Üst ve alt dental orta hat ilişkisi açılırken düzelip kapanırken bozuluyorsa hangisi araştırılmalıdır?
- A) Zorunlu retainer kaybı
- B) Yalnız pulpa kalsifikasyonu
- C) Her durumda unilateral agenezi
- D) Oklüzal interferansa bağlı kapanış kayması
- E) Daimi molarların mine çatlakları
Doğru cevap: D
Çözüm: Açma-kapamayla değişen orta hat, fonksiyonel mandibular kayma olasılığına işaret eder; iskeletsel asimetri ayırıcı değerlendirilir.
Aynı kuvvetle ortodontik momenti iki katına çıkarmak için hangisi yapılabilir?
- A) Dişin mine tabakasını kalınlaştırmak
- B) Etki çizgisini direnç merkezine taşımak
- C) Kuvvetin etkime çizgisinin moment kolunu iki katına çıkarmak
- D) Moment kolunu sıfırlamak
- E) Kuvveti yarıya indirip kolu sabit tutmak
Doğru cevap: C
Çözüm: M=F×d olduğundan F sabitken d iki katına çıkarsa moment de iki katına çıkar.
Wits analizinde AO ve BO noktaları hangi yöntemle elde edilir?
- A) Üst ve alt keserlerin apekslerini birleştirerek
- B) Porion ile orbitale birleştirilerek
- C) A ve B noktalarının oklüzal düzleme dik izdüşümleriyle
- D) Mandibular açıları dik keserek
- E) Pogonionu SN üzerine dik taşıyarak
Doğru cevap: C
Çözüm: Wits, A ve B noktalarının fonksiyonel oklüzal düzleme dik projeksiyonlarından AO ve BO'yu tanımlar.
Parmak emme öyküsü ve ön açık kapanışı olan hastanın tedavi planında hangi yaklaşım uygundur?
- A) Alışkanlığın sürmesini ve iskeletsel/işlevsel etkenleri birlikte araştırmak
- B) Açık kapanışın her zaman yalnız dil itmesinden kaynaklandığını varsaymak
- C) Yalnız molar sınıfına bakarak tedaviyi bitirmek
- D) Alışkanlık değerlendirmesi yapmadan standart premolar çekmek
- E) Tüm açık kapanışlarda sabit retaineri tedavi olarak görmek
Doğru cevap: A
Çözüm: Açık kapanışın etiyolojisi çok faktörlü olabilir; alışkanlık ve iskeletsel özellikler birlikte değerlendirilir.
Bir dişe 60 cN kuvvet uygulanıyor ve direnç merkezine dik uzaklık 5 mm ise oluşan momentin büyüklüğü nedir?
- A) 300 cN·mm
- B) 65 cN·mm
- C) 300 cN/mm
- D) 12 cN·mm
- E) 5 cN·mm
Doğru cevap: A
Çözüm: M = F × d = 60 cN × 5 mm = 300 cN·mm; moment biriminde kuvvet ile uzunluk çarpılır.
SNA normal sınırlarda, SNB belirgin düşük ve ANB artmışsa hangi mekanizma daha olasıdır?
- A) Sadece vertikal yüz oranı artışı
- B) Maksiller belirgin retrüzyon
- C) Bilateral posterior çapraz kapanışa bağlı dental Sınıf I
- D) Mandibular retrüzyona bağlı sagittal Sınıf II eğilimi
- E) Kanin transpozisyonu
Doğru cevap: D
Çözüm: Normal maksiller konuma eşlik eden düşük SNB mandibulanın geride konumlanmasını düşündürür; yüksek ANB buna eşlik edebilir.
Gereken diş boyutları toplamı 76 mm, kullanılabilir ark uzunluğu 81 mm ise ne saptanır?
- A) 76 mm overbite
- B) 5 derece ANB değişimi
- C) 157 mm diastema
- D) 5 mm yer darlığı
- E) 5 mm yer fazlalığı
Doğru cevap: E
Çözüm: Mevcut ark uzunluğu 81−76=5 mm daha büyüktür; ark boyu analizinde yer fazlalığı hesaplanır.
