Mandibular posterior bölgeden alınan kist biyopsisinde 6–8 hücre kalınlığında epitel, düz epitel-bağ doku sınırı, corrugated parakeratin ve bazal palizad görülüyor. En uygun tanı hangisidir?
- A) Dentijeröz kist
- B) Ortokeratinize odontojenik kist
- C) Radiküler kist
- D) Glandüler odontojenik kist
- E) Odontojenik keratokist
Doğru cevap: E
Çözüm: Parakeratinize kıvrımlı yüzey ile palizadik bazal sıra klasik OKK görünümünü destekler.
Çene kistinde belirgin granüler tabaka ve ortokeratinize yüzey bulunurken klasik OKK'nin bazal palizadı yoktur. Hangi tanı daha uygundur?
- A) Ortokeratinize odontojenik kist
- B) Glandüler odontojenik kist
- C) Radiküler kist
- D) Kalsifiye odontojenik kist
- E) Odontojenik keratokist
Doğru cevap: A
Çözüm: Ortokeratinize odontojenik kist klasik parakeratinize OKK'den ayrı bir tanıdır.
Maksiller insiziv kanalda iyi sınırlı lezyon ve canlı santral kesiciler saptandı. En olası tanı hangisidir?
- A) Lateral periodontal kist
- B) Periapikal granülom
- C) Radiküler kist
- D) Nazopalatin kanal kisti
- E) Rezidüel kist
Doğru cevap: D
Çözüm: İnsiziv kanala merkezlenen lezyon ve vital dişler nazopalatin kanal kistini destekler.
Posterior mandibulada multiloküler radyolüsensi ve histolojide periferik sütunsu hücrelerde nükleusların bazal membrandan uzaklaşması görülüyor. Bulgular hangisiyle en uyumludur?
- A) Odontojenik keratokist
- B) Odontojenik miksom
- C) Santral dev hücreli granülom
- D) Anevrizmal kemik kisti
- E) Konvansiyonel ameloblastom
Doğru cevap: E
Çözüm: Periferik palizadla birlikte ters polarite ameloblastomun ayırt edici mikroskobik özelliğidir.
Kistik ameloblastomda yalnız lumene uzanan epitel nodülleri bulunuyor, duvar stromasında infiltrasyon görülmüyor. Hangi ifade en doğrudur?
- A) Mural invazyon kesin vardır
- B) Histoloji odontojenik tümör olasılığını dışlar
- C) Lezyonun malign karsinom olduğu kesinleşmiştir
- D) İntralüminal büyüme vardır, mural invazyon gösterilmemiştir
- E) Uzak metastaz kanıtlanmıştır
Doğru cevap: D
Çözüm: Kist lümenine çıkıntı yapan tümör lüminal/intralüminal büyümeyi, duvar stromasına giriş ise mural yayılımı tanımlar.
Gömülü üst kanin çevresindeki kitlenin histolojisinde rozetler ve kanal benzeri yapılar izleniyor; benign bir odontojenik tümör düşünülüyor. Hangisi en olasıdır?
- A) Odontojenik miksom
- B) Dentijeröz kist
- C) Adenomatoid odontojenik tümör
- D) Odontojenik keratokist
- E) Santral dev hücreli granülom
Doğru cevap: C
Çözüm: AOT genç hastada gömülü ön diş ve duktus benzeri hücresel yapılarla eşleşir.
Mikroskopide polihedral odontojenik epitel hücreleri, ekstrasellüler amiloid benzeri birikim ve konsantrik kalsifikasyonlar gözlendi. Tanı hangisidir?
- A) Ossifiye fibrom
- B) Kalsifiye odontojenik kist
- C) AOT
- D) Kalsifiye epitelyal odontojenik tümör
- E) Kompleks odontom
Doğru cevap: D
Çözüm: CEOT için Liesegang halkaları ve amiloid benzeri materyal ayırt edicidir.
Kistik çene lezyonunda epitel kalınlığı değişken, yüzeyde hobnail hücreler ve intraepitelyal küçük kistik boşluklar görülüyor. Hangi tanı öne çıkar?
- A) Nazopalatin kanal kisti
- B) Dentijeröz kist
- C) Radiküler kist
- D) Glandüler odontojenik kist
- E) Ortokeratinize odontojenik kist
Doğru cevap: D
Çözüm: Glandüler odontojenik kist değişken epitel ve intraepitelyal kistik yapılar gösterebilir.
Mandibular kemik lezyonunda birbiriyle birleşen fibrozis ve kemiğin sınıra geçişli buzlu cam görünümü vardır. Hangi lezyon en uygundur?
- A) Osteoma
- B) Semento-ossifiye fibrom
- C) Kompaund odontom
- D) Sementoblastom
- E) Fibröz displazi
Doğru cevap: E
Çözüm: Fibröz displazi normal kemiğe geçişli olabilir ve radyolojide buzlu cam görünümü gösterebilir.
Bilateral mandibular kesici kökleri çevresinde önce radyolüsent, sonra kısmen opak odaklar var ve dişlerin vitalitesi korunmuş. En uygun yaklaşım hangisidir?
- A) Tüm dişlere otomatik kök kanal tedavisi yapmak
- B) Semento-osseöz displaziyi ayırıcı tanıda öncelikle değerlendirmek
- C) Gömülü kron ilişkisi aramadan dentijeröz kist demek
- D) Her odağı osteosarkom kabul etmek
- E) Bütün odakları kesin radiküler kist saymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Semento-osseöz displazi canlı dişleri etkileyebilir ve evreye göre radyografik yoğunluğu değişir; gereksiz endodontik tedaviden kaçınılır.
