Süt kesici travması sonrası aile uzun süre sonra daimi kesicide mine hipoplazisi fark ediyor. Olası mekanizma hangisidir?
- A) Süt dişi travmasının gelişmekte olan daimi diş germini etkilemesi
- B) Yalnız süt dişine florür sürülmesi
- C) Daimi dişin zaten pulpektomili olması
- D) Daimi dişte hiçbir gelişimsel etki olamayacağı
- E) Süt dişinin spontan sürmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Süt kesici travmalarında daimi diş germi etkilenebilir; gelişim aşamasına bağlı olarak mine bozuklukları veya sürme sorunları oluşabilir.
Bir çocukta diş sürme kronolojisi tablodaki ortalamadan sapıyor; iki taraf simetrik ve klinik sorun yok. Tek başına gecikme ayına dayanarak nasıl yaklaşılmalıdır?
- A) İlgili süt dişlerini kontrolsüz şekilde çıkarmak
- B) Referans aralıklarını değişken kabul edip klinik bulgu ve gelişimle birlikte değerlendirmek
- C) Rutin çekimsiz bütün daimi dişleri cerrahi ekspoze etmek
- D) Her durumda ileri CBCT ile başlamak
- E) Mutlaka generalize agenezi tanısı koymak
Doğru cevap: B
Çözüm: Sürme yaşları popülasyon ve bireysel gelişime göre değişebilir; belirgin asimetri veya engel bulgusu daha fazla değerlendirme gerektirir.
İki yaşındaki çocukta içme suyunun florür düzeyi bilinmiyor; aile sistemik florür tabletini doğrudan istiyor. Uygun ilk yaklaşım hangisidir?
- A) Her çocuğa aynı doz tableti vermek
- B) Florür tabletini diş fırçasının üzerine günde on kez dökmek
- C) Toplam florür maruziyeti ve içme suyu düzeyi ile çürük riskini değerlendirmek
- D) Yalnız süt dişi sayısını sorup yüksek doz vermek
- E) Aile öyküsünü ve diğer florür kaynaklarını yok saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sistemik florür takviyesi bireysel riske ve içme suyu dahil toplam florür kaynaklarına göre belirlenir; körlemesine doz vermek uygun değildir.
Dört yaşındaki çocukta çok sayıda açık çürük kavitesi var; kapsamlı tedavi için kooperasyon henüz yeterli değil. ITRnin temel tedavi amacını en iyi hangisi açıklar?
- A) Aktif çürük alanlarını geçici olarak kontrol ederek aşamalı tedaviyi kolaylaştırmak
- B) Hiç çürük dokusu ve pulpa tanısı değerlendirmemek
- C) Her vakada daimi estetik tedavinin sonsuza kadar yerine geçmek
- D) Daimi diş sürmesini tamamen durdurmak
- E) Tüm dişlerde zorunlu ortodontik retansiyon sağlamak
Doğru cevap: A
Çözüm: Ara terapötik restorasyon, kooperasyon veya çoklu lezyon nedeniyle definitif tedavinin ertelendiği olgularda çürük kontrolüne yardımcı olabilir.
Dört yaşında çocukta koruyucu stabilizasyon düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi en uygun etik yaklaşımdır?
- A) Aileye bilgi vermeden rutin uygulamak
- B) İstemsiz hareketi önlemek için sürekli azami kuvvet uygulamak
- C) Çocuğu cezalandırmak için kullanmak
- D) Riskleri, alternatifleri ve onamı değerlendirmek; güvenli kullanım ve kayıt sağlamak
- E) Monitörizasyonu gereksiz saymak
Doğru cevap: D
Çözüm: Koruyucu stabilizasyon hastanın yararı ve güvenliği için seçilmiş durumlarda, bilgilendirme, onam ve dikkatli izlemle uygulanmalıdır.
Süt dişindeki derin çürüğe preparasyon planlayan hekim neden aynı derinlikteki daimi dişe kıyasla daha koruyucu davranmalıdır?
- A) Süt minesi daimi mineye göre mutlaka çok daha kalın olduğundan
- B) Süt kronunda görece ince sert doku ve geniş pulpa odası bulunabildiğinden
- C) Süt molarlarının köklerinin hiç ayrılmamasından
- D) Süt dişinde her zaman pulpa bulunmadığından
- E) Süt dişinin hiçbir zaman eksfoliye olmamasından
Doğru cevap: B
Çözüm: Süt dişi anatomisinde pulpa boynuzları yüzeye daha yakın olabilir; preparasyon tasarımı pulpa yaralanma riskini göz önüne almalıdır.
Süt molarda derin çürük radyografide pulpaya yakındır ancak spontan ağrı, fistül veya apikal patoloji yoktur. Restorasyon sırasında pulpa ekspozisyonunu azaltan yaklaşım hangisidir?
