabarıklık yokluğu ektopik sürmeyi düşündürebilir; klinik ve uygun görüntüleme ile incelenir.
Tek taraflı posterior çapraz kapanışı olan çocukta çene kapanırken alt orta hat bir tarafa kayıyor, ağız açıldığında orta hatlar yakınlaşıyorsa ilk yorum hangisidir?
- A) Retansiyon fazı başlamıştır
- B) Sadece üst üçüncü molar gömüklüğü vardır
- C) Fonksiyonel mandibular kayma olasılığı araştırılmalıdır
- D) Bütün dişler ankiloza uğramıştır
- E) Kalıcı kemik asimetrisi kesinleşmiştir
Doğru cevap: C
Çözüm: Açma-kapama sırasında orta hat değişimi fonksiyonel kayma düşündürür; sentrik ilişki ve transversal problem ayrıca incelenmelidir.
Alt süt ikinci molar erken çekilmiş, daimi birinci molar ise henüz sürmemiş bir çocukta aygıt planı yapılırken hangi veri belirleyicidir?
- A) Sadece keser dişlerde florozis varlığı
- B) Karşı çenedeki üçüncü moların kron cilası
- C) Daimi moların sürme yolu ve subgingival rehber gereksinimi
- D) Çocuğun yalnız saç rengi
- E) Yalnız çocuğun tercih ettiği retainer rengi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sürmemiş birinci molar varlığında distal shoe gibi özel yer tutucuların endikasyonu, sürme rehberliği ve tıbbi uygunlukla belirlenir.
Erken süt moları kaybından aylar sonra komşu daimi molar boşluğa devrilmişse hangi ifade doğrudur?
- A) Ortodontik yer kazanımı hiçbir durumda düşünülmez
- B) Mevcut yer kaybı için yalnız pasif yer tutucu yeterli olmayabilir
- C) Band-loop bütün dişleri otomatik distalize eder
- D) Dişin mezial devrilmesi ark uzunluğunu hiç etkilemez
- E) Leeway space daima kaybedilmiş alanı tamamen doldurur
Doğru cevap: B
Çözüm: Yer kaybı oluştuğunda korunacak boşluk zaten daralmıştır; yer kazanımı ve sonraki koruma ayrı planlanabilir.
Alt karma dişlenmede leeway space'in korunmasının olası yararı hangisidir?
- A) Tüm kesicileri cerrahiyle geri sürdürmesi
- B) Bütün süt dişlerinin kök gelişimini artırması
- C) Üçüncü molarların sürmesini engellemesi
- D) Molar mezial kaymasını sınırlandırarak sınırlı yer darlığı yönetimine katkı sağlaması
- E) Üst çenenin her hastada 10 mm büyümesini sağlaması
Doğru cevap: D
Çözüm: Leeway space, uygun molar ve ark kontrolüyle diş-ark boyutu uyumsuzluğu yönetiminde kullanılabilir; tamamı serbest boşluk değildir.
Ektopik üst birinci daimi molar süt ikinci molara hafifçe takılmış ve ilerleyici rezorpsiyon sınırlı görünüyorsa hangi tedavi seçeneği değerlendirilebilir?
- A) Uygun olguda elastik/metal separatör ile disimpaksiyon
- B) Tüm üst ön dişlerin çekimi
- C) Daimi birinci moların rutin çekimi
- D) Büyüme bitene kadar hiçbir muayene yapmamak
- E) Yalnız Hawley retainer ile kök kanal tedavisi
Doğru cevap: A
Çözüm: AAPD önerilerinde hafif ektopik molar tutulumunda ayırıcı/separatör teknikleri seçenekler arasındadır; şiddetli olguda farklı mekanik gerekir.
Karma dişlenmedeki çocukta üst daimi kanin gecikmiş ve panoramik görüntüde kuronu lateral kesici köküyle belirgin örtüşüyorsa hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Lateral kesiciyi görüntü olmadan çekmek
- B) Kanin konumu, yer miktarı ve komşu kök riskini birlikte değerlendirip erken izlemi planlamak
- C) Kanin sürmesini yalnız üst dudak kalınlığına göre öngörmek
- D) Tüm vakalarda aynı ayda implant yerleştirmek
- E) Yalnız sürme yaşına bakıp bütün riskleri yok saymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanin sürme yönü ve lateral kesici kökü ilişkisi erken müdahale kararı için önemlidir; tek görüntü bulgusuyla otomatik çekim kararı verilmez.
Palatinal ektopik üst daimi kaninde süt kaninin çekilmesiyle ilgili hangi ifade doğrudur?
- A) Yalnız erişkin Sınıf III olgularına uygulanır
- B) Seçilmiş uygun koşullarda sürme olasılığını artırabilir ama başarı garantisi değildir
- C) Hiçbir klinik veya radyografik izlem gerektirmez
- D) Her olguda yüzde yüz kendiliğinden sürme sağlar
- E) Bütün daimi kaninlerin çekilmesini zorunlu kılar
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt kanin çekiminin etkisi başlangıç konumuna, yaşa ve yer durumuna bağlıdır; sonrasında izlem gerekir.
