Diş çürüğünde sert diş dokusunun mineral kaybını başlatan doğrudan etken hangisidir?
- A) Kalsiyum hidroksit uygulaması
- B) Pit ve fissürlerin örtülmesi
- C) Tükürüğün tampon kapasitesi
- D) Florürün remineralizasyonu
- E) Biyofilm bakterilerinin ürettiği organik asitler
Doğru cevap: E
Çözüm: Fermente edilebilir karbonhidratların mikrobiyal yıkımıyla oluşan asitler, hidroksiapatitin çözünmesini ve demineralizasyonu başlatır.
Kavitasyon gelişmemiş başlangıç mine çürüğü için sık görülen klinik görünüm hangisidir?
- A) Beyaz nokta lezyonu
- B) Her zaman devasa apikal radyolusensi
- C) Daimi metal kron görünümü
- D) Furkasyon perforasyonu
- E) Mutlaka vertikal kök kırığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Başlangıç mine demineralizasyonu, yüzey bütünlüğü henüz korunurken opak beyaz nokta görünümüne neden olabilir.
Aktif başlangıç mine çürüğünde hangi yüzey özelliği daha tipiktir?
- A) Metal kronun parlak yüzeyi
- B) Düzgün cilalı amalgam yüzey
- C) Parlak ve tamamen sert yüzey
- D) Her zaman siyah sert lezyon
- E) Mat ve pürüzlü yüzey
Doğru cevap: E
Çözüm: Plak tutan bölgelerde mat, tebeşirimsi ve pürüzlü yüzey aktif başlangıç çürüğünü düşündürür; tüm bulgular birlikte değerlendirilir.
Erken çocukluk çağı çürüğü (EÇÇ) tanımı hangi yaş grubunu kapsar?
- A) Altı yaşından küçük çocukları
- B) Yalnız 12-18 yaş ergenleri
- C) Sadece 10-12 yaş aralığını
- D) Yalnız 18 yaş üzerindeki erişkinleri
- E) Yalnız üçüncü moları sürenleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Erken çocukluk çağı çürüğü, altı yaşından küçük çocukta en az bir süt dişinde çürük, çürüğe bağlı kayıp veya dolgu bulunmasını içerir.
Çürük riskini artıran beslenme alışkanlığı hangisidir?
- A) Bakım verenin fırçalamaya yardım etmesi
- B) Şekerli atıştırma sıklığını azaltmak
- C) Gün boyu sık şekerli atıştırma
- D) Öğün aralarında su içmek
- E) Florürlü macunla düzenli fırçalamak
Doğru cevap: C
Çözüm: Fermente edilebilir karbonhidratlara sık maruziyet, plak pH değerinde tekrarlayan düşüşlere yol açarak çürük gelişimini kolaylaştırır.
Üç yaşından küçük çocuk için florürlü diş macunu hangi miktarda kullanılmalıdır?
- A) Tüm fırça boyu kalın şerit
- B) Bir ceviz büyüklüğü
- C) Dolu bir yemek kaşığı
- D) Pirinç tanesi kadar ince sürüntü
- E) Hiçbir koşulda florürlü macun kullanılmaz
Doğru cevap: D
Çözüm: Küçük çocuklarda florürlü macun pirinç tanesi/smear miktarında, erişkin gözetiminde ve günde iki kez kullanılmalıdır.
Dört yaşındaki çocuk için önerilen florürlü macun miktarı hangisidir?
- A) Her fırçalamada yarım tüp
- B) Bezelye tanesi kadar
- C) Pirinç torbası kadar
- D) Bir diş fırçasının tüm uzunluğu
- E) İki yemek kaşığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Üç ile altı yaş arasındaki çocuklar için yaklaşık bezelye tanesi kadar florürlü macun ve bakım veren gözetimi önerilir.
Beş yaşındaki çocukta oklüzal yüzeyde kavitasyonsuz mat beyaz lezyon var ve pulpal belirti yok. Öncelikli yaklaşım hangisidir?
- A) Yalnız analjezik verip kontrolü sonlandırmak
- B) Her durumda zorunlu pulpektomi yapmak
- C) Lezyon ve risk değerlendirmesiyle florür/koruyucu tedavi ve izlem planlamak
- D) Lezyonu görmeden daimi metal kron hazırlamak
- E) Dişi yalnız yaşı nedeniyle çekmek
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüzey bütünlüğü korunmuş başlangıç lezyonunda koruyucu yaklaşım, plak kontrolü ve uygun izlem çürük ilerlemesini önleyebilir.
