Maksiller birinci molarlar Angle Sınıf II, üst santral keserler retrokline ve anterior derin kapanışlı olguda en tutarlı tanımlama hangisidir?
- A) Dişsel Sınıf III ve zorunlu maksiller hipoplazi
- B) Dişsel Sınıf II divizyon 2; iskeletsel sınıf ayrıca araştırılır
- C) Dişsel Sınıf I ve normal vertikal örtme
- D) Yalnız posterior çapraz kapanış
- E) Kesin iskeletsel Sınıf III ve anterior açık kapanış
Doğru cevap: B
Çözüm: Molar Sınıf II ile üst santral retroklinasyonu divizyon 2'yi destekler; ANB ve klinik tanı olmadan iskeletsel sınıf kesinleşmez.
Üst molar Sınıf I, ANB belirgin artmış ve üst keserlerde kompansasyon bulunan hastada hangi yaklaşım doğrudur?
- A) Üst keser kompansasyonu iskeletsel verileri geçersiz kılar
- B) Artmış ANB zorunlu posterior çapraz kapanıştır
- C) Dişsel Sınıf I, iskeletsel Sınıf II eğilimiyle birlikte olabilir
- D) Molar Sınıf I ANB'nin normal olduğunu kanıtlar
- E) Angle sınıflaması yalnız mandibular kondili gösterir
Doğru cevap: C
Çözüm: Dişsel ve iskeletsel sınıflamalar birebir örtüşmez; molar ilişki normal görünümlüyken çene ilişkisi uyumsuz olabilir.
Tek taraflı posterior çapraz kapanışlı çocukta sentrik ilişkiden maksimum interküspidasyona mandibula karşı tarafa kayıyorsa en önemli tanısal adım hangisidir?
- A) Fonksiyonel kayma ve transversal interferansı ayrı değerlendirmek
- B) Kesin bilateral iskeletsel Sınıf III ilan etmek
- C) Yalnız vertikal overbite'i artırmak
- D) Yalnız üçüncü molarları çekmek
- E) ANB'nin ölçülmesine gerek kalmadığını söylemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Farklı kapanış konumları arasında mandibular kayma dişsel interferans ve fonksiyonel transversal asimetri oluşturabilir.
Ortodontik kuvvet 75 cN ve etkime çizgisinin direnç merkezine dik uzaklığı 4 mm ise yalnız bu kuvvetin momenti kaçtır?
- A) 300 cN/mm
- B) 18.75 cN·mm
- C) 300 cN·mm
- D) 79 cN·mm
- E) 4 cN·mm
Doğru cevap: C
Çözüm: M = F×d = 75×4 = 300 cN·mm'dir. Moment kuvvet ile moment kolunun çarpımıdır, oranı değildir.
80 cN kuvvetin 6 mm moment koluyla oluşturduğu moment, aynı büyüklükte kuvvetin 2 mm koluyla oluşturduğu momentten kaç cN·mm fazladır?
- A) 640 cN·mm
- B) 160 cN·mm
- C) 4 cN·mm
- D) 320 cN·mm
- E) 480 cN·mm
Doğru cevap: D
Çözüm: İlk moment 480 cN·mm, ikinci 160 cN·mm olur; fark 320 cN·mm'dir.
Kronun belirgin meziale tipping hareketi istenmiyor, kökle birlikte gövdesel mezial hareket hedefleniyor. Temel mekanik ilke hangisidir?
- A) Direnç merkezini kök ucuna eşitlemek
- B) Yalnız kuvveti artırıp momenti yok saymak
- C) Periodontal ligamenti devre dışı bırakmak
- D) Tüm ankrajı kaldırmak
- E) Kuvvete uygun karşı moment ekleyerek hareket tipini kontrol etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Translasyona yaklaşmak için kuvvetin moment etkisi karşı momentle dengelenir; hareket tipi M/F ve geometriyle belirlenir.
Ortodontide iki eşit, zıt yönlü ve paralel kuvvet birbirinden uzak çizgiler boyunca uygulanırsa temel olarak hangi sonuç oluşur?
- A) Zorunlu intrüzyon ve hiç dönme olmaması
- B) Mekanik kuvvetlerin tamamen etkisizleşmesi
- C) Yalnız net translasyon kuvveti
- D) Net kuvveti sıfır olan bir kuvvet çifti momenti
- E) Dişin periodontal desteğinin kaybolması
Doğru cevap: D
Çözüm: Saf couple net kuvvet oluşturmadan dönme momenti üretebilir; tork veya rotasyon kontrolünün temel kavramlarındandır.
PDL basınç bölgesindeki aşırı kuvvet sonrası hücresiz hiyalinize alan ve gecikmiş hareket gözleniyorsa hangi mekanizma daha uygundur?