İntraosseöz dev hücreli çene lezyonunun histolojisi santral dev hücreli granülom ile uyumlu; serum kalsiyumu yüksek ve PTH yükselmiş. En önemli ayırıcı tanı hangisidir?
- A) Hiperparatiroidizme bağlı brown tümör
- B) Warthin tümörü
- C) CEOT
- D) Pleomorfik adenom
- E) Lateral periodontal kist
Doğru cevap: A
Çözüm: Brown tümör dev hücreli histoloji gösterebilir; yüksek PTH ve kalsiyum sistemik mekanizmaya işaret eder.
Çene kemiğinde cerrahi sırasında boş kavite izleniyor, histolojik incelemede epitel döşemesi saptanmıyor. Hangi lezyon bir psödokist örneğidir?
- A) Lateral periodontal kist
- B) Radiküler kist
- C) Basit (travmatik) kemik kisti
- D) Nazopalatin kanal kisti
- E) Dentijeröz kist
Doğru cevap: C
Çözüm: Basit kemik kistinde gerçek epitel döşemesi bulunmayabilir; bu nedenle psödokist kabul edilir.
Bir mandibula lezyonunda atipik osteoblastik hücreler ve bu hücrelerin sentezlediği osteoid matriks görülüyor. Bu iki bulgu en güçlü olarak neyi destekler?
- A) Fibröz displazi
- B) Santral dev hücreli granülom
- C) Osteosarkom
- D) Ossifiye fibrom
- E) Osteoma
Doğru cevap: C
Çözüm: Malign hücrelerce yapılan osteoid osteosarkomun belirleyici tanı kriteridir.
Parotiste yavaş büyüyen iyi sınırlı kitlenin histolojisinde epitelyal kordonlar ve belirgin mikso-kondroid stroma görülüyor. En olası tanı hangisidir?
- A) Adenoid kistik karsinom
- B) Pleomorfik adenom
- C) Mukoepidermoid karsinom
- D) Warthin tümörü
- E) Lenfoma
Doğru cevap: B
Çözüm: Pleomorfik adenom epitelyal ve myoepitelyal alanlarla mikso-kondroid stroma içeren benign mikst tümördür.
Damak kökenli tükürük bezi malignitesinde kribriform adacıklar ve sinir etrafında tümör yayılımı bulunuyor. Hangi tanı öne çıkar?
- A) Pleomorfik adenom
- B) Adenoid kistik karsinom
- C) Warthin tümörü
- D) Mukus ekstravazasyon fenomeni
- E) AOT
Doğru cevap: B
Çözüm: Kribriform patern ve perinöral invazyon adenoid kistik karsinomu destekler.
Tükürük bezi biyopsisinde mukus hücreleri, epidermoid hücreler ve ara hücreler beraber görüldü. Hangi tümör bunlarla tanımlanır?
- A) Adenoid kistik karsinom
- B) Warthin tümörü
- C) Mukoepidermoid karsinom
- D) Pleomorfik adenom
- E) Asinik hücreli karsinom
Doğru cevap: C
Çözüm: Mukoepidermoid karsinom muköz, epidermoid ve intermediate hücreleri farklı oranlarda taşır.
Alt dudaktaki mukosel lezyonunda ekstrasellüler mukus havuzlarının çevresinde granülasyon dokusu ve makrofajlar görülüyor, epitel döşemesi bulunmuyor. En olası süreç hangisidir?
- A) Ekstravazasyon mukoseli
- B) Mukus retansiyon kisti
- C) Kanal epiteli kökenli invaziv adenokarsinom
- D) Tükürük bezi taşının kalsifikasyonu
- E) Warthin tümörü
Doğru cevap: A
Çözüm: Ekstravazasyon mukoseli psödokisttir; döşeme epitelinden ziyade mukusu çevreleyen granülasyon dokusu vardır.
Gingivada gebelik sırasında büyüyen, kolay kanayan kırmızı nodülde histolojide lobüler kapiller proliferasyon saptanıyor. En uygun tanı hangisidir?
- A) Melanositik nevüs
- B) Periferik dev hücreli granülom
- C) Oral liken planus
- D) Periferik ossifiye fibrom
- E) Piyojenik granülom
Doğru cevap: E
Çözüm: Piyojenik granülom hormonlar ve lokal irritasyonla belirginleşebilen lobüler kapiller proliferasyon içerebilir.
Diş eti sınırında ossifikasyon odakları ve fibroblastik proliferasyon bulunan reaktif lezyon için hangi tanı daha uygundur?
- A) Periferik ossifiye fibrom
- B) Pleomorfik adenom
- C) AOT
- D) Santral ossifiye fibrom
- E) Odontojenik miksom
Doğru cevap: A
Çözüm: Periferik ossifiye fibrom gingivada gelişen reaktif fibroblastik ve mineralize odaklı lezyondur.
Uzun süre antirezorptif tedavi kullanan hastada uzun süren ekspoze çene kemiği ve iyileşmeyen lezyon var. Hangi ifade doğru değerlendirme yaklaşımını yansıtır?
- A) İlaç öyküsü ve tanı kriterleriyle MRONJ olasılığını değerlendirmek
- B) Sadece panoramik grafiyle kesin MRONJ tanısı koymak
- C) Antirezorptif ilaç kullanımıyla ilişkili kemik komplikasyonlarını dışlamak
- D) Bütün olgularda radiküler kist beklemek
- E) Her ekspoze kemiği otomatik osteosarkom kabul etmek
Doğru cevap: A
Çözüm: MRONJ klinik tanısı ilaç maruziyeti, klinik süre ve alternatif nedenlerin değerlendirilmesine dayanır; tek bulgu yeterli değildir.