Dört yaşında geniş kaviteli, belirgin spontan ağrılı süt molarında yalnız SDF uygulaması neden uygun kesin tedavi değildir?
- A) Pulpal hastalık yönünden tanı ve gereken tedavi ayrıca değerlendirilmelidir
- B) SDF çürüğü tamamen porselene dönüştürdüğü için
- C) SDF her olguda dişin dış mine kalınlığını artırdığı için
- D) Spontan ağrı her zaman yalnız gingivitis olduğu için
- E) SDF sadece ön dişleri koruduğu için
Doğru cevap: A
Çözüm: Spontan ağrı ve olası pulpal patoloji varlığında sadece çürüğü durdurmayı hedefleyen topikal ajanla tanı ve tedavi tamamlanmış olmaz.
Dört yaşındaki çocukta çürük riski yüksek, florürlü fırçalama düzensiz. Çürük kontrol planında hangi yaklaşım en kapsamlıdır?
- A) Yalnız çürük kavitesini temizlemek
- B) Tüm dişleri gelişigüzel çekmek
- C) Bakım veren eğitimi, florürlü fırçalama, diyet değişikliği ve risk temelli izlem
- D) Bir kez vernik sürüp takipten vazgeçmek
- E) Şekerli atıştırmaları daha sık vermek
Doğru cevap: C
Çözüm: Çürük yönetiminde mevcut lezyonlara müdahalenin yanında hastalığın devamına yol açan davranış ve koruyucu faktörler hedeflenmelidir.
Çürük riskinin yüksek bulunduğu çocukta radyografi sıklığı nasıl belirlenmelidir?
- A) Tüm çocuklar için değişmez on yıllık aralık vardır
- B) Risk, klinik bulgular ve tanısal ihtiyaç dikkate alınarak bireyselleştirilmelidir
- C) Bütün çocuklara her hafta rutin CBCT yapılmalıdır
- D) Yalnız çocuğun boyu ölçülerek karar verilir
- E) Hiçbir çocukta radyografi gerekmeyebilir denemez
Doğru cevap: B
Çözüm: Dental görüntüleme sıklığı sabit değil; çürük riski, klinik bulgular, önceki görüntüler ve tanısal gerekçe ile planlanır.
Üç yaşında fazla miktarda florürlü macun yutan çocukta uzun süreli aşırı florür maruziyetiyle ilişkili olası gelişimsel sorun hangisidir?
- A) Her dişte zorunlu pulpa nekrozu
- B) Daimi dişlerin anında dökülmesi
- C) Her çenede kondil kırığı
- D) Ağız içinde zorunlu implant kaybı
- E) Dental florozis
Doğru cevap: E
Çözüm: Gelişmekte olan dişler döneminde aşırı sistemik florür alımı mine mineralizasyonunda dental florozis riskini artırabilir.
Süt molarında derin fissürler bulunuyor, tam izolasyon uzun süre sağlanamıyor. Hangi koruyucu materyal seçeneği değerlendirilebilir?
- A) Yalnız implant üstü porselen
- B) Yalnız pulpaya kalsiyum hidroksit basmak
- C) Kanal içi gütaperka
- D) Cam iyonomer esaslı fissür örtücü
- E) Dişi sürdürmek için ortodontik mini vida
Doğru cevap: D
Çözüm: Rezin esaslı fissür örtücünün retansiyonu izolasyona daha bağımlıdır; bazı geçici koşullarda cam iyonomer bir alternatif olabilir ve izlenmelidir.
SDF uygulanmış çürük lezyonunun durduğunu değerlendirirken en anlamlı izlem bulgusu hangisidir?
- A) Dişin bir hafta içinde dökülmesi
- B) Çocukta diş eti kanamasının mutlaka artması
- C) Yeni radyolusensilerin zorunlu oluşması
- D) Rengin her durumda tamamen beyaza dönmesi
- E) Lezyonun sertleşmesi ve ilerleme göstermemesi
Doğru cevap: E
Çözüm: SDF sonrası çürük dokunun sertleşmesi ve klinik ilerlemenin durması arrest değerlendirmesinde kullanılır; siyah renk tek başına yeterli değildir.
Dört yaşında aktif EÇÇ bulunan, kooperasyonu sınırlı bir çocukta çok sayıda kaviteli ancak belirgin pulpal belirti göstermeyen süt dişi var. Aşamalı kontrol için hangi seçenek uygundur?