- A) Radyografi ve pulpa tanısını tamamen göz ardı etmek
- B) Periferde yeterli sınır oluşturup pulpa yakınında seçici çürük uzaklaştırma yapmak
- C) Tüm çürük dokusunu dışarıdan yalnız boyayarak bırakmak
- D) Her durumda pulpa boynuzlarını açığa çıkarana dek kazımak
- E) Restorasyon sızdırmazlığından vazgeçmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Derin lezyonda seçici uzaklaştırma, uygun pulpal tanı ve sızdırmaz restorasyonla birlikte pulpa açılma riskini azaltabilir.
Çok kaygılı çocukta ileri davranış yöntemi seçmeden önce ağrı değerlendirmesi neden önemlidir?
- A) Anksiyete her durumda genel anestezi gerektirir
- B) İleri yöntemde ağrı değerlendirmesi yasaktır
- C) Dişte ağrı yoksa kooperasyon garanti olur
- D) Ağrı her zaman kasıtlı davranıştır
- E) Ağrı kaynaklı dirençle korku/uyumsuzluk birbirinden ayrılmalıdır
Doğru cevap: E
Çözüm: Tedavi öncesi ağrı tanısı ve kontrolü, çocuğun davranışının doğru yorumlanması ve gereksiz ileri yöntem kullanımının önlenmesi açısından gereklidir.
İki süt ikinci moların distal ilişkisi mesial step olan çocukta hangi klinik sonuç yorumu en uygundur?
- A) Daima ve yalnız sınıf II molar ilişki olur.
- B) Herhangi bir büyüme etkisi olmadan ilişki tamamen değişmez.
- C) Süt dişlerinin bütün kökleri gelişmeden kalır.
- D) Kesin olarak üst daimi kesici agenezisi vardır.
- E) Daimi molar ilişkisi sınıf I ya da stepin büyüklüğüne göre sınıf III yönünde gelişebilir.
Doğru cevap: E
Çözüm: Mesial step, mandibular ikinci süt moların önde olmasıdır; gelecekteki molar ilişki step miktarı ve büyüme gibi etkenlere bağlıdır.
Beş yaşındaki süt molarda fistül ve furkasyon radyolusensisi var; diş yeterli destekle restore edilebilir. En uygun değerlendirme hangisidir?
- A) Fistülün çürükle ilgisi yoktur
- B) Pulpa nekrozu yönünden değerlendirilip pulpektomi veya diğer uygun tedavi planlanmalı
- C) Her durumda vital pulpotomi yapılır
- D) Yalnız koruyucu florür verniği kesin tedavidir
- E) Dişin tüm pulpa dokusu normal kabul edilir
Doğru cevap: B
Çözüm: Fistül ve furkasyon lezyonu enfeksiyonu düşündürür; restorabilite ve kök durumu uygun ise nonvital tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Beş yaşında yüksek çürük riski ve çok sayıda yüzeysel lezyon nedeniyle profesyonel florür uygulaması planlanıyor. Hangi ifade doğrudur?
- A) Vernik sonrası florürlü macun sonsuza kadar yasaktır
- B) Vernik yalnız diş ağrısını maskeler
- C) Vernik uygulanması diyet/fırçalama müdahalelerinin yerine değil yanına eklenir
- D) Fissür örtücü uygulanmışsa bütün diğer koruma yasaktır
- E) Tek uygulama tüm çürükleri anatomik olarak restore eder
Doğru cevap: C
Çözüm: Profesyonel NaF vernik koruyucu bakımın parçasıdır; günlük florürlü fırçalama, şeker kontrolü ve tekrar değerlendirme gereklidir.
Henüz yeni sürmüş daimi birinci molarda radyografide açık apeks görülen çocukta hangi yorum en uygundur?
- A) Daimi moların kesinlikle ankilozlu olduğu
- B) Sürmüş molarda pulpa dokusunun artık bulunmaması gerektiği
- C) Açık apeksin mutlaka kök kırığını kanıtladığı
- D) Sürmenin, kök gelişimi tamamlanmadan gerçekleşmiş olabileceği
- E) Açık apeksin ancak süt dişinde ortaya çıkabileceği
Doğru cevap: D
Çözüm: Daimi molarlar sürerken apikal kök gelişimi henüz devam edebilir; açık apeks tek başına patoloji değildir.
Yalnız toplam şeker miktarı aynı olan iki çocukta biri ara öğünlere yayılan çok sık tüketim yapıyor. Bu çocukta çürük riskinin artmasını en iyi ne açıklar?
- A) Florürün zorunlu olarak tamamen yok olması
- B) Bakterilerin şekerden hiçbir asit üretememesi
- C) Her şekerli atıştırmanın mineyi otomatik sertleştirmesi
- D) Tükürüğün bütün tampon kapasitesini anında ikiye katlaması
- E) Daha sık asit atakları nedeniyle remineralizasyon için zamanın azalması
Doğru cevap: E
Çözüm: Biyofilmde sık pH düşmesi demineralizasyon sürelerini artırabilir ve remineralizasyon fırsatlarını azaltabilir.
Süt molarında derin çürük, kısa uyaran ağrısı, fistül yok ve pulpa ekspozisyonu olmadan restorasyon mümkün. Yalnız çürük derinliğine bakılarak pulpektomi önermek neden doğru değildir?