Karma dişlenmedeki çocukta üst daimi kanin gecikmiş ve panoramik görüntüde kuronu lateral kesici köküyle belirgin örtüşüyorsa hangi yaklaşım daha uygundur?
- A) Lateral kesiciyi görüntü olmadan çekmek
- B) Kanin konumu, yer miktarı ve komşu kök riskini birlikte değerlendirip erken izlemi planlamak
- C) Kanin sürmesini yalnız üst dudak kalınlığına göre öngörmek
- D) Tüm vakalarda aynı ayda implant yerleştirmek
- E) Yalnız sürme yaşına bakıp bütün riskleri yok saymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Kanin sürme yönü ve lateral kesici kökü ilişkisi erken müdahale kararı için önemlidir; tek görüntü bulgusuyla otomatik çekim kararı verilmez.
SNA 84 derece ve SNB 78 derece bulunan hastada ANB kaç derecedir?
- A) −6 derece
- B) 6 derece
- C) 12 derece
- D) 2 derece
- E) 162 derece
Doğru cevap: B
Çözüm: ANB = SNA − SNB olduğundan 84 − 78 = 6° bulunur; sagittal Sınıf II eğilimi diğer bulgularla birlikte değerlendirilir.
Eski dental travma ve kısa kök görüntüsü bulunan bir dişte ortodontik hareket planlanıyorsa hangisi uygundur?
- A) Kök rezorpsiyonunun ortodontide mümkün olmadığını varsaymak
- B) Görüntülemenin klinik gerekçesini hiç değerlendirmemek
- C) Başlangıç kayıtları, kontrollü kuvvet ve klinik-radyografik risk izlemi
- D) Önceki travmayı hiçbir zaman önemsememek
- E) Kök uzunluğu ne olursa olsun yüksek kuvveti standart vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Kısa kök ve önceki travma rezorpsiyon açısından riski etkiler; kuvvet ve izlemi hastaya göre ayarlamak gerekir.
Sentrik ilişkide keserler baş başa iken alışılmış kapanışta mandibula öne kayıyorsa ilk düşünce hangisidir?
- A) Ortognatik cerrahi zorunluluğu
- B) Yalnız tükürük bezi disfonksiyonu
- C) Kesin ileri mandibular iskelet büyümesi
- D) Fonksiyonel mandibular kayma ile yalancı Sınıf III olasılığı
- E) Kondil ankilozu tanısının kesinleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sentrik ilişki–maksimum interküspidasyon arasında öne fonksiyonel kayma, ön çapraz kapanışın iskeletsel olmayan bileşenini düşündürebilir.
Kron ve kökün aynı yönde yaklaşık benzer miktarda yer değiştirmesi hangi hareket türüdür?
- A) Translasyon (bodily movement)
- B) Kök rezorpsiyonu
- C) Kontrolsüz tipping
- D) Rotasyon
- E) İntrüzyonun zorunlu örneği
Doğru cevap: A
Çözüm: Translasyonda dişin kronu ve kökü beraber hareket eder; kontrolsüz tippingden farklı bir M/F sistemi gerektirir.
Ortodontik hastada CBCT kullanımı için en doğru yaklaşım hangisidir?
- A) Tüm hastalardan rutin olarak ilk gün istemek
- B) Sadece overjet ölçmek için istemek
- C) Tüm çocuklarda panoramik filmin yerine geçirmek
- D) Yalnız klinik gerekçe ve beklenen yarar varsa istemek
- E) Radyasyon dozu olmadığını varsaymak
Doğru cevap: D
Çözüm: CBCT iyonizan radyasyon içerir; üç boyutlu bilginin klinik yararı varsa uygun endikasyonla gerekçelendirilmelidir.
Ortodontik tork uygulamasının temel amacı hangisidir?