- A) Tüm dişlere koşulsuz Hall kronu uygulamak
- B) SDF sonrası takip gerekmeyeceğini bildirmek
- C) Her dişe mutlaka aynı seansta kök rezeksiyonu
- D) Sadece sıcak su içirip tedaviyi tamamen bırakmak
- E) Pulpal durum doğrulanarak uygun dişlerde ITR veya SDF ile ara kontrol ve risk yönetimi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kooperasyon sınırlı çoklu çürük olgusunda ara terapötik restorasyon veya uygun lezyonda SDF seçilebilir; pulpa değerlendirmesi ve koruyucu izlem şarttır.
Süt molarda derin çürük radyografide pulpaya yakındır ancak spontan ağrı, fistül veya apikal patoloji yoktur. Restorasyon sırasında pulpa ekspozisyonunu azaltan yaklaşım hangisidir?
- A) Radyografi ve pulpa tanısını tamamen göz ardı etmek
- B) Periferde yeterli sınır oluşturup pulpa yakınında seçici çürük uzaklaştırma yapmak
- C) Tüm çürük dokusunu dışarıdan yalnız boyayarak bırakmak
- D) Her durumda pulpa boynuzlarını açığa çıkarana dek kazımak
- E) Restorasyon sızdırmazlığından vazgeçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Derin lezyonda seçici uzaklaştırma, uygun pulpal tanı ve sızdırmaz restorasyonla birlikte pulpa açılma riskini azaltabilir.
Üç yaşındaki çocuk için bakım veren fazla macunla fırçalamanın florür etkisini mutlaka artırdığını düşünüyor. En uygun eğitim yanıtı hangisidir?
- A) Pirinç tanesi miktarıyla günde iki kez fırçalamayı ve yutmayı azaltacak gözetimi anlatmak
- B) Günde çok sayıda florür tabletini otomatik eklemek
- C) Yalnız su florürünün çürük üzerindeki etkili olduğunu söylemek
- D) Florürlü ürünlerin hepsini ömür boyu yasaklamak
- E) Tüm fırçayı macunla doldurmayı istemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç yaş altı çocukta kontrollü sürüntü miktarında florürlü diş macunu etkili koruma sağlar; aşırı yutma gereksiz florür maruziyetidir.
Daimi birinci moların fissürlerinde kavitasyonsuz oklüzal başlangıç lezyonu var; pulpal belirti yok ve izolasyon iyi. Hangi seçenek klinik olarak değerlendirilebilir?
- A) Fissürün zorunlu olarak endodontik obturasyonu
- B) Koruyucu uygulamadan sonra diyet ve takip gereksizdir
- C) Her durumda tam kuron rezeksiyonu
- D) Lezyon saptandığında mutlaka bütün mineyi kaldırmak
- E) Uygun vakada rezin fissür örtücüyle lezyonun izole edilmesi ve risk kontrolü
Doğru cevap: E
Çözüm: Kavitasyonsuz fissür lezyonları uygun izolasyonla sealant tedavisine aday olabilir; çürük riskini azaltma ve takip sürdürülmelidir.
Aynı çocukta bir dişte plak retansiyon alanında mat tebeşirimsi yüzey, diğerinde parlak sert koyu yüzey izleniyor. En güvenli yorum hangisidir?
- A) Her koyu renkli lezyon kesin aktiftir
- B) Birincisi aktif, ikincisi durmuş lezyonla daha uyumludur; klinik değerlendirme gerekir
- C) İki lezyonun da aynı hızda ilerlediği kesindir
- D) Her açık renkli lezyon kesin inaktiftir
- E) Yalnız renk görüntüsü pulpa nekrozunu kanıtlar
Doğru cevap: B
Çözüm: Aktif lezyonların yüzeyi daha mat ve pürüzlü, durmuş lezyonlar ise sıklıkla daha sert ve parlak olabilir; tek bir bulgu yetmez.
SDF uygulanmış bir süt molar lezyonu siyahlaştı ancak son kontrolde yumuşak dentin ve genişleme sürüyor. Nasıl yorumlanmalıdır?
- A) SDF bütün bakteri kaynaklı hastalıkları eradike etmiştir
- B) Renk değişikliği tek başına arrest kanıtı değildir; lezyon ve tedavi planı yeniden değerlendirilmelidir
- C) Dişin mutlaka yeni bir daimi dişe dönüştüğü kabul edilir
- D) Artık çürük riski ölçülmesine gerek yoktur
- E) Siyah renk her durumda kesin başarıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: SDF ile arrest, klinik olarak sertleşme ve ilerlemenin durmasıyla izlenir; süren aktivite ek değerlendirme gerektirir.