- A) Her derin çürük kesin nekrozdur
- B) Apexifikasyon tüm süt dişlerinde standarttır
- C) Pulpal tanı vital tedaviye uygun olabilir ve gereksiz pulpa uzaklaştırılmamalıdır
- D) Süt dişlerinin pulpası bulunmaz
- E) Fistül olmaması çekim zorunluluğudur
Doğru cevap: C
Çözüm: Pulpal bulgularla reversibl durum saptanan dişte pulpa ekspozisyonu önlenerek yapılan sızdırmaz restorasyon tedavi seçeneği olabilir.
Bir üst santral daimi kesici sürmüşken diğeri iki yıldır sürmemiş ve orta hatta sürnümerer diş şüphesi vardır. En uygun ilk yönetim hangisidir?
- A) Rutin CBCT dışında hiçbir görüntüleme kabul etmemek
- B) Herhangi bir muayene olmadan bütün ön süt dişlerini çekmek
- C) Daimi üçüncü molarları hemen çekmek
- D) Kesicinin sürmesi için yalnız beyazlatma uygulamak
- E) Klinik muayene ile endikasyona uygun görüntüleme yapıp sürme engelini değerlendirmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Belirgin asimetrik ön diş sürme gecikmesinde mesiodens veya başka mekanik engel düşünülür; görüntüleme klinik soruya göre seçilir.
Süt dentisyonunda maksiller lateral kesici-kanin boşluğu bulunuyor; mandibular kanin-birinci molar boşluğu yok. Hangi yorum doğrudur?
- A) Maksiller boşluk yalnız distal step demektir.
- B) Her iki boşluk yalnız maksillada bulunduğundan normal dışıdır.
- C) Mandibular primate boşluğu alt kesiciler arasında aranmalıdır.
- D) Maksiller primate boşluğu mevcut, mandibular primate boşluğu bulunmuyor.
- E) İkisi de yalnız permanent E-space alanlarıdır.
Doğru cevap: D
Çözüm: Primate aralıklarının çeneye göre anatomik yerleri farklıdır; her çenedeki aralık ayrı ayrı değerlendirilir.
Süt birinci moları erken çekilen beş yaşındaki çocukta yer tutucu kararı neden otomatik değildir?
- A) Yer tutucu yalnız diş rengini değiştirir
- B) Erken kayıplar hiçbir zaman diş hareketini etkilemez
- C) Her hastada aynı ark uzunluğu bulunur
- D) Kayıp zamanı, yer darlığı, diş gelişimi ve komşu diş konumu kişiye göre değişir
- E) Tüm süt dişlerinin ardılı yoktur
Doğru cevap: D
Çözüm: Yer kaybı riski erken kaybedilen dişin konumuna, sürme durumuna ve oklüzal ilişkilere bağlı olduğundan yer tutucu seçimi bireyselleştirilir.
Dört yaşında derin multisurface süt molar çürüğü bulunan fakat fistülü ve patolojik mobilitesi olmayan çocuk için metal kron düşünüldüğünde en önemli seçim koşulu hangisidir?
- A) Radyografide lezyonun hiç değerlendirilmemesi
- B) Pulpal tanı, kalan diş dokusu ve dişin restorabilitesinin değerlendirilmesi
- C) Yalnız diş renginin beyaz olması
- D) Bütün süt molarlarda hiç muayenesiz kron takılması
- E) Dişin o gün hangi oyuncakla oynadığı
Doğru cevap: B
Çözüm: Tam koronal örtüm kararı genişlik yanında pulpa sağlığı, restorabilite, kooperasyon ve oklüzal koşullara dayanmalıdır.
Üç yaşındaki çocuk için bakım veren fazla macunla fırçalamanın florür etkisini mutlaka artırdığını düşünüyor. En uygun eğitim yanıtı hangisidir?
- A) Pirinç tanesi miktarıyla günde iki kez fırçalamayı ve yutmayı azaltacak gözetimi anlatmak
- B) Günde çok sayıda florür tabletini otomatik eklemek
- C) Yalnız su florürünün çürük üzerindeki etkili olduğunu söylemek
- D) Florürlü ürünlerin hepsini ömür boyu yasaklamak
- E) Tüm fırçayı macunla doldurmayı istemek
Doğru cevap: A
Çözüm: Üç yaş altı çocukta kontrollü sürüntü miktarında florürlü diş macunu etkili koruma sağlar; aşırı yutma gereksiz florür maruziyetidir.
Açık apeksli daimi kesicide travmatik pulpa ekspozisyonu, vital pulpa ve kontrol edilebilir kanama bulunuyor. Pulpanın tümünü çıkarmadan kök gelişimini destekleyen tedavi hangisidir?
- A) Rutin tüm kanalın boşaltılması
- B) Süt dişi pulpektomisi
- C) İmplant üstü protez
- D) Biyouyumlu materyalle parsiyel pulpotomi
- E) Her olguda çekim
Doğru cevap: D
Çözüm: Genç daimi dişte kontrollü travmatik ekspozisyonda parsiyel pulpotomi vital pulpayı koruyabilir ve kök gelişiminin sürmesini sağlar.