Karma dişlenmede üst lateral kesici agenezisi ve hafif Sınıf II eğilimi olan, kaninleri belirgin büyük ve estetik beklentisi yüksek hastada ilk kesin karar neden doğrudan 'boşluğu kapat' olmamalıdır?
- A) Sadece karşıt birinci moların kronuna bakmak yeterlidir
- B) İmplant her yaşta aynı iskeletsel stabiliteye sahiptir
- C) Ortodontik boşluk kapanışı hiçbir durumda mümkün değildir
- D) Kanin boyutu-şekli, profil, oklüzyon ve ilerideki restoratif seçenekler birlikte analiz edilmelidir
- E) Bütün lateral agenezilerde kanin rengi daima kesiciyle eşittir
Doğru cevap: D
Çözüm: Lateral agenezide kanin substitüsyonu ve protetik rehabilitasyonun estetik/oklüzal etkileri hastaya göre değişir; tek seçenek zorunlu değildir.
Posterior çapraz kapanışlı 8 yaşındaki hastada sentrik ilişkide alt orta hatlar uyumlu, maksimum interküspidasyonda 3 mm kayma ve tek taraflı çapraz kapanış varsa en doğru ilk planlama hangisidir?
- A) Ağız açıldığında orta hat normal diye hiçbir zaman izlem yapmamak
- B) Fonksiyonel kaymayı ve transversal nedeni doğrulayıp uygun erken düzeltmeyi değerlendirmek
- C) Önce kalıcı ortognatik cerrahi planlamak
- D) Kaymanın mutlaka kalıcı kondiler asimetri olduğunu kabul etmek
- E) Tek taraflı çapraz kapanışı yalnız overjet artışı saymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Sentrik ve alışılmış kapanış ayrışması oklüzal kaynaklı fonksiyonel kaymayı destekler; erken müdahale seçilmiş olguda uygundur.
Kanin impaksiyonundan şüphelenilen olguda panoramik filmde kanin kuronu lateral kesici köküyle çakışıyor fakat kök rezorpsiyonu net seçilemiyorsa hangisi daha uygundur?
- A) Komşu diş kökünü hiçbir zaman riskli saymamak
- B) Tedaviyi değiştirecek komşu kök ilişkisi belirsizse seçici düşük doz CBCT değerlendirmek
- C) Bütün ortodontik hastalarda zorunlu CBCT'yi otomatik tekrarlamak
- D) Kanin şüphesi olunca radyografisiz lateral kesiciyi çekmek
- E) Panoramik filmdeki süperpozisyonun gerçek teması kesin gösterdiğini kabul etmek
Doğru cevap: B
Çözüm: İki boyutlu görüntüde kök teması/süperpozisyon ayrımı güç olabilir; gerekli olgularda CBCT lokalizasyonu ve kök riskini aydınlatabilir.
Süt ikinci molar kaybı olan çocukta birinci daimi molar sürmemiş, ancak ciddi sistemik enfeksiyon riski ve düşük takip uyumu varsa distal shoe kararı için hangisi doğrudur?
- A) Yalnız bir günlük retainer kullanıp kontrolü bitirmek
- B) Subgingival uzantı riskleri ve yakın izlem gereksinimi nedeniyle alternatif planı değerlendirmek
- C) Subgingival aygıtın hiç doku enfeksiyonu riski taşımadığını varsaymak
- D) Distal shoe'yu bütün kontrendikasyonlara rağmen zorunlu görmek
- E) Önce üst daimi keserleri çekmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Distal shoe gingival dokularla ilişkili özel yer tutucudur; sistemik risk ve izlem kapasitesi seçimde belirleyicidir.
Palatinal ektopik kanin şüphesinde 11 yaşındaki hastada arkta kanin yeri var, süt kanini hâlâ ağızda ve radyografide konum erken müdahaleye elverişli görülüyorsa hangi plan makuldür?
- A) Hastayı tüm koşullarda erişkinliğe kadar değerlendirmemek
- B) Daimi lateral kesiciyi otomatik olarak çekmek
- C) Daimi kaninin yüzde yüz sürmesini garanti etmek
- D) Süt kanin çekiminden sonra radyografik izleme tamamen son vermek
- E) Süt kaninin çekiminin yararını hasta özelinde değerlendirip düzenli sürme kontrolü yapmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Seçilmiş palatinal ektopik kaninlerde süt kanini çekimi sürme şansını artırabilir; başlangıç konumu ve izlem sonucu belirler.
Ark-boyut farkı belirgin ancak keserler zaten prokline ve dudak desteği güçlü, alveoler sınırlar dar olan hastada en uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Profil analizini bütün olgularda gereksiz saymak
- B) Çapraşıklığı yalnız sınırsız keser proklinasyonuyla çözmek
- C) Çekimli ve çekimsiz seçenekleri profil ile periodontal sınırlar üzerinden karşılaştırmak
- D) Tüm dişsel anomalileri Hawley ile düzeltmek
- E) Yalnız üst birinci molar fissürünü tedavi planı saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: İleri keser proklinasyonu periodontal ve profil sorunlarını artırabilir; yer kazanımı yaklaşımı çok faktörlü değerlendirilmelidir.