- A) Periodontal ligamentin hiç etkilenmemesi
- B) Hızlı lokal frontal rezorpsiyonun tek mekanizma olması
- C) Yalnız osteoblastik appozisyon
- D) Tüm PDL yüzeyinde eş zamanlı mine mineralizasyonu
- E) Komşu kemikten başlayan undermining rezorpsiyon
Doğru cevap: E
Çözüm: Hiyalinize alanda doğrudan osteoklast aktivitesi gecikir; nekrotik bölge komşu kemikten rezorpsiyonla kaldırılabilir.
Ortodontik hareketi destekleyen RANKL ve OPG dengesi hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) İkisi yalnız mine kristali oluşturur
- B) RANKL yalnız tükürük viskozitesini belirler
- C) OPG yalnız dentin tübül sayısını artırır
- D) OPG osteoklast oluşumunu doğrudan artırır, RANKL durdurur
- E) RANKL osteoklast oluşumunu destekler, OPG bu etkiyi sınırlar
Doğru cevap: E
Çözüm: RANKL-RANK sinyali osteoklast farklılaşması için önemlidir; OPG RANKL'ye bağlanarak bu sinyali modüle eder.
Kök rezorpsiyon riski yüksek ve daha önce diş travması geçirmiş hastada güvenli ortodontik yaklaşım hangisidir?
- A) Aktif periodontitisi tedaviye engel saymamak
- B) Radyografik kontrolleri tümüyle yasaklamak
- C) Başlangıç kayıtları, kontrollü kuvvet ve gerektiğinde radyografik izlem
- D) Daha yüksek kuvvetle tedaviyi hızlandırıp takip yapmamak
- E) Kök morfolojisini değerlendirmemek
Doğru cevap: C
Çözüm: Önceki travma ve kök özellikleri risk değerlendirmesini etkiler; kuvvet ve klinik/radyografik izlem kişiselleştirilir.
Dişsel ankrajı azaltmak hedefleniyor, posterior ünitenin mezial hareketi istenmiyorsa uygun bir seçenek hangisidir?
- A) Anatomik uygunluk varsa geçici iskeletsel ankraj (TAD) kullanmak
- B) Tüm posterior dişleri hareketli kabul etmeden elastik çekmek
- C) Kuvveti direnç merkezinden uzaklaştırarak ankrajı sıfırlamak
- D) Dişsel ankrajı reaksiyon kuvvetlerinden bağımsız görmek
- E) Yalnız karşılıklı diş hareketiyle maksimum ankrajın kesin sağlandığını varsaymak
Doğru cevap: A
Çözüm: TAD diş dışı kemik ankrajıyla istenmeyen reaksiyon hareketini sınırlayabilir; hastanın anatomisi ve hijyen uygunluğu şarttır.
Ortodontik minivida kullanılan sistemde bile neden ankrajın bütünüyle risksiz olduğu söylenemez?
- A) Kemik ankrajında kuvvet her zaman sıfırdır
- B) Mini vidanın stabilitesi, çevre doku sağlığı ve kuvvet yönü izlenmelidir
- C) Mini vida periodontal ligamentle bağlıdır
- D) TAD yalnız kalıcı implanta eşittir
- E) Her hastada aynı bölgeye görüntüleme olmadan uygulanır
Doğru cevap: B
Çözüm: İskeletsel ankraj reaksiyon hareketini azaltabilir, ancak minivida gevşemesi ve çevre dokulara ilişkin klinik riskler sürer.
Erken hizalamada yüksek rijiditeli kalın çelik tel yerine uygun kesitte NiTi seçilmesi en çok hangi nedenle açıklanır?
- A) NiTi'nin yalnız retansiyon amacıyla kullanılması
- B) Geniş defleksiyonlarda daha düşük ve devamlı kuvvet verme potansiyeli
- C) NiTi'nin her koşulda en yüksek rijiditeye sahip olması
- D) NiTi'nin tüm dişlerde sınırsız tork üretmesi
- E) NiTi'nin hiçbir sürtünme oluşturmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Süperelastik NiTi'nin mekanik özellikleri erken hizalamaya uygundur; kuvvet miktarı tel kesiti ve aktivasyonla değişir.
Tam tork kontrolü için uygun braket slotu ve dikdörtgen ark teli seçildiğinde hangi unsur yine de önemlidir?
- A) Sadece molar sınıfının torku belirlemesi
- B) Kuvvet sisteminde hiçbir moment oluşmaması
- C) Tel-slot boşluğu, braket reçetesi ve aktivasyon
- D) Tel geometrisinin tümüyle önemsiz olması
- E) Dişin uzun ekseninin etkisiz olması
Doğru cevap: C
Çözüm: Tork ifade miktarı tel boyutu, slot boşluğu, braket ve biyomekanikten etkilenir; dikdörtgen tel tek başına tam kontrol garantisi değildir.