- A) Periodontal cep derinliğini ölçmek
- B) Kökün bukkolingual eğim/konum kontrolüne katkıda bulunmak
- C) Yalnız dişin uzun ekseni çevresinde rotasyon yapmak
- D) Sadece dişlere beyazlatma uygulamak
- E) Kanal içi pulpa çıkarılması yapmak
Doğru cevap: B
Çözüm: Tork, özellikle üçüncü düzen bükümler ve braket-slot ilişkisiyle kök eğiminin kontrolüne yönelik biyomekanik etki oluşturur.
Alt keserlerin lingualine yapıştırılmış retainerin bir ucunun ayrıldığını fark eden hastaya ne önerilir?
- A) Hiçbir şikayet yoksa yıllarca beklemek
- B) Ayrılmış retainerin diş hareketini asla etkilemeyeceğini düşünmek
- C) Telin sağlam kısmını evde çekip gererek düzeltmek
- D) Diş konumu değişmeden hekime başvurup onarım ve pasiflik kontrolü
- E) Teli tamamen diş etinin altına bastırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Kısmi retainer kopması pasifliği bozabilir ve diş yer değiştirmesine yol açabilir; zamanında kontrol gerekir.
Şeffaf plaklarla planlanan belirgin kanin rotasyonu olan hastada hangi nokta özellikle önemlidir?
- A) Ataşman, hareket öngörülebilirliği ve izlem planı
- B) Plakların tüm kök hareketlerinde sınırsız etkili olduğu
- C) Aktif periodontal hastalığı yok saymak
- D) Yalnız plak rengi ve ambalajı
- E) Klinik kayıt almadan standart set istemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Şeffaf plaklarda bazı hareketler için ataşman ve planlama gereksinimi artar; sonuçlar vaka ve uyuma bağlıdır.
Orta düzey çapraşıklığı olan hastada çekimli tedavi kararı hangi değerlendirme temelinde verilmelidir?
- A) Sadece hastanın yaşı, diğer bütün bulgulardan bağımsız
- B) Her hastada otomatik dört premolar çekimi
- C) Yalnız çapraşıklık miktarının tek sayısal değeri
- D) Ark-boyut analizi, keser konumu, yüz profili ve periodontal sınırlar
- E) Yalnız radyografideki diş sayısı
Doğru cevap: D
Çözüm: Çekim kararı çok boyutludur; profil, alveoler kemik sınırı, iskeletsel ilişki ve oklüzyon birlikte planlanır.
Artmış overjet bulunan ancak ANB yaklaşık normal olan hastada hangi yorum en uygundur?
- A) Mandibular kondilde kesin agenezi vardır
- B) Mutlaka iskeletsel Sınıf II vardır
- C) Sadece vertikal büyüme bozukluğu vardır
- D) Dişsel protrüzyon gibi dental etkenlerin katkısı araştırılmalıdır
- E) Ortodontik tanıya gerek yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Overjet yatay keser ilişkisini gösterir; normal ANB ile birlikte dental keser pozisyonu ve diğer faktörler araştırılır.
Sentrik ilişkide baş başa keser teması, maksimum interküspidasyonda anterior çapraz kapanış ve öne mandibular kayma olan çocukta hangisi değerlendirilmelidir?
- A) Fonksiyonel Sınıf III bileşenini araştırmak
- B) Sadece üst molar sürmesine bakmak
- C) Sınıf II divizyon 2 tanısı koymak
- D) Yalnız ağır sabit iskeletsel Sınıf III kabul etmek
- E) Tüm dişleri çekip beklemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Kapanış sırasında öne kayma oklüzal interferansla ilişkili olabilir; gerçek sagittal iskeletsel ilişki ayrıca incelenmelidir.
Wits analizinin bilinen önemli sınırlılıklarından biri hangisidir?
- A) Yalnız üst keser uzunluğunu ölçmesi
- B) Sadece tükürük analiziyle yapılabilmesi
- C) Oklüzal düzlem eğimindeki değişikliklerden etkilenmesi
- D) SNA açısı olmadan ölçülememesi
- E) Servikal vertebra evresini doğrudan hesaplaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Wits kafa tabanına farklı bir yaklaşım sunsa da AO ve BO oklüzal düzleme projekte edildiği için düzlem eğimi önemlidir.