Sınıf II mandibular gerilikte pubertal büyüme potansiyeli azalmış yetişkin hastada fonksiyonel aygıtla büyük iskeletsel ilerleme beklemenin temel sorunu nedir?
- A) Dişsel yanıt yetişkinde hiç oluşmaz
- B) Mandibulanın konumu yalnız molar dişle belirlenir
- C) Yetişkinde pubertal büyüme her zaman artmıştır
- D) Fonksiyonel apareylerin tüm etkisi her yaşta saf kemikseldir
- E) Büyüme modifikasyonu kapasitesi ve iskeletsel etki sınırlanabilir
Doğru cevap: E
Çözüm: Fonksiyonel aygıtların iskeletsel etkileri büyüme evresine bağlıdır; yetişkinde ortognatik veya kamuflaj seçenekleri bağlama göre değerlendirilir.
İleri yaşta maksiller sutural olgunlaşması yüksek bir hastada klasik diş destekli RME'nin iskeletsel etkisinin azalması hangi olguyla ilişkilidir?
- A) Tükürük amilazının artması
- B) Dişlerin mine prizma yönü
- C) Angle molar ilişkinin otomatik düzelmesi
- D) Kök kanal çapının genişlemesi
- E) Sutural olgunlaşma ve artan iskeletsel direnç
Doğru cevap: E
Çözüm: Sutural maturasyon arttığında geleneksel genişletmenin iskeletsel katkısı azalabilir; farklı destek veya cerrahi teknikler değerlendirilebilir.
Tek taraflı posterior çapraz kapanışın nedeni yalnız dişsel tipping ise bütün hastalara ağır RME uygulamak neden doğru değildir?
- A) Dişsel çapraz kapanışta klinik muayene gerekmez
- B) Posterior çapraz kapanış yalnız sagittal bozukluktur
- C) RME her yaşta aynı derecede saf kemik etkisi gösterir
- D) Transversal uyumsuzluğun dental mi iskeletsel mi olduğu ayırt edilmelidir
- E) Tüm çapraz kapanışlar yalnız kök rezorpsiyonu sonucudur
Doğru cevap: D
Çözüm: Tedavi dental ve iskeletsel bileşenlere göre seçilir; her olguda aynı genişletme protokolü uygun değildir.
Şeffaf plak tedavisinde kök torku ve ekstrüzyon gibi zorlu hareketler planlanırken hangisi önem taşır?
- A) Şeffaf plaklarda her hareketin sabit aygıttan üstün olması
- B) Tedaviye hiç klinik izlem eklememek
- C) Her plağın kontrolsüz aynı hareketi üretmesi
- D) Ataşman, aşamalama ve gerektiğinde ek mekaniklerin değerlendirilmesi
- E) Dişlerin periodontal desteğini göz ardı etmek
Doğru cevap: D
Çözüm: Plaklarla belirli hareketlerin öngörülebilirliği sınırlı olabilir; ataşman ve destekleyici mekaniklere ihtiyaç duyulabilir.
Aktif periodontal inflamasyon ve kontrolsüz plak birikimi olan hastada elektif ortodontik kuvvet uygulamasına başlamadan önce ne yapılmalıdır?
- A) Periodontal inflamasyon ve hijyen kontrol altına alınmalıdır
- B) Dişlerin tümü aynı yönde intrüze edilmelidir
- C) Görüntüleme olmaksızın mini vida yerleştirilmelidir
- D) Yalnız braket rengi değiştirilmelidir
- E) Periodontal hastalık yokmuş gibi yüksek kuvvet uygulanmalıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: Ortodontik kuvvetler inflamatuvar periodontal hastalıkta ek doku kaybı riskini artırabilir; başlangıç periodontal stabilizasyonu önemlidir.
Maksimum ankraj gerektiren çekimli olguda en kritik planlama ilkesi hangisidir?
- A) Posterior dişlerde etki-tepki kuvvetini sıfır varsaymak
- B) Yalnız anterior dişlerin rengine göre aktivasyon yapmak
- C) Kuvvetin büyüklüğünü tek başına kök kontrolü saymak
- D) Boşluk kapatma kuvvet sistemiyle posterior ünitenin reaksiyon hareketini birlikte planlamak
- E) Her hastada aynı tel ve kuvvetle eşit sonuç beklemek
Doğru cevap: D
Çözüm: Maksimum ankraj istemi hem aktif diş ünitesinin hem ankraj ünitesinin kuvvet/moment dengesinin planlanmasını gerektirir.